حدیث

صلۀ رحم یکی از بزرگ‌ترین اسباب ورود به بهشت است

صلۀ رحم یکی از بزرگ‌ترین اسباب ورود به بهشت است ابوایّوب انصاری روایت می‌کند که مردی گفت: ای رسول الله! به من از عملی بگو که باعث ورودم به بهشت و دوری‌ام از دوزخ شود. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «تَعْبُدُ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِکُ بِهِ شَیْئًا، وَتُقِیمُ الصَّلاَهَ، وَتُؤْتِی الزَّکَاهَ، وَتَصِلُ الرَّحِمَ»[۱]؛ «الله ـ را پرستش نما و چیزی را با …

بیشتر بخوانید »

صلۀ رحم باعث ارتباط الله تعالی با انسان می‌شود

صلۀ رحم باعث ارتباط الله تعالی با انسان می‌شود پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِنَّ اللهَ خَلَقَ الْخَلْقَ حَتَّى إِذَا فَرَغَ مِنْهُمْ قَامَتِ الرَّحِمُ، فَقَالَتْ: هَذَا مَقَامُ الْعَائِذِ مِنَ الْقَطِیعَهِ؟ قَالَ: نَعَمْ، أَمَا تَرْضَیْنَ أَنْ أَصِلَ مَنْ وَصَلَکِ، وَأَقْطَعَ مَنْ قَطَعَکِ؟ قَالَتْ: بَلَى، قَالَ: فَذَاکِ لَکِ»[۱]؛ «الله تعالی مخلوقات را آفرید و زمانی که از آفرینش آن‎ها فارغ شد، رحم …

بیشتر بخوانید »

صلۀ رحم باعث زیادشدن عمر و زیادشدن روزی می‌گردد

صلۀ رحم باعث زیادشدن عمر و زیادشدن روزی می‌گردد انس بن مالک س روایت می‌کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ أَحَبَّ أَنْ یُبْسَطَ لَهُ فِی رِزْقِهِ، وَیُنْسَأَ لَهُ فِی أَثَرِهِ، فَلْیَصِلْ رَحِمَهُ»[۱]؛ «کسی که دوست دارد روزی‌اش فراوان [و با برکت] شود و عمرش طولانی [و با برکت] گردد، باید که با خویشاوندانش رابطه داشته باشد.» علما در …

بیشتر بخوانید »

صلۀ رحم نشانۀ ایمان به الله و روز آخرت است

صلۀ رحم نشانۀ ایمان به الله و روز آخرت است ابوهریره س روایت نموده که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالیَوْمِ الآخِرِ فَلْیُکْرِمْ ضَیْفَهُ، وَمَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالیَوْمِ الآخِرِ فَلْیَصِلْ رَحِمَهُ»[۱]؛ «هر کس که ایمان به الله و روز آخرت دارد، باید که مهمانش را گرامی بدارد و کسی که باور به الله متعال و روز …

بیشتر بخوانید »

سمع و طاعه و ذکر بعضی از واجبات و حقوق امام (۲)

سمع و طاعه و ذکر بعضی از واجبات و حقوق امام (۲) از حذیفه بن الیمان آمده که گفت: «کَانَ النَّاسُ یَسْأَلُونَ رَسُولَ الله ص عَنِ الْخَیْرِ وَکُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنِ الشَّرِّ مَخَافَهَ أَنْ یُدْرِکَنِی، فَقُلْتُ: یَا رسول الله، إِنَّا کُنَّا فِی جَاهِلِیَّهٍ وَشَرٍّ فَجَاءَنَا اللَّهُ بِهَذَا الْخَیْرِ، فَهَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَیْرِ مِنْ شَرٍّ؟ قَالَ: «نَعَمْ». قُلْتُ: وَهَلْ بَعْدَ ذَلِکَ الشَّرِّ …

بیشتر بخوانید »

پیشگفتار در سمع و طاعه و ذکر بعضی از واجبات و حقوق امام (۱)

پیشگفتار در سمع و طاعه و ذکر بعضی از واجبات و حقوق امام (۱) الله تعالی می‌فرماید: ﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوٓاْ أَطِیعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِیعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِی ٱلۡأَمۡرِ مِنکُمۡ﴾ [النساء: ۵۹] «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید الله را، و اطاعت کنید پیامبر، و صاحبان امر تان را». ابو هریره از پیامبر ص روایت کرده است که گفت: «مَنْ أَطَاعَنِی فَقَدْ أَطَاعَ …

