Monthly Archives: ژوئن 2016

حسن ظن به پروردگار

پیامبرصلی الله علیه وسلم فرمود: الله عز وجل می فرماید: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِی بِی وَأَنَا مَعَهُ إِذَا ذَکَرَنِی فَإِنْ ذَکَرَنِی فِی نَفْسِهِ ذَکَرْتُهُ فِی نَفْسِی وَإِنْ ذَکَرَنِی فِی مَلَإٍ ذَکَرْتُهُ فِی مَلَإٍ خَیْرٍ مِنْهُمْ وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَیَّ بِشِبْرٍ تَقَرَّبْتُ إِلَیْهِ ذِرَاعًا وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَیَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَیْهِ بَاعًا وَإِنْ أَتَانِی یَمْشِی أَتَیْتُهُ هَرْوَلَهً». المصدر : صحیح البخاری الصفحه أو …

بیشتر بخوانید »

دوران فتنه ها

عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ «سَتَکُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِیهَا خَیْرٌ مِنَ الْقَائمِ، وَالْقَائمُ فِیهَا خَیْرٌ مِنَ الْمَاشِی، وَالْمَاشِی فِیهَا خَیْرٌ مِنَ السَّاعِی، مَنْ تَشَرَّفَ لَهَا تَسْتَشْرِفْهُ. فَمَنْ وَجَدَ مِنْهَا مَلْجَأً أَوْ مَعَاذًا فَلْیَعُذْ بِهِ. المصدر : صحیح البخاری الصفحه أو الرقم: ۷۰۸۱/ المصدر : صحیح مسلم الصفحه أو الرقم: ۲۸۸۶/ المصدر : صحیح الجامع الصفحه أو الرقم: ۳۶۲۴٫ …

بیشتر بخوانید »

دروس منهجی

إمَامُ ابنُ القَیّم رَحِمَهُ الله: وقد ذَکَرَ ابنُ القیِّم رحمه الله فی معرِض قوله تعالى: ﴿وَمَن یَرْغَبُ عَن مِّلَّهِ إِبْرَاهِیمَ إِلاَّ مَن سَفِهَ نَفْسَهُ﴾ [البقره: ١٣٠] و چه کسی از آیین ابراهیم روی گردان خواهد شد؟! جز کسی که خود رابه نادانی و سبکسری افکند أنّ الله تعالى قسم الخلائق قسمین: سفیهًا لا أَسْفَهَ منه، ورشیدًا فالسفیهُ من رَغِبَ عن …

بیشتر بخوانید »

عدالت در احکام

وعنها أَنَّ قریشاً أَهَمَّهُم شَأْنُ المرأهِ المَخزُومِیه التی سَرقَت فقالوا: من یُکلِّمُ فیها رسولَ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم؟ فقالوا: مَن یجتَرِیءُ علیهِ إلا أُسامهُ بنُ زیدٍ حِبُّ رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم ؟ فَکَلًَّمهُ أُسامهُ، فقالِ رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم: «أَتَشفعُ فی حدٍّ مِن حُدُودِ اللَّهِ تعالى؟،» ثم قامَ فَاخْتَطَبَ ثم قال: «إنما أهْلَکَ من قبلکُم …

بیشتر بخوانید »

بزرگترین صدقه از حیث پاداش

وعن أبی هریره رضی اللَّه عنه قال: قال رسولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم: «دِینَارٌ أَنْفَقْتَهُ فی سبیلِ اللَّه، وَدِینَارٌ أَنْفَقتَهُ فی رقَبَهٍ، ودِینَارٌ تصدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْکِینٍ، وَدِینَارٌ أَنْفقْتَهُ علَى أَهْلِکَ، أَعْظمُهَا أَجْراً الَّذی أَنْفَقْتَهُ علَى أَهْلِکَ». المصدر : صحیح مسلم الصفحه أو الرقم: ۹۹۵/المصدر : صحیح الجامع الصفحه أو الرقم: ۳۳۹۸/ المصدر : صحیح الأدب المفرد الصفحه أو …

بیشتر بخوانید »

برخی از اقوال در مورد تقلید علما(۵)

