البته ناگفته نماند که عدم وجوب التزام اشخاص عوام به مذهب معین نباید منجر به این شود که آراء و اقوال این مذاهب فراموش شوند؛ چرا که مذاهب، مدرسه‌های فقهی‌ای هستند که به منظور تفسیر نصوص شریعت و استنباط احکام از آن‌ها تأسیس شده‌اند بنابراین، مذاهب در واقع مناهج و شیوه‌های استنباط فقهی و چگونگی آشنایی با احکام را به …

قول جمهور علما بنابر قوت دلیلشان قول راجحی است و بر اساس دیدگاه جمهور و استدلالات بیان شده محرز است که التزام به مذهب معینی واجب نیست و اساس وجوب پیروی از شریعت اسلام می­باشد که شخص در وهله اول در صورت امکان باید بر مبنای اجتهاد خود عمل نماید و در غیر اینصورت با قول امام و یا مذهب …

آمدی، کمال بن همام و ابن سبکی قائل به تفصیل‌اند و می‌گویند: اگر شخصی در بعضی از مسائل، خود را ملزم به پیروی از یک مذهب معین نمود، پس جایز نیست که در این مسائل به تقلید مذهب دیگری بپردازد و ملزم به عمل به این مذهب در این مسائل می‌شود. اما مسائلی که در آن‌ها خود را پایبند مذهبی …

از آن مذهب مشخص پیروی نکرده­اند جز زمانی که به درستی آن اعتقاد پیدا کرده­اند پس باید به اقتضای عقیدۀ خود عمل کنند.([۱]) در جواب گفته می­شود: اولاً: شخص مقلد، از آن­جا که اهل استدلال و دلیل نیست مقلِّد شده است. پس چگونه درستی فلان مذهب را تشخیص داده است. ثانیاً: اگر بپذیریم که مقلِّد در یک یا چند مسئله، …

عده‌ای قائل به وجوب تقلید در مذهب معین هستند به این اعتبار اینکه در وهلۀ اول این التزام ثابت نیست جز بعد از اینکه اعتقاد بر حقانیتش ثابت شد. پس در این حالت، عمل به مقتضایش واجب است و انتقال غیر جایز. پس بر عامی واجب است که از مجتهدی تقلید کند و در این صورت عامی، مقلّد همان مذهب …

تمذهب، در اکثر اوقات، منجر به تعصب وترک ادلۀ شرعی می­شود. گفته­اند: آنچه ممنوع و مذموم است، تعصب و ترک دلیل شرعی است، نه نفس تمذهب. در حالی که تمذهب الزاماً باعث تعصب و ترک دلیل شرعی نمی­شود. جواب: اگرچه این سخن صحیح است اما تجربه نشان داده ­است که همواره، تمذهب، تعصب و ترک دلیل شرعی را همراه خود …

ابن المنیر گفته: دلیلی که به التزام مذهب معین اقتضا کند بعد از پیدایش مذاهب چهارگانه بوده نه قبل از آن‌ها و به این استدلال می‌کنند که اصحاب رضی الله عنهم این را انکار نکرده‌اند که گروهی از عوام از کسی تقلید می‌کردند و گروهی دیگر از فردی دیگر.([۱]) آمدی می‌گوید: «حق این است که اجماع اصحاب بر صحت استفتاء …

جمهور فقها و أصولیون، از جمله جمهور اصحاب احمد و شافعی و نیز ابوعمر بر این باورند که تقلید از یک امام معین در همۀ حوادث که برای مقلد پیش می‌آید، واجب نیست؛ بلکه برای او جایز است که از هر مجتهدی که می‌پسندد، طلب فتوا نماید و تقلید کند.([۱]) و بعضی دیگر نیز همچون ابن‌برهان و نووی آن را …

همان‌گونه که در بخش تاریخچۀ تقلید بیان شد، بعد از پایان دوران شکوفایی و پیدایش مسائل جدید و اقوال و دیدگاه‌های مختلف و نیز پیدایش مذاهب مدوّن؛ یعنی از اواسط قرن چهارم هجری مردم عوام و علمایی که اهلیت اجتهاد را نداشتند، به تقلید پرداختند. البته همان عواملی که در پیدایش و گسترش تقلید بیان شده در پیدایش و گسترش …