بیشتر بخوانید »

حکم شکستن بیعت

حکم شکستن بیعت نصوص بسیاری در وجوب وفاء به عهد و بیعت با امام و تحریم شکستن آن مگر اینکه کفر آشکاری ببینیم، وارد شده است و اینکه آن، امر خطرناک و گناهی از بزرگترین گناهان است، الله تعالی می‌فرماید: ﴿وَأَوۡفُواْ بِٱلۡعَهۡدِۖ إِنَّ ٱلۡعَهۡدَ کَانَ مَسۡ‍ُٔولٗا٣۴﴾ [الإسراء: ۳۴] «و به عهد (خویش) وفا کنید، بی‌گمان از عهد سؤال می‌شود». و …

بیشتر بخوانید »

معنای بیعت

معنای بیعت بیعت مصدر فلانی به خلیفه بیعت داد، و معنایش عقد و عهد بستن است، علامه ابن منظور می‌گوید: «و بیعت… عبارت است از معاقده و معاهده، انگار اینکه هر یکی از آنان آنچه که نزدش است را به صاحبش می‌فروشد، و خالصانه نفس خود را و اطاعت ورزی‌اش و دخیل امرش را به او عطا کرده است».([۱]) و …

بیشتر بخوانید »

نمونه‎هایی از اجرای مشورت در سیرۀ پیامبر

نمونه‎هایی از اجرای مشورت در سیرۀ پیامبر در سیرۀ نبوی، نمونه‌های بسیاری از مشورت وجود دارد. رسول الله صلی الله علیه وسلم هرگاه در کاری نیاز به مشاوره داشتند، با یاران خویش گفتگو و مشورت نموده و آرای آنان را بررسی می‌کردند تا فرمان پروردگارشان را اجرا و پذیرفته باشند که می‌فرماید: ﴿وَشَاوِرۡهُمۡ فِی ٱلۡأَمۡرِ﴾ [آل‌عمران: ۱۵۹] «و در کارها، …

بیشتر بخوانید »

شرایط دعا (۵)

شرایط دعا (۵) ۵- خوش‌گمانی نسبت به اللهU ابوهریره س روایت نموده که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «ادْعُوا اللَّهَ وَأَنْتُمْ مُوقِنُونَ بِالإِجَابَهِ»[۱]؛ «در حالی از الله تعالی بخواهید که یقین دارید اجابت می‌شود.» جابر س نقل می‌کند که سه [روز] پیش از وفات رسول الله صلی الله علیه وسلم، از ایشان شنیدم که: «لَا یَمُوتَنَّ أَحَدُکُمْ إِلَّا وَهُوَ یُحْسِنُ الظَّنَّ …

بیشتر بخوانید »

شرایط دعا (۴)

شرایط دعا (۴) درخواست خیر برای اینکه دعا مورد پذیرش الله تعالی قرار گیرد، لازم است که دعای خیر شود، نه درخواست گناه یا قطع صلۀ رحم. پیامبر ج فرمودند: «لَا یَزَالُ یُسْتَجَابُ لِلْعَبْدِ، مَا لَمْ یَدْعُ بِإِثْمٍ أَوْ قَطِیعَهِ رَحِمٍ»[۱]؛ «همواره دعای بنده اجابت می‌شود تا زمانی که درخواست گناه یا قطع صلۀ رحم نکند.» [۱]– صحیح مسلم، شمارۀ حدیث: …

بیشتر بخوانید »

الله متعال به سبب توبۀ انسان خوشحال می‌شود

الله متعال به سبب توبۀ انسان خوشحال می‌شود هیچ یک از عبادات به اندازۀ توبه در نزد الله متعال، ارزش و اعتبار ندارد و به همین علّت، پروردگار جهان بر اثر توبۀ بنده‌اش زمانی که به سوی او رجوع می‌کند، بسیار خوشحال می‌شود، چنانکه پیامبر ج این حالت را تشبیه نمودند به خوشحالی فردی که مرکبش را در بیابانی برهوت گم …

بیشتر بخوانید »