قول هشتم: بعضی دیگر از علما با استناد به حدیث:« اقتدوا باللذین من بعدی ابی بکرو عمر».([۱])و ([۲]) فقط تقلید از ابوبکر و عمر  رضی الله عنهما را جایز دانسته‌اند و تقلید از غیر آن را جایز نمی‌دانند.([۳])     ([۱])(صحیح): ابوداود (ش۴۶۰۹) / ترمذی (ش۲۶۷۶) / ابن ماجه (ش۴۲۰) / بیهقی، السنن الکبری (ش۲۰۸۳۵) / طبرانی، المعجم الکبیر (ج۱۸ص۲۴۵و۲۴۶) …

بیشتر بخوانید »

قصه های قرآنی

هاروت و ماروت قرآن: {وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَیْکَ آَیَاتٍ بَیِّنَاتٍ وَمَا یَکْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ (۹۹) أَوَکُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْدًا نَبَذَهُ فَرِیقٌ مِنْهُمْ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (۱۰۰) وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِیقٌ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ کِتَابَ اللَّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ کَأَنَّهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (۱۰۱) وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّیَاطِینُ عَلَى مُلْکِ سُلَیْمَانَ وَمَا کَفَرَ سُلَیْمَانُ وَلَکِنَّ …

بیشتر بخوانید »

برخی از اقوال در مورد تقلید علما(۴)

قول هفتم: بعضی دیگر از علما با استناد به حدیث: «فعلیکم بسنتی و سنه الخلفاء الراشدین المهدیین»([۱]) ([۲]). فقط تقلید مجتهد از خلفای راشدین را جایز دانسته و تقلید از غیر آنان را جایز نمی‌دانند.([۳]) همچنین می‌گویند: قول خلفای راشدین رضی الله عنهم حکم است و حکمشان واجب نیست که نقض شود.     ([۱]) المستدرک علی الصحیحین، شماره: ۳۳۲، …

بیشتر بخوانید »

برخی از اقوال در مورد تقلید علما(۳)

قول ششم: بعضی دیگر از علما تقلید مجتهد از داناتر از وی را جایز می‌دانند، ولی به مثل خود و پایین‌تر از خود را جایز نمی‌دانند. این مذهب محمّد بن حسن است.([۱]) ابوالحسین بصری می‌گوید: از امام ابوحنیفه دو قول روایت شده که یکی از آن‌ها، تقلید مجتهد از داناتر از وی را جایز می‌داند.([۲]) ابن عبدالسلام می‌گوید: تقلید شخص …

بیشتر بخوانید »

پاداش رفتن به مسجد

از ابو هریره رضی الله عنه روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: هر کس در منزلش طهار ت کند (وضو بگیرد ) و سپس به خانه ای از خانه های خدا (مساجد) برود که فریضه ای از فرایض خدا را انجام دهد قدم هایش یکی گناهی را پاک می کند و دیگری یک درجه او را …

بیشتر بخوانید »

تدبر در آیات

النساء آیه۹۲ {وَمَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ یَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِیرُ رَقَبَهٍ مُؤْمِنَهٍ وَدِیَهٌ مُسَلَّمَهٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ إِلَّا أَنْ یَصَّدَّقُوا ۚ فَإِنْ کَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَکُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِیرُ رَقَبَهٍ مُؤْمِنَهٍ ۖ وَإِنْ کَانَ مِنْ قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُمْ مِیثَاقٌ فَدِیَهٌ مُسَلَّمَهٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ وَتَحْرِیرُ رَقَبَهٍ مُؤْمِنَهٍ ۖ فَمَنْ لَمْ یَجِدْ فَصِیَامُ شَهْرَیْنِ مُتَتَابِعَیْنِ تَوْبَهً …

بیشتر بخوانید »

یکی دیگر از راه های مبارزه با گناه

مصائب و مشکلات در دنیا مشکلات و مصائبی که در دنیا بر انسان مؤمن می‌آید، سبب نابودی گناهانش می‌شود، آنچنان که آیات و احادیث بی‌شماری این مطلب را بیان می‌دارند. آنچنان که خداوند متعال در قرآن مجید می‌فرماید:﴾ [البقره: ۲۱۴]. «آیا گمان کردید داخل بهشت می‌شوید، بدون آن که حوادثی چون حوادث گذشتگان به شما برسد همانهایی که گرفتاری‌ها و …

بیشتر بخوانید »

