سیره و فضایل صحابه

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۹)

به همین سبب، ادوار تاریخی ­ما براساس نزدیکی و یا دوری از جامعه­ی اسلامی در عصر خلافت راشده، تقسیم­بندی می­شود. خلافت راشده­ای که در یک دوره­ی تاریخی تمدن اسلام را محقق ساخت، پس هرگاه از شوری، بیعت و عدالت صحبت می­کنیم، هرگاه از برابری در حقوق مردم سخن می­گوییم و چون از فتوحات و پرچم­های اسلام که در اقصی نقاط …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۸)

از جمله مواردی که عقل­های مورخین و فیلسوفان را سرگردان و حیرت زده نموده، این است که مسلمانان به جنگ سرزمین­های با فرهنگ و تمدنی دیرینه رفتند. آنچه از این نبرد در مقایسه با نبردهای پیش از آن همچون نبردهای اسکندر بزرگ، انتظار می­رفت این بود که نبرد آنها از نابودی و ویرانی ساختمان­ها و مظاهر مادی تجاوز نکند و …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۷)

متکلمان بحث خود را شروع کردند و در تاریخ و زندگی صحابه گشت و گذار نمودند اما هیچ اثری مبنی بر اینکه صحابه در روش و منش آنها فرو رفته باشند، نیافتند و اینگونه استدلال کردند که صحابه چیزی که متکلمان فهمیدند، نفهمیدند. این منهج منهجی اشتباه در بحث و نظر است. سفارینی می­گوید: «عصر صحابه و تابعینی که به …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۶)

همچنین تفسیر عقلی با عقیده­ای که در اعماق نفوس آنها می­جوشید، تطبیق و تناسب کامل داشت. هرکس در احوال، سلوک و منش آنها در خلال سال­ها تحقیق و بررسی کند که چگونه با نفس و هوای نفس مبارزه می­کردند و در مواجهه با عادات ناپسند و اهل آن و عقاید باطل بت­پرستی چگونه رفتاری داشتند – عادات و بت­پرستی که …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۵)

روزی عمر با خود می­گفت: چگونه این امت با یکدیگر اختلاف می­کنند درحالی­که پیامبر آنها یکی است؟ کسی را به سوی ابن عباس فرستاده و گفت: چگونه این امت دچار اختلاف می­شوند در­حالی­که پیامبر، قبله و کتاب آنها یکی است؟ ابن عباس گفت: ای امیر مومنان، قرآن بر ما نازل شد، ما آن­را خواندیم و دانستیم در چه مورد نازل …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۴)

با این همه، ابوبکر صدیق از او کامل­تر بود. صدیق با تصدیق رسول الله کامل گشت. او همه چیز را از رسول الله می­گرفت و پیامبر معصوم بود اما از فردی مانند عمر گاهی چیزهایی را دریافت می­کنیم که به قلب او الهام شده و از آن سخن می­گوید. اما قلب او معصوم نیست، باید آنچه را بر قلب او …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۳)

گمان نمی­کنم اگر بگوییم آنها در آستانه عالم غیب و با مشاهده­ی آن زندگی می­کردند غلو کرده باشیم گویا عالم غیب را در برابر خود حاضر دیده و با آن زندگی می­کنند. آنها در طلب شهادت و رفتن از دنیای فانی به عالم باقی، از یکدیگر سبقت می­گرفتند تا به سعادت جاودانه نزد پروردگار خود نایل شوند. این حارثه است …

بیشتر بخوانید »

دلایل شرعی بر فضیلت صحابه (۲)

در حدیث دیگری رسول خدا آنها را به این صورت وصف می­کند که بهترین انسان­ها هستند و جز آنها اگر به اندازه­ی کوه احد طلا صدقه بدهند با یک مُد و یا نصف مد که صحابه صدقه بدهند، برابری نمی­کند. بعد از اسلام آوردن، از سوی خانواده، عشیره، قبیله و نزدیکترین افرادشان درد و رنج و مصیبت­های بسیاری دیدند اما …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص سفیر به سوی عمان