بدون تردید الله دستش را در شب می‌گشاید تا گنهکار در روز توبه نماید

الله متعال دستش را در شب می‌گشاید تا گنهکار در روز توبه نماید و در روز دستش را باز می‌کند تا گنهکار در شب، رجوع کند. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ یَبْسُطُ یَدَهُ بِاللَّیْلِ لِیَتُوبَ مُسِیءُ النَّهَارِ، وَیَبْسُطُ یَدَهُ بِالنَّهَارِ لِیَتُوبَ مُسِیءُ اللَّیْلِ، حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا»[۱]؛ «بدون تردید الله دستش را در شب می‌گشاید …

بیشتر بخوانید »

ادلّۀ حدیثی درباره دابه الأرض

ادلّۀ حدیثی درباره دابه الأرض احادیث فراوانی در این باره وجود دارد. علاوه بر روایاتی که قبلاً بیان شد، در صحیح مسلم، از ابوهریره  نقل شده که رسول الله  فرمودند: «ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا یَنْفَعُ نَفْسًا إِیمَانها لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ کَسَبَتْ فِی إِیمَانها خَیْرًا: طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَالدَّجَّالُ، وَدَابَّهُ الْأَرْضِ»[۱]؛ «سه [نشانه] هستند که وقتی آشکار …

بیشتر بخوانید »

هلاکت و نابودی یأجوج و مأجوج

هلاکت و نابودی یأجوج و مأجوج آنان پس از کشته‌شدن دجّال به دست عیسی علیه السلام و بر اثر دعای سیّدنا عیسی هلاک و نابود می‌گردند، چنانکه در آن حدیث طولانی منقول از نواس بن سمعان رضی الله عنه آمده است: «إِذْ أَوْحَى اللهُ إِلَى عِیسَى: إِنِّی قَدْ أَخْرَجْتُ عِبَادًا لِی، لَا یَدَانِ لِأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ، فَحَرِّزْ عِبَادِی إِلَى الطُّورِ وَیَبْعَثُ …

بیشتر بخوانید »

صفات یأجوج و مأجوج

صفات یأجوج و مأجوج بر اساس احادیث، آنان شبیه هم‌نژادان خویش؛ یعنی ترک‌های عجم مغول هستند، دارای چشمانی کوچک، بینی‌هایی هموار و پهن، موهایی سفید و سرخ، صورت‌هایی پهن، گویی که سپرهایی چکّش‌خورده‌اند و به شکل و رنگ همان ترک‌های مغول هستند.[۱] با توجّه به روایات صحیح، آنان مردانی قوی بوده و کسی توان رویارویی با این افراد را ندارد. …

بیشتر بخوانید »

اصل یأجوج و مأجوج

اصل یأجوج و مأجوج این افراد از جنس بشر بوده و از اولاد آدم و حوّاء إ هستند.[۱] عبدالله بن عمرو  از رسول الله صلی الله علیه وسلم چنین روایت می‌کند: «أَنَّ یَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِنْ وَلَدِ آدَمَ، وَأَنَّهُمْ لَوْ أُرْسِلُوا إلی النَّاسِ لأَفْسَدُوا عَلَیْهِمْ مَعَایِشَهُمْ، وَلَنْ یَمُوتَ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلا تَرَکَ مِنْ ذُرِّیَّتِهِ أَلْفًا فَصَاعِدًا»[۲]؛ «بدون تردید یأجوج و مأجوج از …

بیشتر بخوانید »

ترتیب علائم بزرگ قیامت (۲)

ترتیب علائم بزرگ قیامت (۲)   عبدالله بن عمرو ب می‌گوید: حدیثی را از رسول الله صلی الله علیه وسلم حفظ نمودم که هرگز آن را فراموش نمی‌کنم؛ از ایشان چنین شنیدم: «إِنَّ أَوَّلَ الْآیَاتِ خُرُوجًا، طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا، وَخُرُوجُ الدَّابَّهِ عَلَى النَّاسِ ضُحًى، وَأَیُّهُمَا مَا کَانَتْ قَبْلَ صَاحِبَتِهَا، فَالْأُخْرَى عَلَى إِثْرِهَا قَرِیبًا»[۱]؛ «همانا نخستین نشان‎های که آشکار می‌گردد، طلوع …

بیشتر بخوانید »

ترتیب علائم بزرگ قیامت (۱)