عـلــــــــم و ثمــــــــره آن

یکی از اسباب هدایت، علم است . بنابراین هرآنکس علم بیشتری نسبت بـه دیـنش داشـته باشد به هدایت نیز نزدیکتر اسـت و احتمـال اغـوای او توسـط شـیاطین جـن و انـس کـاهش مییابد، از اینرو کسب علوم شرعی راه خوبی برای حفظ ایمان است امام ابن قیم رحمه الله فرمودند: «هر جا در قرآن از عبدی مدح و تمجید شده است …

بیشتر بخوانید »

شـــروط پذیرش اعمــــال نزد خداونـد

ابوعبدالله نباجی رحمه الله میفرماید: «پنج خصلت هستند که عمل توسـط آنهـا کامـل (ومقبول) میشود: ایمان به شناخت خداوند عزوجل، شناخت حق، اخـلاص عمـل بـرای خـدا، انجام دادن عمل بر طبق سنت نبوی، خوردن مـال حـلال، هرگـاه یکـی از اینهـا نباشـد عمـل پذیرفته نمیشود ». پس بر طبق این فرمایش امامِ زاهد (که بر گرفته از روح شریعت است): هـرکس …

بیشتر بخوانید »

برخی از اقوال در مورد تقلید علما(۱)

قول چهارم: در مورد تقلید مجتهد از صحابی، نظری دیگر هم وجود دارد و آن اینکه اگر رأی صحابه رضی الله عنهم بر خلاف قیاس باشد، باید از آن تبعیت شود؛ زیرا معلوم می‌شود که آنان به نصی استناد کرده‌اند و اگر موافق قیاس باشد، در این صورت تقلید از آنان واجب نیست. غزالی قائل به این رأی است.([۱])   …

بیشتر بخوانید »

صحابه، یکدیگر را به خاطر روزه گرفتن و نگرفتن در سفر، نکوهش نمی کردند

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ قَالَ: کُنَّا نُسَافِرُ مَعَ النَّبِیِّ  فَلَمْ یَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ وَلا الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ. (بخارى:۱۹۴۷) ترجمه: انس بن مالک می‏گوید: «با رسول خدا  سفر کردیم. (بعضی در سفر روزه می گرفتند و برخی روزه نمی گرفتند). روزه داران از کسانی که روزه نداشتند، ایراد نمی گرفتند. و کسانی که روزه نبودند، روزه داران را سرزنش …

بیشتر بخوانید »

شیوه زندگی در دنیا

عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ رضی‌الله‌عنهما قال: أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ بِمَنْکِبِى فَقَالَ: «کُنْ فِى الدُّنْیَا کَأَنَّکَ غَرِیبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِیلٍ». [صحیح بخاری]. ترجمه: از ابن عمر روایت است می‌گوید: رسول خدا دست بر شانه‌ام گذاشت و فرمود: در دنیا هم‌چون غریبه و یا رهگذر زندگی کن.

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۷)

عقل: آنان چنین استدلال می‌کنند که صحابه رضی الله عنهم شاهد وحی بودند، پس آنان به آنچه که شاهد آن بوده‌اند، داناترند.‌‌‌‌([۱]) عمل صحابه رضی الله عنهم: آنان همچنین به عمل صحابه رضی الله عنهم استدلال می‌کنند و می‌گویند که صحابه رضی الله عنهم هرگاه از یکدیگر دربارۀ دلیل حکم واقعه‌ای سئوال می‌کردند، به قول یکدیگر رجوع می‌کردند.([۲]) در مقابل …

بیشتر بخوانید »

فـضـائـل روزه گرفتن (۱)

اولین فضیلت روزه وسیله ای برای پرهیزگاریست. الله متعال می فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده اید، روزه بر شما مقرر شده است، همان گونه که بر کسانی که پیش از شما (بودند) مقرر شده بود، باشد که پرهیزگاری کنید» (بقره/۱۸۳) دومین فضیلت روزه در روز قیامت برای صاحبش شفاعت می کند. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «روزه …

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۶)

همچنین حدیث «اصحابی کالنجوم بایهم اقتدیتم اهتدیتم» و «اقتدوا باللذین من بعدی ابی بکر و عمر» تنها شامل صورت‌های اقتدا نمی‌شود؛ بلکه احتمال دارد که مراد از آن، اقتدای به آنان در روایتشان باشد؛ زیرا به کسی که از روایت دیگری تبعیت کند، گفته ‌می‌شود که به وی اقتدا کرده است؛ یعنی به روایتش اقتدا نموده است.([۱]) و نیز حدیث …