رسول الله صلی علیه وسلم، در ذوالقعده سال هشتم هجری ، عمرو بن عاص«رض» را برای دعوت دو قبیله «جیفر» و«عبد» به اسلام ، راهی سرزمین عمان نمود. این دو نفر یعنی «جیفر» و «عبد» دو فرزند جلندی و از نسل«أزد» بودند که پادشاه آنان«جیفر» بود . رسول الله«ص» به همراه عمروبن عاص«رض» نامه ایی را برای آن دو نوشت …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص ویران کردن بت سواع و در غزوات

الف- پیامبر اکرم«ص» در رمضان سال هشتم هجری و به هنگام فتح مکه ، عمرو بن عاص«رض» را به فرماندهی سریه ای گماشت که وظیفه آن نابودی سواع ، بت قبیله هزیل بود.حضرت عمروبن عاص«رض» می گوید:«به بت رسیدم،در حالی که متولی و خادم آن در کنارش بود. خادم بت گفت:چه می خواهی؟ گفتم:پیامبر«ص» به من دستور داده، آن را …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص در سریه ذات السلاسل (۲)

و به خدا سوگند ! اگر تو از من فرمانم نبری باز هم از تو اطاعت خواهم کرد. از این رو ابوعبیده از عمرو بن عاص«رض» اطاعت نمود و عمرو بن عاص«رض» بر مردم نماز گذارد. تعداد افراد عمروبن عاص«رض»روی هم رفته به پانصد تن مجاهد می رسید. او شب و روز حرکت می کرد تا اینکه پا به سرزمین«بلی» …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص در سریه ذات السلاسل (۱)

این سریه در جمادی الاخر سال هشتم هجری، روی داد. دلیل اعزام این هنگ نظامی اعزم آن بود که به پیامبر«ص» خبر رسید گروهی از قبایل «بکیًّ» و «قضاعه» گرد هم آمده اند و قصد دارند به نواحی تحت سیطره رسول الله«ص» نزدیک بشوند. لذا رسول الله«ص» عمروبن عاص«رض» را فراخواند و پرچم سفیدی را بنام او برافراشت. و پرچم …

بیشتر بخوانید »

اسلام آوردن عمروبن عاص (۲)

هنگامی که پیامبر صلی الله و علیه وسلم عمر بن عاص را با دو همراهش، دیدند به یارانش گفت: (اینک مکه جگر گوشه هایش را نزد شما آورده) بدین معنی که اینان شخصیت های برجسته و سرشناس اهل مکه هستند. پس از گرویدن به اسلام، حضرت عمروبن عاص(رض) به دلیل قابلیت ها و شایستگی های برجسته و اسلام نیکویش مورد …

بیشتر بخوانید »

اسلام آوردن عمروبن عاص (۱)

جنگ میان مسلمانان و مشرکین مردم را از یکدیگر جدا ، و گفت و گو میان آنان را منقطع ساخته بود. و در هر مکانی که با یکدیگر مواجه می شدند ، میان شان نبرد روی می داد. زمانی که آتش بس حدیبیه در ذوالقعده ی سال ششم هجری به وقوع پیوست، جنگ به پایان رسید و مردم از دست …

بیشتر بخوانید »

عمروبن عاص، مرد فوق العاده (۲)

این مجاهد حماسه ساز، با تصّدی و اجراگری عادلانه ی خود، محبوب و دوستدار ساکنان بلاد فتح شده بود. حقوق از دست رفته ی شان را به آنان باز گرداند و هر آن چه را که باعث شکایت و گله مندی آنان می گردید، ریشه کن ساخت . زمینهای شان را به حال خود باقی گذارد و از تقسیم آنها …

بیشتر بخوانید »

عمروبن عاص، مرد فوق العاده (۱)