ترتیب علائم بزرگ قیامت (۱) احادیثی که بیانگر نشانه‌های بزرگ قیامت هستند، آن‎ها را باهم و بدون ترتیب بیان کرده‌اند، زیرا ترتیب‎شان در گفتار، نشانۀ ترتیب آن‎ها در وقوع نبوده و به‎وسیلۀ حرف «و» عطف شده‌اند که مقتضی ترتیب نیست. ترتیب آن‎ها در برخی متون، برخلاف ترتیب‎شان در متون دیگر آمده است.[۱] اکنون خلاصه‌ای از احادیثی که نشانه‌های قیامت را …

بیشتر بخوانید »

عذاب و نعمت‌های قبر بر اساس شریعت ثابت است

عذاب و نعمت‌های قبر بر اساس شریعت ثابت است علاوه بر متونی که قبلا بیان گردید، ابن عبّاس ب روایت نموده که پیامبر صلی الله علیه وسلم از کنار دو قبر عبور کرده و فرمودند: «یُعَذَّبَانِ، وَمَا یُعَذَّبَانِ فِی کَبِیرٍ، بَلَى، کَانَ أَحَدُهُمَا لاَ یَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ، وَکَانَ الآخَرُ یَمْشِی بِالنَّمِیمَهِ»؛ «[صاحب این دو قبر] عذاب می‌شوند؛ آن هم نه به سبب …

بیشتر بخوانید »

تواتر احادیث دربارۀ نعمت‌ها و عذاب قبر

تواتر احادیث دربارۀ نعمت‌ها و عذاب قبر شارح «العقیده الطّحاویّه» می‌گوید: «بدون تردید احادیث متواتر و فراوانی از رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد عذاب و نعمت‌های قبر برای کسی که شایستۀ این مطلب است، به اثبات رسیده و از این رو، باور و ایمان به این موضوع واجب است.»[۱] شیخ الإسلام ابن تیمیّه چنین می‌آورد: «دیدگاه سایر مسلمانان …

بیشتر بخوانید »

توصیف و نام آن دو فرشته (منکر و نکیر)

توصیف و نام آن دو فرشته (منکر و نکیر) در برخی از احادیث، توصیف دو فرشتۀ مسؤول فتنۀ قبر و نام آن‎ها آمده است. ابوهریره  روایت می‌کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا قُبِرَ الْمَیِّتُ – أَوْ قَالَ: أَحَدُکُمْ- أَتَاهُ مَلَکَانِ أَسْوَدَانِ أَزْرَقَانِ، یُقَالُ لأَحَدِهِمَا: الْمُنْکَرُ، وَلِلآخَرِ: النَّکِیرُ»[۱]؛ «وقتی میّت-یا فرمودند: یکی از شما- در قبر نهاده می‌شود، …

بیشتر بخوانید »

چگونگی فتنۀ قبر

چگونگی فتنۀ قبر وقتی مرده در قبر نهاده می‌شود، روح به بدنش باز می‌گردد و از وی سؤال شده و گفته می‌شود: پروردگار تو کیست؟ دین تو چیست؟ و پیامبرت چه کسی است؟ انسان مؤمن می‌گوید: پروردگارم، الله و دینم اسلام و پیامبرم محمّد ج است. امّا الله ظالمان را گمراه نموده و شخص کافر [باحسرت] می‌گوید: آه، آه، نمی‌دانم. انسان …

بیشتر بخوانید »

حضور شیطان در بدن انسان به مانند جریان خون

حضور شیطان در بدن انسان به مانند جریان خون در صحیح بخاری و صحیح مسلم، از انس س روایت شده که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِنَّ الشَّیْطَانَ یَجْرِی مِنَ الإِنْسَانِ مَجْرَى الدَّمِ»[۱]؛ «همانا شیطان در [بدن] انسان، همچون جریان خون جاری است.» در صحیح بخاری و صحیح مسلم، از صفیّه دختر حیی؛ همسر پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت شده …

بیشتر بخوانید »

نخستین عملی که در بین مردم، فیصله و داوری می­شود:

نخستین عملی که در بین مردم، فیصله و داوری می­شود: نخستین کار فیصله­شده در میان مردم، مسألۀ خون­هاست، زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «أَوَّلُ مَا یُقْضَى بَیْنَ النَّاسِ فِی الدِّمَاءِ»[۱]؛ «در روز قیامت، نخستین عملی که در میان مردم داوری می­شود، موضوع خون­هاست». متّفق­ علیه. [۱]– صحیح بخاری، شمارۀ حدیث: ۶۸۶۴؛ صحیح مسلم، شمارۀ حدیث: ۱۶۷۸٫