باید هر مسلمانی تا آنجا که می‌تواند، به دنبال علم و آگاهی پیدا کردن از چیزی باشد که نمی‌داند؛ زیرا حکمت و دانش، گمشدۀ مؤمن است و هر کجا آن را بیابد، آن را می‌گیرد؛ ‌در نتیجه از دام تقلید نجات پیدا می‌کند و فقط از دلیل، تبعیت و پیروی می‌کند؛ چون هر کسی خطا می‌کند و به حق هم …

و اگرچه تقلید در حالت اضطرار جایز و لازم است ولی شکی نیست که هرگاه شخص قدرت اجتهاد و یا اتّباع یابد و یا برایش مسجل گردد حق خلاف مذهب و یا قول امامش هست([۱]) و یا برایش محرز گردد امام متبوعش اولی نیست و کسانی دیگر قوی‌تر از وی فتوا داده­اند([۲]) و یا اینکه حق را منحصر در دیدگاه …

با بیان دلایل دیدگاه‌های مختلف دربارۀ حکم تقلید، دیدگاه کسانی که قائل به اتّباع عامی در وهلۀ اول و در غیر این حالت جواز تقلید وی در مسائل ظنی، به دلیل قوت دلایل آنان و ضعف دلایل دیدگاه‌های دیگر، راجح به نظر می‌رسد.  دیدگاه کسانی که قائل به وجوب تقلید عامی هستند به این اعتبار که اهلیت و صلاحیت اجتهاد …

با بیان دلایل دیدگاه‌های مختلف دربارۀ حکم تقلید، دیدگاه کسانی که قائل به اتّباع عامی در وهلۀ اول و در غیر این حالت جواز تقلید وی در مسائل ظنی، به دلیل قوت دلایل آنان و ضعف دلایل دیدگاه‌های دیگر، راجح به نظر می‌رسد.  دیدگاه کسانی که قائل به وجوب تقلید عامی هستند به این اعتبار که اهلیت و صلاحیت اجتهاد …

در نتیجه کسی که توانایی اجتهاد دارد تقلید بر وی حرام است و کسی که توانایی اجتهاد ندارد یعنی شخص عامی باید در وهلۀ اوّل اتّباع نماید؛ یعنی قبول قول دیگران با دلیل و استدلال مربوطه و در صورتی که از فهم دلیل ناتوان بود می­تواند بنابر ضرورت شرعی تقلید کند؛ چون راهی غیر از تقلید برای درک و عمل …

بعضی از علما، زمانی تقلید را برای عامی جایز دانسته­اند که اجتهاد کند تا داناترین و مطمئن‌ترین مجتهد را بیابد و آنگاه از او تقلید کند. ابن سریج و قفال چنین نظری دارند.([۱]) بعضی دیگر از علما این را شرط نکرده‌اند و گفته­اند که عامی می‌تواند از هرکدام از علما که در حضور مجتهدان دیگر اجتهاد می‌کند‌، تقلید نماید؛ به …

امام غزالی این قول را باطل می‌داند.([۱]) آمدی هم این قول را باطل دانسته و می‌گوید: قول حق، مذهب جمهور علماست که می‌گویند: تقلید از او – شخص مجهول الحال- جایز نیست؛ زیرا هیچ امنیتی بر این وجود ندارد که حال مسئول- کسی که از وی سؤال می­شود- مانند حال سائل – کسی که می­پرسد- در بی‌سوادی و عامی بودن …

اما کسی که معروف به جهل است، تمام علما بر این امر اتفاق نظر دارند که تقلید از وی جایز نیست؛ زیرا چنین چیزی ضایع کردن احکام شرعی است و چنین کسی همانند عالمی است که بدون دلیل فتوا دهد.([۱]) اما علما در مورد فردی که مجهول الحال باشد به اینکه آیا مجتهد است یا نه و اینکه آیا تقلید …

کسانی که موافق تقلید عامی هستند، برای تقلید شرایطی ذکر کرده‌اند که باید مراعات شود؛ یعنی مقلّد زمانی می‌تواند از کسی تقلید کند که آن شرایط را رعایت کند، این شرایط عبارتند از: دیدگاه جمهور آن است که فقط عامی می‌تواند تقلید کند، عامی کسی است که دلایل احکام شرعی را نمی‌داند، ‌پس برایش جایز است که از عالمی تقلید …