بیشتر بخوانید »

رمضان ماه نزول قرآن

الله متعال می فرماید: {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ}. «ماه رمضان است که قرآن در آن فرو فرستاده شده است تا مردم را راهنمائی کند و نشانه‌ها و آیات روشنی از ارشاد (به حق و حقیقت) باشد و (میان حق و باطل در همه‌ی ادوار) جدائی افکند». (البقره/۱۸۵) در ماه مبارک رمضان: سعی …

بیشتر بخوانید »

تدبر در قرآن

چقدر از مردم که با صداقت و راستگویی زندگی کردند و بر همین راه مُردند در حالیکه آنها راستگوترین مردم بودند، ولی با این وجود هیچ کس در مورد آنها چیزی نمی‌داند: ﴿…وَرُسُلًا لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَیْک…﴾ [نساء/۱۶۴].َ «و پیامبرانی که سرگذشت آنها را بیان نکردیم».

بیشتر بخوانید »

راه و روش پیامبر در رمضان

از امام ابن قیم است که میفرمایند: از سلوک پیامبر این بود که در ماه رمضان زیـاد عبادت میکردند وجبرئیل علیه السلام به ایشان درس میدادند. وایشان در ماه رمضان بهترین مردمان بودند در صدقه دادن، احسان، نیکـی کـردن بـه مردم، تلاوت قرآن ونماز از بهترین مردمان بودند، وذکـر واعتکـاف وتمـام چیزهـای کـه اختصاص به ماه مبارک رمضان داشت را …

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۵)

همچنین حدیث «اصحابی کالنجوم بایهم اقتدیتم اهتدیتم» و «اقتدوا باللذین من بعدی ابی بکر و عمر» تنها شامل صورت‌های اقتدا نمی‌شود؛ بلکه احتمال دارد که مراد از آن، اقتدای به آنان در روایتشان باشد؛ زیرا به کسی که از روایت دیگری تبعیت کند، گفته ‌می‌شود که به وی اقتدا کرده است؛ یعنی به روایتش اقتدا نموده است.([۱]) و نیز حدیث …

بیشتر بخوانید »

سخنان ماندگار

امام احمد ابن حنبل می فرماید: «از من تقلید مکن، همچنین از مالک، شافعی، اوزاعی و ثوری نیز تقلید مکن؛ آنچه را از (پیامبر و یارانش رسیده ) بگیر». «تبعیت آن است که شخص آنچه را که از پیامبر و اصحابش آمده بگیرد؛ آن گاه وی پس از تابعین صاحب اختیار است». «رأی اوزاعی، رأی و نظر مالک و ابوحنیفه …

بیشتر بخوانید »

حدیث «الحق بعدی مع عمر»([۹]) ([۱۰]). «حق بعد از من با عمر است.» حدیث «اللهم ادر الحق مع علی حیث ما دار.»([۱۱]) ([۱۲]) «بارالها حق را با علی دریاب و هر سو که می­رود با وی باش.»       ([۹]) (منکر): دو طریق دارد؛ طریق اول: بخاری، التاریخ الکبیر (ج۷ص۱۱۴) / المعجم الاوسط (ج۳ص۱۰۴) / المعجم الکبیر (ج۱۸ص۲۸۰) / …

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۴)

حدیث «ان الله جعل الحق علی لسان عمر و قلبه»([۷])([۸]). «خداوند حق را بر زبان و قلب عمر قرار داده است.»     ([۷]) (صحیح): عبد بن حمید، المسند (ش۷۵۸) / طبقات الکبری (ج۲ص۳۳۵) / احمد (ش۵۱۴۵) / ابن عبدالبر، التمهید (ج۸ص۱۱۰) / نحاس، الناسخ والمنسوخ (ص۴۹۲) / ابن عساکر، تاریخ دمشق (ج۴۴ص۱۰۲) / ابوالشیخ ابن حیان، طبقات المحدثین (ج۱ص۳۸۲) …

بیشتر بخوانید »