راه یابی به کلید شخصیت عمرو بن عاص (رض) از آن جا قابل دستیابی است که وی همواره جوانب و گوشه های قدرت را مورد بازبینی و معاینه قرار می داد و پیوسته موازنه ی قدرت میان، توان موجود نزد دشمنانش ، و میان آن چه در جبهه ی مسلمانان مهیا بود، را تا مدتی طولانی در سطحی برابر، مورد …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، دانشمند و فرزانه (۲)

باری به حضرت معاویه (رض) گفت: «کریم و نیکو سرشت حمله می آورد چون گرسنه شود و فرومایه آن هنگام که سیر گردد. پس حاجت بزرگوار را برآورده کن و فرومایه را بر جای خود بنشان» -باری حضرت معاویه (رض) از عمرو بن عاص (رض) پرسید: دانا و فرزانه ترین انسان کیست؟ عمرو بن عاص (رض) گفتند: (آن که، رأی …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، دانشمند و فرزانه (۱)

حکمت ابزار شناخت ناب ترین و برترین اشیاء به کمک برترین علوم است. که عبارتست از دانش و بصیرت و درک تیز بینانه. و در قرآن می آید: (و لقد آتینا لُقمان الحکمه) «و در اصطلاح به چیزی اطلاق می گردد که حاوی الفاظی اندک و معنایی عظیم و پر محتوا باشد. و حکیم فرد فرزانه و دانشمند را گویند. …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، داهی و زیرک (۲)

عمر بن خطاب (رض) دست ام کُلثوم دختر ابوبکرصدیق (رض )را به خواستگاری طلبید. ام کُلثوم در پاسخ گفت: (مرا بدو نیازی نیست. او را امرار معاشی سخت است و بر زنان سخت و شدید ). ام المؤمنین عایشه (رض) برای یافتن راه حل و باز آمدن عمر بن خطاب (رض) از خواسته اش، فردی را به سوی عمرو بن …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، داهی و زیرک (۱)

از امام شعبی رحمه الله نقل است که زیرکان عرب چهار کسانند: « ۱-معاویه بن ابو سفیان (رض) ۲- عمرو بن عاص (رض) ۳- مغیره بن شعبه (رض) ۴- زیاد. ویژگی معاویه در شکیبایی و خونسردی، برتری عمرو بن عاص (رض) در برون رفت از بحرانها. برجستگی مغیره در حاضر جوابی و تنوق زیاد در رأی صائب در قضایای بزرگ …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، خطیب و سخنران (۲)

و در فرازی دیگر از خطبه هایش می آید: (یا معشرالناس! انه قد تذلّت الجوزاء و ذکَتِ الشَّعری و ااقلعت السماء و ارتفع الوباء و قلَّ الندّی و طاب المَرعی و وضعت الحوامل و درجت السَّخائل و علی الراعی بحسنِ رعیته حُسُن النظر، فَحَیَّ لکم علی برکه الله إلی ریفکم، فنالوا من خیره و لینه و خرافِهِ و صیده، و …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، خطیب و سخنران

حضرت عمرو بن عاص (رض) سخنرانی فصیح و زبان آور و از برجسته ترین خطباء نسل ابتدایی اسلام به شمار می آمد. یکی از این افراد که در یکی از سخنرانی های عمرو (رض) حضور داشته است می گوید: ( همراه پدرم به وقت نیمروز به قصد نماز جمعه، روانه شدیم. که در اواخر زمستان و به روزهایی اندک پس …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، شاعر (۲)

و در اردوگاه صفیّن سرود: شبَّت الحرب فأعدوُت لها مفرغَ الحارک مَحبوکَ السَّبج (شعله های جنگ افروخته گردید لذا خود را مهیای آن نمودم…………………………) یَصلُ الشَّدَّ بشدٍّ فإذا وَفَتِ الخیل من الشدِّ مَعَج (به وقت جنگ یورش از پی یورش می آید و چون اسبان از تاخت و تاز فراوان بسنده نمایند راست و خم می شوند) جُرشع اعظَمُهُ جَفرَتُهُ …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، شاعر (۱)

