حدیث

عمومیّت حساب و کسانی که مورد محاسبه قرار نمی­گیرند:

عمومیّت حساب و کسانی که مورد محاسبه قرار نمی­گیرند: تمامی مردم محاسبه می­شوند مگر هفتادهزار نفری که پیامبر صلی الله علیه وسلم آنان را استثنا نمودند. در صحیح بخاری و صحیح مسلم از ابن عبّاس نقل شده که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «عُرِضَتْ عَلَیَّ الأُمَمُ»؛ «تمامی امّت­ها به من نشان­داده شدند.» و در ادامه عرض کردند: «فَنَظَرْتُ فَإِذَا …

بیشتر بخوانید »

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۳)

  ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۳) سنّت احکامی را بیان نموده که در قرآن کریم نیامده است: در این موارد، سنّت نبوی بیان و توضیحی برای قرآن یا تأکیدی بر عباراتش نیست. به عنوان نمونه، تحریم خوردن گوشت الاغ­های اهلی و هر درندۀ نیشدار و نیز تحریم ازدواج با زنی که عمّه یا خاله­اش در …

بیشتر بخوانید »

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۲)

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۲) سنّت به عنوان فرعی از یک اصل ثابت در قرآن است: مانند منع فروش میوه­ها پیش از رسیدن آن‎ها؛ پیامبر r پس از هجرت به مدینه، دیدند که کشاورزان میوه­هایی را قبل از رسیدن و پخته­شدن، خرید و فروش می­کنند و از مقدار و خوبی آنچه فروخته می­شد، آگاهی نداشتند. …

بیشتر بخوانید »

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۱)

ارتباط سنّت با قرآن کریم، به چهار صورت است (۱) سنّت نبوی تأکیدکنندۀ مطالب قرآنی است؛ مانند احادیثی که در آن‎ها به انجام نماز، ادای زکات، روزه، راستگویی و پرهیز از دروغ، تحریم ربا و امثال آن فرمان داده شده است. سنّت تبیین­کنندۀ قرآن بوده که به صورت­های زیر است: أ ـ مطالب مجمل قرآن را روشن می­سازد: سنّت نبوی …

بیشتر بخوانید »

جایگاه سنّت نسبت به قرآن کریم

جایگاه سنّت نسبت به قرآن کریم از آنجا که پیامبر صلی الله علیه وسلم واسطۀ میان الله و بندگانش برای تبلیغ شریعت و دین او به شمار می­رود، تمامی شریعت اسلام از ایشان گرفته شده است. امّا چنانچه قبلاً بیان گردید، شریعت تقسیم می­شود به وحی نازل­شده که به قصد عبادت، تلاوت می­شود؛ یعنی قرآن کریم و به سخن و …

بیشتر بخوانید »

تدوین حدیث نبوی

تدوین حدیث نبوی بدون تردید در روایاتی مرفوع و موقوف منع نوشتن حدیث وارد شده است، چنانکه و همچنین در برخی اوقات و برای بعضی افراد، پیامبر صلی الله علیه وسلم به طور صریح، اجازۀ نوشتن احادیث را نیز داده‌اند.[۱] هرگز نمی­توان ـ و این اشتباه است که ـ نهی از نوشتن احادیث را دلیلی بر عدم­حجّیت آن‎ها دانست، چنانکه …

بیشتر بخوانید »

برخی از شیوه­های‌ سلف برای حفاظت حدیث نبوی

برخی از شیوه­های‌ سلف برای حفاظت حدیث نبوی، از این قرار است: پایبندی به بیان سندها و نام­بردن از راویان: این یکی از ویژگی­های امّت اسلام و راه شناخت منبع حدیث و جایگاه رجال آن است که با پذیرش یا ردّ آن، حکم صادر می­شود. عبدالله بن مبارک w می­گوید: «اسناد بخشی از دین است و اگر اسناد نمی­بود، هر …

بیشتر بخوانید »

تلاش محدّثان برای حفاظت حدیث

تلاش محدّثان برای حفاظت حدیث در اواخر دوران صحابه ، گروهی پیدا شدند که قصد دروغ­بستن و افترا علیه رسول الله داشتند  علی‌رغم اینکه پیامبر rدر این باره، هشدار داده و مردم را از این کار بر حذر داشته بودند.[۱] مشهورترین جعل‌کنندگان حدیث، گروهی از ملحدان بودند که با پنهان­نمودن اهداف خویش، اسلام را پذیرفتند و قصد فاسدکردن اعتقاد و …