ابن عمر زمانی که سنت برایش آشکار می‌گردد، قول عمر را رها می‌کند. ابن عباس نهی کرده از هر کسی که هرگاه در مسئله‌ای سنت پیامبر  صلی الله علیه و سلم به او می‌رسید، می‌گفت: ابوبکر و عمر این را گفته است و می‌گفت: احتمال دارد از آسمان سنگ بر شما ببارد. من می‌گویم: ‌پیامبر  صلی الله علیه و سلم …

جماعتی از بزرگان صحابه رضی الله عنهم، از رأی و نظر و صاحبان رأی و نظر مذمت کرده­اند و دیگران را به سنت و روش پیامبر  صلی الله علیه و سلم ارشاد و هدایت کرده‌اند نه به آراء و نظرات خودشان و اجتهاداتی که به آنان نسبت داده شده و علما آن را رأی به حساب آورده‌اند، ‌خارج از محدوده‌ی …

صحابه رضی الله عنهم زمانی که در حکم مسئله‌ای به یکدیگر رجوع می‌کردند و از حکم آن از یکدیگر سئوال می‌کردند، به خاطر این بوده که آن صحابی، معرفت و فهم بیشتری نسبت به روایات اسناد و راویان احادیث داشته است و هیچ‌گاه چنین رجوعی به خاطر تقلید از رأی و نظر آن صحابی نبوده است؛ بلکه زمانی که دلیل …

با مطالعۀ سیرت صحابه رضی الله عنهم این امر استنباط می‌شود که آنان هیچگاه از یکدیگر تقلید نکرده‌اند. زمانی که صحابه رضی الله عنهم در مسئله‌ای، می‌توانستند به سنت پیامبر  صلی الله علیه و سلم دست یابند، آن را به خاطر رأی و گفتۀ هیچ کسی ترک نمی‌کردند؛ بلکه با تمام نیرو از سنت تبعیت می‌کردند و آراء و نظرات …

برخی احکام روزه و رمضان چه چیزهایی روزه را باطل می کند؟ ۱- جماع (هم بستری با همسر) در وقت روزه. ۲- خوردن و نوشیدن عمدی از طریق دهان یا بینی. ۳- خارج شدن منی به اختیار شخص به سبب بوسه، لمس یا استمنا. ۴- آن چیزی که همانند غذا خوردن باشد، مانند آمپولهای مُغَذِّی، چون اگرچه خودشان غذا نیستند …

برخی احکام روزه و رمضان فرائض روزه: دو چیز در روزه فرض است: ا- نیت روزه، که همان قصد قلبی است و گفتن آن به زبان لازم نیست. توجه: در روزه فرض حتما باید در شب نیت کرده شود اما در روزه های سنت تا زوال خورشید (هنگامی که خورشید در وسط آسمان قرار می گیرد) وقت نیت ادامه دارد. …

یاالعلی ای وجودی که مراتب بزرگی ات ذوق تصور است یا العلی: علی ذاتی است که بسیار بلندمرتبه است. کسی که فهم مردم به درک صفات والای او نمی رسد. کسی که شکوه و کمالش آن قدر زیباست که به وصف نمی آید. علی از «عُلُو» گرفته شده است. خداوند علی است زیرا: کسی در عزت و بزرگی به او …

پنجمین فضیلت روزه سپر است. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «روزه سپر است، پس نباید حرف زشت و جاهلانه بزند و اگر با او جنگید یا به او ناسزا گفت، دوباره بگوید: من روزه ام».(صحیح بخاری) ششمین فضیلت روزه پوشاننده گناهان است. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «فتنه مرد در خانواده و مال و همسایه اش …

رسول الله (صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ) فرمود : الإِحسَانُ : أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ کَأَنَّکَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَکُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ یَرَاکَ. الراوی : عمر بن الخطاب المصدر صحیح البخاری الصفحه أو الرقم ۴۷۷۷/ المحدث : أحمد شاکر المصدر : مسند أحمد الصفحه أو الرقم: ۱/۱۷۹_المصدر : صحیح الجامع الصفحه أو الرقم: ۲۷۶۲٫ احسان عبارت از آنست که: خداوند را چنان …