این صحابی پیامبر قریحه ی شعری ویژه ای داشت. از عمرو (رض) آثاری مکتوب به صورت شعر بر جای مانده است که وی را در امتداد شاعران پیش از او قرار می دهد. در روز جنگ اُحد، که در آن ایام در صفوف مشرکین قرار داشت، گفت: خرجنا من الفیفا علیهم کانّنا مع الصُّبح من رَضوی الحبیبک المنطق تَمَنَّت بنو …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، نویسنده

حضرت عمرو بن عاص (رض) قلمی سلیس،استوار و عمیق در نثر و نظم داشت. نامه ی عمرو بن عاص (رض) به عمر بن خطاب (رض) که در آن به توصیف مصر پس از فتح آن می پردازد، یکی از بلیغ ترین و رساترین نامه ها (در ضمن تصویر پردازی زنده و دقیق) نه فقط در زبان عربی، بلکه در میان …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، عالم و فقیه (۲)

پس از آن عمرو (رض) از مجلس خارج شد و مردم نیز بیرون آمدند و پراکنده گشتند. و خدای تعالی بیماری را از میان آنان برگرفت. خبر اجتهاد و رأی عمرو بن عاص (رض) به عمر بن خطاب رسید. به خدا سوگند! هر گز آن را ناپسند نشمرد. بسا اوقات اصحاب (رض) در مسئله و یا قضایای فقهی اختلاف رأی …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، عالم و فقیه (۱)

حضرت عمرو بن عاص (رض)یکی از علماء اسلامی زمان خود بود. . عواملی چون تیزهوشی ، علاقه وافر به یادگیری علم از پیامبر (ص) ونیز شاگردان فرهیخته ی آنحضرت (ص) و تسلط بر قراءت و کتابت، او را به یکی از پیشگامان علوم وحی، تبدیل نمود. توانایی و احاطه ی وی بر خواندن و نوشتن در روزگار او و در …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص امیر و والی (۶)

عمرو و عبدالله بن ابی سرح (رض) در چگونگی اخذمالیات از مانعین خراج با یکدیگر اختلاف نظر داشتند. عمرو بن عاص (رض) طی نامه ای به حضرت عثمان (رض) گفت: «عبدالله شگرد و راه حل مرا بی اثر ساخت» عبدالله بن ابی سرح به عثمان بن عفان (رض) نوشت: «عمرو بن عاص (رض) شیوه ی مرا در اخذ مالیات و …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص امیر و والی (۵)

وقتی عمرو بن عاص (رض) قلعه ی بابلیان را به محاصره در آورد، با فرستادن پیکی به سوی پاسبانان دژ به آنان گفت: «عجله نکنید تا به شما مهلت بدهیم و پس از آن رأی خود را در باره ی پیشنهاد ما بگوئید» لذا بابلیان سپاهیان شان را از هر گونه اقدامی باز داشتند. عمرو بن عاص (رض) به بابلیان …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص امیر و والی (۴)

یکی از دستاوردهای این فتوحات به اسارت در آمدن افراد فراوانی از دو دولت مصر و روم آن روز به دست مسلمانان بود. به فرمان عمرو بن عاص (رض) أسراء مزبور به میهن شان بازگردانده شدند. و با قرار دادن آنان در زمره ی اهل ذمه، آنان را میان انتخاب اسلام و آئین پیشین شان مختار گرداند. بدین قرار که …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص امیر و والی (۳)

عمرو همچنین، مسجد جامع عمرو بن عاص را در فسطاط که به نام او نامگذاری شده است، بنا کرد. این مکان پیش از آن یک کاروانسرا بود و هنگامی که مسلمانان پس از فتح اسکندریه به فسطاط باز گشتند، عمرو بن عاص(رض) از مالک آن خواست تا آن را به مسجدی تبدیل نماید. مالک کاروانسرا گفت: «این مکان را صدقه …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص امیر و والی (۲)