بیشتر بخوانید »

توجّه پیشینیان به حدیث نبوی

توجّه پیشینیان به حدیث نبوی هنگامی‌که صحابه اهمّیت و ارزش این علم را شناختند، بسیار مشتاق شدند تا آن را از پیامبرشان صلی الله علیه وسلم فرا گیرند و بدین منظور، همواره همراه ایشان بودند و نشستن با رسول الله  را بر کار در اموال و اسباب روزی ترجیح می­دادند و بسا اوقات، به افراد حاضر در مجلس پیامبر rرجوع …

بیشتر بخوانید »

آیا شما را از چیزی که برتر از درجه‌ی روزه و نماز و صدقه است، آگاه سازم

ترمذی و ابوداوود و احمد از انس روایت کرده‌اند، که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «أَلَا أُخْبِرُکُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَهِ الصِّیَامِ وَالصَّلَاهِ وَالصَّدَقَهِ؟». «هان! تا شما را از چیزی که برتر از درجه‌ی روزه و نماز و صدقه است، آگاه سازم!» عرض کردند: «بفرمایید!» فرمود: «إِصْلَاحُ ذَاتِ الْبَیْنِ، وَفَسَادُ ذَاتِ الْبَیْنِ الْحَالِقَهُ»[۱] «اصلاح میانه‌ها و برقرار کردن صلح …

بیشتر بخوانید »

چه وقت می‌توان امر به معروف و نهی از منکر را ترک کرد

ابن ماجه از انس رضی الله عنه روایت کرده است که مردی از پیامبر صلی الله علیه وسلم سؤال کرد: «ای رسول خدا! چه وقت می‌توان امر به معروف و نهی از منکر را ترک کرد» و پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «إِذَا ظَهَرَ فِیکُمْ مَا ظَهَرَ فِی الْأُمَمِ قَبْلَکُمْ»[۱]؛ «وقتی که آنچه در میان امت‌های پیشین ظهور کرد …

بیشتر بخوانید »

خداوند به خاطر کردار و رفتار خواص، عموم مردم را عذاب نمی‌دهد

احمد حنبل از عدی بن عمیره روایت کرده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا یُعَذِّبُ الْعَامَّهَ بِعَمَلِ الْخَاصَّهِ حَتَّى یَرَوُا الْمُنْکَرَ بَیْنَ ظَهْرَانِیهِمْ وَهُمْ قَادِرُونَ عَلَى أَنْ یُنْکِرُوهُ، فَلَا یُنْکِرُونَهُ، فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِکَ عَذَّبَ اللَّهُ تَعَالَى الْخَاصَّهَ وَالْعَامَّهَ»[۱]؛ «بی‌گمان که خداوند به خاطر کردار و رفتار خواص، عموم مردم را عذاب نمی‌دهد تا …

بیشتر بخوانید »

به معروف امر کنید و از منکر نهی کنید پیش از آنکه دعا کنید، اما دعایتان اجابت نشود

حضرت عایشه در روایت ابن ماجه از وی گفته است که: «از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که می‌فرمود: «مُرُوا بِالْمَعْرُوفِ، وَانْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ، قَبْلَ أَنْ تَدْعُوا فَلَا یُسْتَجَابَ لَکُمْ»[۱]؛ «به معروف امر کنید و از منکر نهی کنید پیش از آنکه دعا کنید، اما دعایتان اجابت نشود». [۱]– ابن ماجه (۳۲۵۱)، آلبانی گوید: حسن.