یکی از توسل های جایز توسل به دعای شخص زنده و در قید حیات

امام بخاری در صحیحش از انس رضی الله عنه روایت می کند هنگامی که دچار قحط سالی میشدند، عمر بن خطاب بوسیله عباس بن عبدالمطلب درخواست باران مینمود، و میگفت: خداوندا ما نزد تو بهپیامبرمان متوسل میشدیم، پس به ما باران عطا میکردی و ما اکنون به عموی پیامبرمان متوسل میشویم پس ما را باران عطا کن». انس میگوید: پس …

بیشتر بخوانید »

رسیدن به مرتبه‌ی صدق

هرکه با الله راستی پیشه کند، الله نیز او را تصدیق خواهد کرد؛ این یک حقیقت یقینی است… اما مشکل اینجاست که بعضی از ما فکر می‌کنیم رسیدن به مرتبه‌ی «صدق» آسان و بدون هزینه است، یا تاوانی نخواهد داشت! نه به خدا سوگند. (دکتر عمر المقبل)

بیشتر بخوانید »

وضعیت کسانی که در قبرها قرار نگرفتند (۵)

حدیث «الحق بعدی مع عمر»([۹]) ([۱۰]). «حق بعد از من با عمر است.»     ([۹]) (منکر): دو طریق دارد؛ طریق اول: بخاری، التاریخ الکبیر (ج۷ص۱۱۴) / المعجم الاوسط (ج۳ص۱۰۴) / المعجم الکبیر (ج۱۸ص۲۸۰) / بزار (ش۲۱۵۴) / رویانی، المسند (ش۱۳۴۵) / المجالس العشره للحسن الخلال (ش۴۳) / ابن شاهین، الکتاب اللطیف (ش۸۲) / ابونعیم، الکتاب اللطیف (ش۱۱) / عقیلی، …

بیشتر بخوانید »

فرصت را غنیمت شمرید

هرگاه پیری را دیدی که به سختی رکوع و سجود نمازش را انجام می‌دهد، بدان اگر خداوند عمر تو را هم طولانی کند روزی مانند او خواهی شد. سعی کن فرصت را غنیمت شمرده در جوانی عمل نیک انجام دهی. (دکتر عبدالملک القاسم)

بیشتر بخوانید »

وضعیت کسانی که در قبرها قرار نگرفتند (۴)

حدیث «ان الله جعل الحق علی لسان عمر و قلبه»([۷])([۸]). «خداوند حق را بر زبان و قلب عمر قرار داده است.»     ([۷]) (صحیح): عبد بن حمید، المسند (ش۷۵۸) / طبقات الکبری (ج۲ص۳۳۵) / احمد (ش۵۱۴۵) / ابن عبدالبر، التمهید (ج۸ص۱۱۰) / نحاس، الناسخ والمنسوخ (ص۴۹۲) / ابن عساکر، تاریخ دمشق (ج۴۴ص۱۰۲) / ابوالشیخ ابن حیان، طبقات المحدثین (ج۱ص۳۸۲) …

بیشتر بخوانید »

نازل شدن قرآن در شب قدر

نازل شدن قرآن در شب قدر اشاره‌ای است به اینکه تلاوت قرآن به هنگام شب بهتر است، زیرا در این هنگام مشغولیت‌ها کم است و قرآن بهتر به قلب انسان می‌نشیند. جبرئیل نیز هنگام شب قرآن را با پیامبر ﷺ مدارسه می‌نمود. (شیخ محمد الخضیری)

بیشتر بخوانید »

وضعیت کسانی که در قبرها قرار نگرفتند (۱)

کسی که در آب غرق شده و ماهی‌ها وی را بخورند و در شکمشان متلاشی گردند، یا سوخته و خاکستر گردد، یا درندگان وی را بخورند، یا هر کسی که به مرگ طبیعی خویش نمیرد و مانند سایر مردم در قبر دفن نشود، قطعا بعث و نشور شامل این گونه افراد نیز خواهد شد. رسول خدا ﷺ داستان فردی از …

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۳)

حدیث «اقتدوا باللذین من بعدی ابی بکر وعمر»([۵])([۶]). « به کسانی بعد از من یعنی ایوبکر و عمر اقتدا کنید.»     ([۵])(حسن): این روایت از طریق عبدالله بن مسعود وحذیفه الیمان وانس‌بن مالک وعبدالله بن ‌عمر وابوالدرداء از رسول الله  صلی الله علیه و سلم روایت شده است: اما طریق حذیفه  رضی الله عنه: سه طریق دارد؛ طریق اول: …