بیشتر بخوانید »

نخستین عملی که از بنده پرسیده می­شود:

نخستین عملی که از بنده پرسیده می­شود: اولین عمل مورد سؤال، نماز است که اگر صحیح باشد، سایر اعمال قبول می­شود و در غیر این صورت، سایر اعمال باطل و غیر قابل قبول است، و از پیامبر rچنین مطلبی نقل شده است.[۱] [۱]– سنن ترمذی، شمارۀ حدیث: ۴۱۳؛ ابن ماجه، شمارۀ حدیث: ۱۴۲۶؛ آلبانی این حدیث را در صحیح الجامع، …

بیشتر بخوانید »

عمومیّت حساب و کسانی که مورد محاسبه قرار نمی­گیرند:

عمومیّت حساب و کسانی که مورد محاسبه قرار نمی­گیرند: تمامی مردم محاسبه می­شوند مگر هفتادهزار نفری که پیامبر صلی الله علیه وسلم آنان را استثنا نمودند. در صحیح بخاری و صحیح مسلم از ابن عبّاس نقل شده که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «عُرِضَتْ عَلَیَّ الأُمَمُ»؛ «تمامی امّت­ها به من نشان­داده شدند.» و در ادامه عرض کردند: «فَنَظَرْتُ فَإِذَا …

بیشتر بخوانید »

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۳)

  ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۳) سنّت احکامی را بیان نموده که در قرآن کریم نیامده است: در این موارد، سنّت نبوی بیان و توضیحی برای قرآن یا تأکیدی بر عباراتش نیست. به عنوان نمونه، تحریم خوردن گوشت الاغ­های اهلی و هر درندۀ نیشدار و نیز تحریم ازدواج با زنی که عمّه یا خاله­اش در …

بیشتر بخوانید »

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۲)

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۲) سنّت به عنوان فرعی از یک اصل ثابت در قرآن است: مانند منع فروش میوه­ها پیش از رسیدن آن‎ها؛ پیامبر r پس از هجرت به مدینه، دیدند که کشاورزان میوه­هایی را قبل از رسیدن و پخته­شدن، خرید و فروش می­کنند و از مقدار و خوبی آنچه فروخته می­شد، آگاهی نداشتند. …

بیشتر بخوانید »

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۱)

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۱) سنّت نبوی تأکیدکنندۀ مطالب قرآنی است؛ مانند احادیثی که در آن‎ها به انجام نماز، ادای زکات، روزه، راستگویی و پرهیز از دروغ، تحریم ربا و امثال آن فرمان داده شده است. سنّت تبیین­کنندۀ قرآن بوده که به صورت­های زیر است: أ ـ مطالب مجمل قرآن را روشن می­سازد: سنّت نبوی …

بیشتر بخوانید »

جایگاه سنّت نسبت به قرآن کریم

جایگاه سنّت نسبت به قرآن کریم از آنجا که پیامبر صلی الله علیه وسلم واسطۀ میان الله و بندگانش برای تبلیغ شریعت و دین او به شمار می­رود، تمامی شریعت اسلام از ایشان گرفته شده است. امّا چنانچه قبلاً بیان گردید، شریعت تقسیم می­شود به وحی نازل­شده که به قصد عبادت، تلاوت می­شود؛ یعنی قرآن کریم و به سخن و …

بیشتر بخوانید »

تدوین حدیث نبوی

تدوین حدیث نبوی بدون تردید در روایاتی مرفوع و موقوف منع نوشتن حدیث وارد شده است، چنانکه و همچنین در برخی اوقات و برای بعضی افراد، پیامبر صلی الله علیه وسلم به طور صریح، اجازۀ نوشتن احادیث را نیز داده‌اند.[۱] هرگز نمی­توان ـ و این اشتباه است که ـ نهی از نوشتن احادیث را دلیلی بر عدم­حجّیت آن‎ها دانست، چنانکه …

بیشتر بخوانید »

برخی از شیوه­های‌ سلف برای حفاظت حدیث نبوی

برخی از شیوه­های‌ سلف برای حفاظت حدیث نبوی، از این قرار است: پایبندی به بیان سندها و نام­بردن از راویان: این یکی از ویژگی­های امّت اسلام و راه شناخت منبع حدیث و جایگاه رجال آن است که با پذیرش یا ردّ آن، حکم صادر می­شود. عبدالله بن مبارک w می­گوید: «اسناد بخشی از دین است و اگر اسناد نمی­بود، هر …