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِاللَّهِ رَضِی اللَّه عَنْهما قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فِی سَفَرٍ فَرَأَى زِحَامًا وَرَجُلاً قَدْ ظُلِّلَ عَلَیْهِ فَقَالَ: «مَا هَذَا؟» فَقَالُوا: صَائِمٌ، فَقَالَ: «لَیْسَ مِنَ الْبِرِّ الصَّوْمُ فِی السَّفَرِ». (بخارى:۱۹۴۶) جابر بن عبد الله رضی الله عنه می‏گوید: رسول ‏الله ﷺ در یکی از سفرها، دید که گروهی از مردم، ازدحام نموده اند و شخصی را زیر …

اسـامـه بـن رضی الله عنهما مـی گویـد: نبـی اکـرم صلی الله علیه واله وسلم فـرمـود:مسلمان زکافـر،وکافـرازمسلمان ،ارث نمـی بـرد. (مسـلم، ۱۶۱۴)

شیخ الإسلام ابن تیمیه رحمه اللّٰه می فرماید: “هر کس در زمین به دنبال عمل به غیر کتاب الله و سنت رسول الله ﷺ باشد،به حقیقت در زمین فساد بر پا نموده است”. [مجموع الفتاوى ۲۸/ ۴۷۰]

نگهــداری زبــان بر روزه دار واجب است که از دروغ ، غیبت و سخن چینی و ناسزا گفتن و دشنام دادن به شدت پرهیز کند؛ و زبان خود را به ذکر خدا و تلاوت قرآن مشغول نماید. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «کسی که سخن زشت و ناروا و عمل کردن به آن را رها …

عَنْ عَائِشَهَ رَضِیَ اللهُ عَنْهَا قَالَتْ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ  إِذَا أَمَرَهُمْ، أَمَرَهُمْ مِنَ الأَعْمَالِ بِمَا یُطِیقُونَ، قَالُوا: إِنَّا لَسْنَا کَهَیْئَتِکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَکَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ، فَیَغْضَبُ حَتَّى یُعْرَفَ الْغَضَبُ فِی وَجْهِهِ، ثُمَّ یَقُولُ: «إِنَّ أَتْقَاکُمْ وَأَعْلَمَکُمْ بِاللَّهِ أَنَا». (بخارى۲۰) ترجمه: عایشه رضی الله عنها روایت می کند که: هرگاه، رسول …

نشستن به صورت “تورک” در نمازهایی که دارای دو تشهد اند همانند نماز مغرب و عشاء و ظهر و عصر،در تشهد آخر سنت است،اما نمازی که جز یک تشهد ندارد نشستن به صورت “تورک” ندارد،بلکه به شکل “افتراش” در تشهد می نشینیم. این حکم نشستن تورک و افتراش است. اما آیا این گونه نشستن برای زن و مرد برابر است …

“پیامبر صلى الله علیه وسلم در رکعت (آخر) نماز وتر،قبل از به رکوع رفتن قنوت می خواندند “. [أصل صفه صلاه النبی:۹۶۸/۳] ” کان صلى الله علیه وسلم یقنت فی رکعه الوتر أحیانا، ویجعله قبل الرکوع “. [أصل صفه صلاه النبی:۹۶۸/۳]

باید دانست شهادت لا اله الااللّٰه نفی این امر نیست که هیچ معبودی جز اللّٰه در جهان وجود ندارد. چرا که ما در واقع می بینیم در طول تاریخ بشریت معبودان فراوانی توسط اقوام مختلفی پرستیده شده اند. بلکه این شهادت به معنای باطل دانست تمامی معبودان،به جز اللّٰه متعال می باشد. یعنی در واقع معنای صحیح این شهادت این …

از شیخ ابن عثیمین رحمه الله در مورد حکم شخصی که بدون عذری شرعی روزه خواری می کند سوال شد؟ ایشان نیز چنین پاسخ دادند: “روزه خواری در روز رمضان بدون عذری شرعی از بزرگترین گناهان کبیره است،و شخص به سبب آن فاسق می شود؛بر اوست که به سوی اللّٰه توبه کند و روزه ای را که خورده قضا کند”. …

بقلم: دکتر محمد العریفی چگونه امروزه بسیاری از دختران دست از یاری دین برداشته‌اند؟ و چگونه این همه منکرات آشکار شده است؟ عکس‌ها و تصاویر آکنده از گناه و روابط نامشروع و حرام‌هایی که در لباس و حجاب رخ می‌دهد… همه‌ی این‌ها علامتی است برای نزدیکی عذاب… همه‌ی این‌ها را میان نزدیکان خود و خواهران و هم‌کلاسی‌های خود می‌بیند اما …