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۲)

حدیث «فعلیکم بسنتی و سنه الخلفاءالراشیدین»([۳])([۴]). «بر شما باد عمل به سنت من و سنت خلفای راشدین.»     ([۳])(صحیح): ابوداود (ش۴۶۰۹) / ترمذی (ش۲۶۷۶) / ابن ماجه (ش۴۲۰) / بیهقی، السنن الکبری (ش۲۰۸۳۵) / طبرانی، المعجم الکبیر (ج۱۸ص۲۴۵و۲۴۶) و مسند الشامیین (ش۱۳۷۹) / ابن حبان (ش۵) / دارمی (ش۹۵) / طحاوی، شرح مشکل الآثار (ج۳ص۱۴۱) / ابن عساکر، تاریخ …

بیشتر بخوانید »

دلایل قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم(۱)

حدیث «اصحابی کالنجوم بأیهم اقتدیتم اهتدیتم»([۱]) ([۲]).     ([۱])(موضوع): این روایت از طریق عبدالله بن عمر وجابر بن عبدالله وعمر بن الخطاب وابوهریره و انس بن مالک و عبدالله بن عباس از رسول الله  صلی الله علیه و سلم روایت شده است: اما طریق جابر بن عبدالله  رضی الله عنهما دو طریق دارد؛ طریق اول: دارقطنی، الموتلف والمختلف (ج۴ص۱۰) …

بیشتر بخوانید »

قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم

بعضی از علما بنا به اجماع، تقلید از مجتهد به غیر از صحابه رضی الله عنهم را جایز نمی‌دانند.([۱]) اما غزالی ادعای اجماع را صحیح و ثابت نمی‌داند. ابوعلی می‌گوید: مجتهد می‌تواند به قول یکی از صحابه رضی الله عنهم عمل کند و اگر قول صحابی دیگر خلاف آن باشد، در این صورت اگر یکی از اقوال بر دیگری برتری …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۴)

بعضی دیگر از أصحاب أبوحنیفه در مورد تقلید مجتهد از داناتر از خود می‌گویند که علم مجتهد داناتر به دلیل علم و حسن معرفت وی، دارای برتری است، ولی اجتهاد خود انسان از جهتی دیگر دارای برتری است و آن اینکه انسان از جهت دلیل و آنچه که مقتضی حکم است، اطمینان و اعتمادی به اجتهاد خود دارد که به …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۳)

در نتیجه حکم شامل تمام این‌ها می‌شود و باید فقط از این‌ها تبعیت نمود، نه از اقوال بندگان خدا.([۱]) آیۀ دیگری که به آن استدلال کرده‌اند، این آیه است: ﴿فَلَوۡلَا نَفَرَ مِن کُلِّ فِرۡقَهٖ مِّنۡهُمۡ طَآئِفَهٞ لِّیَتَفَقَّهُواْ فِی ٱلدِّینِ وَلِیُنذِرُواْ قَوۡمَهُمۡ إِذَا رَجَعُوٓاْ إِلَیۡهِمۡ﴾([۲])([۳]) «مؤمنان را نسزد که همگی بیرون بروند (و برای فراگرفتن معارف اسلامی عازم مراکز علمی اسلامی …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۲)

یکی دیگر از آیاتی که به آن استدلال می‌کنند، این آیه است: ﴿أَطِیعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِیعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِی ٱلۡأَمۡرِ مِنکُمۡۖ﴾([۱]) که آنان منظور از اولی الامر را علما می‌دانند. در جواب این دلیل باید گفت که مراد از «أُولِی الْأَمْرِ» حاکمان دینی هستند؛ زیرا اطاعت از آنان، همانند اطاعت خدا و رسول خدا  صلی الله علیه و سلم واجب است؛ پس …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۱)

درنگی با ادلّه: این دسته از علما برای اثبات نظرشان به دلایل ذیل استناد می‌کنند: کتاب: ظاهر فرمودۀ خداوند متعال که می‌فرماید: ﴿فَسۡ‍َٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّکۡرِ إِن کُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ٧﴾([۱]) «از (اهل علم و) آشنایان به کتاب‌های آسمانی بپرسید اگر این را نمی‌دانید.» با استناد به ظاهر این آیه وجه استدلال، این است که هرگاه حادثه‌ای روی دهد و آن عالم …

بیشتر بخوانید »