بیشتر بخوانید »

تلاش محدّثان برای حفاظت حدیث

تلاش محدّثان برای حفاظت حدیث در اواخر دوران صحابه ، گروهی پیدا شدند که قصد دروغ­بستن و افترا علیه رسول الله داشتند  علی‌رغم اینکه پیامبر rدر این باره، هشدار داده و مردم را از این کار بر حذر داشته بودند.[۱] مشهورترین جعل‌کنندگان حدیث، گروهی از ملحدان بودند که با پنهان­نمودن اهداف خویش، اسلام را پذیرفتند و قصد فاسدکردن اعتقاد و …

بیشتر بخوانید »

توجّه پیشینیان به حدیث نبوی

توجّه پیشینیان به حدیث نبوی هنگامی‌که صحابه اهمّیت و ارزش این علم را شناختند، بسیار مشتاق شدند تا آن را از پیامبرشان صلی الله علیه وسلم فرا گیرند و بدین منظور، همواره همراه ایشان بودند و نشستن با رسول الله  را بر کار در اموال و اسباب روزی ترجیح می­دادند و بسا اوقات، به افراد حاضر در مجلس پیامبر rرجوع …

بیشتر بخوانید »

آیا شما را از چیزی که برتر از درجه‌ی روزه و نماز و صدقه است، آگاه سازم

ترمذی و ابوداوود و احمد از انس روایت کرده‌اند، که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «أَلَا أُخْبِرُکُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَهِ الصِّیَامِ وَالصَّلَاهِ وَالصَّدَقَهِ؟». «هان! تا شما را از چیزی که برتر از درجه‌ی روزه و نماز و صدقه است، آگاه سازم!» عرض کردند: «بفرمایید!» فرمود: «إِصْلَاحُ ذَاتِ الْبَیْنِ، وَفَسَادُ ذَاتِ الْبَیْنِ الْحَالِقَهُ»[۱] «اصلاح میانه‌ها و برقرار کردن صلح …

بیشتر بخوانید »

چه وقت می‌توان امر به معروف و نهی از منکر را ترک کرد

ابن ماجه از انس رضی الله عنه روایت کرده است که مردی از پیامبر صلی الله علیه وسلم سؤال کرد: «ای رسول خدا! چه وقت می‌توان امر به معروف و نهی از منکر را ترک کرد» و پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «إِذَا ظَهَرَ فِیکُمْ مَا ظَهَرَ فِی الْأُمَمِ قَبْلَکُمْ»[۱]؛ «وقتی که آنچه در میان امت‌های پیشین ظهور کرد …

بیشتر بخوانید »

خداوند به خاطر کردار و رفتار خواص، عموم مردم را عذاب نمی‌دهد

احمد حنبل از عدی بن عمیره روایت کرده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا یُعَذِّبُ الْعَامَّهَ بِعَمَلِ الْخَاصَّهِ حَتَّى یَرَوُا الْمُنْکَرَ بَیْنَ ظَهْرَانِیهِمْ وَهُمْ قَادِرُونَ عَلَى أَنْ یُنْکِرُوهُ، فَلَا یُنْکِرُونَهُ، فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِکَ عَذَّبَ اللَّهُ تَعَالَى الْخَاصَّهَ وَالْعَامَّهَ»[۱]؛ «بی‌گمان که خداوند به خاطر کردار و رفتار خواص، عموم مردم را عذاب نمی‌دهد تا …

بیشتر بخوانید »

به معروف امر کنید و از منکر نهی کنید پیش از آنکه دعا کنید، اما دعایتان اجابت نشود

حضرت عایشه در روایت ابن ماجه از وی گفته است که: «از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که می‌فرمود: «مُرُوا بِالْمَعْرُوفِ، وَانْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ، قَبْلَ أَنْ تَدْعُوا فَلَا یُسْتَجَابَ لَکُمْ»[۱]؛ «به معروف امر کنید و از منکر نهی کنید پیش از آنکه دعا کنید، اما دعایتان اجابت نشود». [۱]– ابن ماجه (۳۲۵۱)، آلبانی گوید: حسن.