نمونه غایت نظارت و شدت توجه عمر بن خطاب (رض)بر امور کارگزاران دولتی اش حسابرسی بر اموال عمروبن عاص (رض) بود. چنان چه طی نامه ای به او نوشت: از طرف بنده ی خدا عمر بن خطاب به عمرو بن العاص. سلام علیک. اما بعد: به من خبر رسیدهُ که تعدادی اسب و شتر و گوسفند و نیز اسرایی بسیار …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص، امیر و والی (۱)

هنگامی که عمرو بن عاص (رض) به آغوش اسلام در آمد، پیامبر (ص) به دلیل دانایی، قدرت تدبیر و شجاعتش او را نزدیک خود نمود، و رهبری نبرد ذات السلاسل را به وی سپرد. همچنین وی را به امارت سرزمین عُمان گماشت. او تا زمکان وفات پیامبر (ص) بر این سمت باقی ماند. در این باره عمرو (رض) می گوید: …

بیشتر بخوانید »

درباره عمرو بن عاص رضی الله عنه

به نقل از تاریخ، عمرو بن عاص (رض) نخستین فردی است که کشور لیبی کنونی را گشود و توانست در اطراف و اکناف آن مرز بوم، زبان و آیین وحی را اشاعه دهد. تاریخ نویسان می آورند، اولین فردی که ایده گشودن سرزمین (نوبه) و زمینه فتح آن را فراهم آورد حضرت عمرو بن عاص (رض) بود اما موفق به …

بیشتر بخوانید »

زمان گرویدن عمرو بن عاص (رض) به اسلام

تاریخ، زمان گرویدن عمرو بن عاص (رض) به اسلام را سال هشتم هجری قبل از فتح مکه می داند. وی پس از آن راهی مدینه شد. هجرت او به سوی مدینه توانست اعتماد پیامبر (ص) را نسبت به او جلب نماید و در بدین ترتیب مورد اعتماد کامل پیامبر (ص) قرار گیرد. تغییر رویّه و انقلاب درونی عمرو به اسلام …

بیشتر بخوانید »

ابعاد مختلف زندگی عمرو بن عاص پیش از اسلام

در تاریخ پیرامون ابعاد مختلف زندگی عمرو بن عاص پیش از اسلام، می آید: وی از جنگجویان و قهرمانان قریش در جاهلیت بود که در میان آنان نیز به همین صفات یاد می شد. شاعر بود و از جمله سر سخت ترین افراد نسبت به پیامبر (ص) و اسلام و مسلمانان و مشهور به زیرکی و دانایی و درستکاری و …

بیشتر بخوانید »

عمرو بن عاص به روایت تاریخ

در متون و شواهد تاریخی پیرامون سیرت عمرو بن عاص (رض) می آید: وی فرزند یکی از سرداران بزرگ و نامدار قریش بود که از ابتدای بامداد اسلام، کینه و دشمنی خود را نسبت به پیامبر (ص) و مسلمانان، نمایان ساخت. اما با وجود این موضع خصمانه آزادی عقیده و بیان را محترم می شمرد و متمایز به زیرکی و …

بیشتر بخوانید »

نیاز مبرم کنونی

در این شرایط سخت کنونی شورو اشتیاق مان به پیروی از ابوبکر (رضی الله عنه) که می گفت:(همانا من متبع و پیرو هستم نه بدعت گر.) و به اجتهاد عمربن خطاب(رض) و به ایمان و حیاء عثمان و به حکمت و دانش علی و به فقه ابن عباس و ابن مسعود و به زهد ابوذر و چگونه گسستن او از …

بیشتر بخوانید »