در بررسی دیدگاه‌ها به نظر می­رسد که قول اول که دیدگاه اکثر اندیشمندان اسلامی نیز می­باشد با بیان دلایل ذکر شده راحج به نظر می­رسد، به نا بر گفتۀ امام ابن‌تیمیه که می‌گوید: اکثر علمای اهل سنت براین باورند که تقلید دراحکام شرعی حرام است، مگر برای کسی که از استدلال عاجز و ناتوان باشد، این قول، نص امام شافعی …

تفـســـــیر آیه ۵۲ ســـــوره الانعام أعوذ بالله من الشیطان الرجیــــم بِسْـــــمِ اللهِ الـرَّحـْمـــنِ الـرَّحِـیــمِ {وَلاَ تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاهِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَیْکَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِکَ عَلَیْهِم مِّن شَیْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَکُونَ مِنَ الظَّالِمِینَ ‏(۵۲)}. از ابن‌مسعود رضی الله عنه دربیان‌ سبب‌ نزول‌ آیه‌ کریمه‌ روایت‌ شده‌است‌ که‌ فرمود: مصعب‌، بلال‌، عمار، خباب‌ و غیر …

قول دوازدهم: بعضی از علما بر این باورند که هر گاه جواب حادثه‌ای برای یک عالم دشوار شود، می‌تواند از عالمی دیگر تقلید کند، اگر چه توانایی این را داشته باشد که با تحمل تلاش و خستگی زیاد، حکم آن را پیدا کند.([۱])   امام ابن تیمیه رحمه الله می‌گوید: محل اختلاف و نزاع در تمامی این اقوال زمانی است …

حکم کسی که در رمضان بعلت بیماری روزه نگرفته و بعد از رمضان فرصت قضاء نمی یابد تا آنکه فوت می کند؟ زنی درقسمتی ازماه رمضان نتوانسته روزه اش را بگیرد، بعد از رمضان هم فرصتی برایش دست نداده تا آنها را قضاء کند، تا اینکه مریض شده و فوت نمود، حالا تکلیف روزه نگرفته چه میشود؟ الحمدلله باید فرزندانش …

عده ای از علمای اسلام بر روزه داران بی نماز عیب و ایراد می گیرند؟ لطفاً بفرمایید نقش نماز در صحت روزه چیست؟ چون من می خواهم به همراه کسانی که از دروازه ی(ریان ) به بهشت داخل می شوند، داخل شوم و ثابت است که روزه شدن در رمضان تا رمضانی دیگر، سبب محو شدن گناهان میان دو رمضان …

برخی احکام روزه و رمضان روزه بر چه کسی واجب است؟ بر هر شخص مسلمان، بالغ، عاقل و شخصی که استطاعت روزه داری داشته باشد روزه گرفتن واجب است. پس روزه بر کودک، دیوانه، همچنین بر انسان پیری که توانایی روزه نداشته باشد واجب نیست و باید به ازای هر روز رمضان یک مُد غذا بدهد که تقریبا مساوی با …

قول یازدهم: بعضی از علما چنان‌چه اجتهاد مجتهد موجب فوت وقت گردد، تقلید دیگران از او را جایز نمی‌دانند.([۱]) بعضی دیگر از جمله ابن الحکم آن را واجب دانسته‌اند.([۲]) سبکی می‌گوید: ابن سریج این نظر را دارد.([۳]) ابوالخطاب این قول را اختیار کرده که در عباداتی مانند نماز، که تأخیر آن جایز نیست، مجتهد می‌تواند از دیگری تقلید کند.([۴]) قاضی …

برخی احکام روزه و رمضان چگونگی ثبوت ماه رمضان: تحقق یافتن یکی از دو شرط زیر دخول رمضان را ثابت می کند: ۱- دیدن هلال ماه ۲- کامل کردن سی روز ماه شعبان رسول الله ﷺمی فرماید: «با دیدن ماه، روزه بگیرید و با دیدن ماه، افطار (عید) کنید و اگر گرد و غبار یا ابری مانع دیدن ماه شد …