بیشتر بخوانید »

اولین نقص و عیبی که گریبانگیر یهودیان شد

بنابر روایت ابوداوود و ابن ماجه و ترمذی از ابن مسعود، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «إِنَّ أَوَّلَ مَا دَخَلَ النَّقْصُ عَلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ، کَانَ الرَّجُلُ یَلْقَى الرَّجُلَ، فَیَقُولُ: یَا هَذَا، اتَّقِ اللَّهَ وَدَعْ مَا تَصْنَعُ، فَإِنَّهُ لَا یَحِلُّ لَکَ، ثُمَّ یَلْقَاهُ بالْغَدِ، فَلَا یَمْنَعُهُ ذَلِکَ أَنْ یَکُونَ أَکِیلَهُ وَشَرِیبَهُ وَقَعِیدَهُ، فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِکَ ضَرَبَ اللَّهُ قُلُوبَ بَعْضِهِمْ …

بیشتر بخوانید »

هرکس که ما وی را به کاری بگماریم و آنگاه او یک سوزنِ دوزندگی یا بیش‌تر از آن را از ما پنهان سازد

مسلم و ابوداوود از عدی بن عمیره‌ی کندی روایت کرده‌اند که  الله علیه وسلم فرموده است: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ، مَنْ عُمِّلَ مِنْکُمْ لَنَا عَلَى عَمَلٍ فَکَتَمَنَا مِنْهُ مِخْیَطًا، فَمَا فَوْقَهُ فَهُوَ غُلٌّ یَأْتِی بِهِ یَوْمَ الْقِیَامَهِ»؛ «ای مردم! هرکس که ما وی را به کاری بگماریم و آنگاه او یک سوزنِ دوزندگی یا بیش‌تر از آن را از ما پنهان …

بیشتر بخوانید »

خداوند رشوه دهنده و رشوه‌بگیر را لعنت و نفرین کرده است

ترمذی، مسلم و ابوداوود از عبدالله بن عمرو بن عاصب روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «لَعْنَهُ اللَّهِ الرَّاشِی وَالْمُرْتَشِی»[۱]؛ «خداوند رشوه دهنده و رشوه‌بگیر را لعنت و نفرین کرده است» و در روایت امام احمد و ترمذی از ابو هریرهس آمده است که: «پیامبر خدا صلی الله علیه وسلم رشوه‌دهنده و رشوه‌گیرنده در امر حکم را …

بیشتر بخوانید »

هرکس که خواهان قضا شود و برای تولی این کار از دیگران کمک بگیرد

ترمذی و ابودواود از انس روایت کرده‌اند که گفت: «من از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: «مَنْ طَلَبَ الْقَضَاءَ وَاسْتَعَانَ عَلَیْهِ، وُکِلَ إِلَیْهِ، وَمَنْ لَمْ یَطْلُبْهُ وَلَمْ یَسْتَعِنْ عَلَیْهِ، أَنْزَلَ اللَّهُ مَلَکًا یُسَدِّدُهُ»[۱]؛ «هرکس که خواهان قضا شود و برای تولی این کار از دیگران کمک بگیرد، همه‌ی کار به او واگذار می‌شود و هرکس خواهان قضا نباشد …

بیشتر بخوانید »

ما بر کار و وظایف خود کسی را نمی‌گماریم – یا هرگز نخواهیم گماشت – که خواهان آن باش

شیخین بخاری، مسلم، نسایی و ابوداوود از ابوموسی روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «لَنْ نَسْتَعْمِلَ، أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ»[۱]؛ «ما بر کار و وظایف خود کسی را نمی‌گماریم – یا هرگز نخواهیم گماشت – که خواهان آن باشد» [۱]– ابو داود (۳۵۷۹) و صحیح مسلم (۱۷۳۳ و صحیح بخاری (۶۹۲۳).

بیشتر بخوانید »

حدود میان خود را مورد عفو و بخشش قرار دهید،

نسایی و ابوداوود از عبدالله بن عمرو بن عاصب از پیامبر صلی الله علیه وسلم که فرموده است: «تَعَافُّوا الْحُدُودَ فِیمَا بَیْنَکُمْ، فَمَا بَلَغَنِی مِنْ حَدٍّ فَقَدْ وَجَبَ».[۱] «حدود میان خود را مورد عفو و بخشش قرار دهید، زیرا هر حدی که به آگاهی من برسد (اجرایش) لازم و واجب می‌گردد». [۱]– ابو داود (۴۳۷۶) و نسائی (۴۹۰۱)، آلبانی گوید: …

بیشتر بخوانید »