تفوق صحابه در پرتو شاخص‌های بشری

در واقع برتری و تفوق نسل صحابه با بشریت آنان قابل تعریف است….همانگونه که عظمت اسلام و معجزه‌اش(پیامبر و رسالتش) به توانایی این دین در تولید و ساخت الگوهایی بر می گردد که، توانستند تعالیم و آموزه های اسلامی را در عرصه ای عملی، مجسم نمایند و در خلال خصایص و ویژگیهای صحابه به عنوان یک انسان که تمایلات و …

بیشتر بخوانید »

صحابه و شبهه عصمت (۲)

به عنوان مثال، زمانی که پیامبرﷺ از دنیا رحلت نمودواز فقدان آنحضرتﷺ بر یاران وی گران آمد و غم و اندوه بر آنان مستولی گشت از وفات پیامبرﷺ سوگوار و ماتم زده شدند. و چون خبر وفات پیامبرﷺ به گوش عمربن خطاب-رضی الله عنه- رسید، از قبول آن امتناع ورزید و گفت: پیامبرﷺ نمرده است و همچنان که موسی) ع) …

بیشتر بخوانید »

صحابه و شبهه‌ی عصمت (۱)

اما در باره ی مسأله ی عصمت و مصون ماندن از خطا باید گفت که، صحابه معصوم نیستند. زیرا آنان همچون سایر انسان‌ها مرتکب خطا و صواب می‌شوند و کلیه‌ی جوانب زندگی یک بشر را می‌توان در آن ها جست، و هر آنچه از تمایلات، انگیزه‌ها، غرایز، صفات انسانی و تفاوت در درجات و مراتب دینداری و وجود گرایشهای فردی‌ای …

بیشتر بخوانید »

عدالت صحابه

تمامی فرق اهل سنت و جماعت بر عدالت صحابه در نقل و روایت حدیث اتفاق نظر دارند. اما عدالتی که امکان ارتکاب خطا و گناه را تحت هیچ شرایطی، جایز نمی شمارد از نقطه نظر این گروه از مسلمانان (اهل سنت) فاقد اعتبار است. خطیب بغدادی – رحمه‌الله – در کفایه می گوید: (در باب عدالت صحابه احادیثی با گستره‌ی …

بیشتر بخوانید »

جدایی صحابه از میان امت و پیامدهای آن

پیامبر اسلامﷺ در فرازی موقعیت و جایگاه صحابه در مقایسه با سایر امت را این‌گونه توصیف می‌کند «النجومُ أمنهُ للسما فإذا ذهبتِ النجومُ أتی السماء ما توعد, و أنا أمنه لأصحابی فإذا ذهبتُ أتی أصحابی ما یُوعدون, و أصحابی أمنه ذهبَ أصحابی أتی أمتی ما یُوعدون» ترجمه: (ستارگان محافظ و امین آسمانند و هر گاه ستارگان رو به زوال روند …

بیشتر بخوانید »

جایگاه صحابه در مقایسه با پیروان انبیاء پیشین

در اینجا مسئله‌ای است که می‌بایست ولو اندک، در آن تأمل نمود. و آن این است که، صحابه گرانقدر –رضی الله عنه – علاوه بر برخوردداری از موقعیت ویژه و منحصربفرد در تبیین خط‌مشی انسانیت، حامل تصویری شفاف از عصر نبوت می‌باشند که نقش فعال ومهمی در شادابی، نشاط و توسعه‌ی دامنه‌دار روند تاریخی آن بر عهده دارند. لذا موقعیت …

بیشتر بخوانید »

اهمیت خیر القرون

شاید یکی از مقاطع و مراحلی که بیش از سایر مقاطع تحقیق، بررسی و تحلیل مستمری را می‌طلبد، عصر نبوت و دوران خلافت راشده و مقطع زمانی خیرالقرون، باشد. باید، اصول، ضوابط و فرمولهایی که در شکل گرفتن این نسل اسلامی، نقش داشتند، شناسایی و بازسازی شوند. اهمیت این امر از آن جهت است که شناخت، از این برهه‌ی زمانی …

بیشتر بخوانید »