بیشتر بخوانید »

اولین نقص و عیبی که گریبانگیر یهودیان شد

بنابر روایت ابوداوود و ابن ماجه و ترمذی از ابن مسعود، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «إِنَّ أَوَّلَ مَا دَخَلَ النَّقْصُ عَلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ، کَانَ الرَّجُلُ یَلْقَى الرَّجُلَ، فَیَقُولُ: یَا هَذَا، اتَّقِ اللَّهَ وَدَعْ مَا تَصْنَعُ، فَإِنَّهُ لَا یَحِلُّ لَکَ، ثُمَّ یَلْقَاهُ بالْغَدِ، فَلَا یَمْنَعُهُ ذَلِکَ أَنْ یَکُونَ أَکِیلَهُ وَشَرِیبَهُ وَقَعِیدَهُ، فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِکَ ضَرَبَ اللَّهُ قُلُوبَ بَعْضِهِمْ …

بیشتر بخوانید »

هرکس که ما وی را به کاری بگماریم و آنگاه او یک سوزنِ دوزندگی یا بیش‌تر از آن را از ما پنهان سازد

مسلم و ابوداوود از عدی بن عمیره‌ی کندی روایت کرده‌اند که  الله علیه وسلم فرموده است: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ، مَنْ عُمِّلَ مِنْکُمْ لَنَا عَلَى عَمَلٍ فَکَتَمَنَا مِنْهُ مِخْیَطًا، فَمَا فَوْقَهُ فَهُوَ غُلٌّ یَأْتِی بِهِ یَوْمَ الْقِیَامَهِ»؛ «ای مردم! هرکس که ما وی را به کاری بگماریم و آنگاه او یک سوزنِ دوزندگی یا بیش‌تر از آن را از ما پنهان …

بیشتر بخوانید »

خداوند رشوه دهنده و رشوه‌بگیر را لعنت و نفرین کرده است

ترمذی، مسلم و ابوداوود از عبدالله بن عمرو بن عاصب روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «لَعْنَهُ اللَّهِ الرَّاشِی وَالْمُرْتَشِی»[۱]؛ «خداوند رشوه دهنده و رشوه‌بگیر را لعنت و نفرین کرده است» و در روایت امام احمد و ترمذی از ابو هریرهس آمده است که: «پیامبر خدا صلی الله علیه وسلم رشوه‌دهنده و رشوه‌گیرنده در امر حکم را …

بیشتر بخوانید »

هرکس که خواهان قضا شود و برای تولی این کار از دیگران کمک بگیرد

ترمذی و ابودواود از انس روایت کرده‌اند که گفت: «من از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: «مَنْ طَلَبَ الْقَضَاءَ وَاسْتَعَانَ عَلَیْهِ، وُکِلَ إِلَیْهِ، وَمَنْ لَمْ یَطْلُبْهُ وَلَمْ یَسْتَعِنْ عَلَیْهِ، أَنْزَلَ اللَّهُ مَلَکًا یُسَدِّدُهُ»[۱]؛ «هرکس که خواهان قضا شود و برای تولی این کار از دیگران کمک بگیرد، همه‌ی کار به او واگذار می‌شود و هرکس خواهان قضا نباشد …

بیشتر بخوانید »

ما بر کار و وظایف خود کسی را نمی‌گماریم – یا هرگز نخواهیم گماشت – که خواهان آن باش

شیخین بخاری، مسلم، نسایی و ابوداوود از ابوموسی روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «لَنْ نَسْتَعْمِلَ، أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ»[۱]؛ «ما بر کار و وظایف خود کسی را نمی‌گماریم – یا هرگز نخواهیم گماشت – که خواهان آن باشد» [۱]– ابو داود (۳۵۷۹) و صحیح مسلم (۱۷۳۳ و صحیح بخاری (۶۹۲۳).

بیشتر بخوانید »

حدود میان خود را مورد عفو و بخشش قرار دهید،

نسایی و ابوداوود از عبدالله بن عمرو بن عاصب از پیامبر صلی الله علیه وسلم که فرموده است: «تَعَافُّوا الْحُدُودَ فِیمَا بَیْنَکُمْ، فَمَا بَلَغَنِی مِنْ حَدٍّ فَقَدْ وَجَبَ».[۱] «حدود میان خود را مورد عفو و بخشش قرار دهید، زیرا هر حدی که به آگاهی من برسد (اجرایش) لازم و واجب می‌گردد». [۱]– ابو داود (۴۳۷۶) و نسائی (۴۹۰۱)، آلبانی گوید: …

بیشتر بخوانید »

ای اسامه! آیا در حدی از حدود خداوند شفاعت می‌کنی

جماعت محدّثان از حضرت عایشه روایت کرده‌اند که گفته است: «مسأله‌ی زن سارق از قبیله‌ی بنومخزوم برای قبیله‌ی قریش بسیار اهمّیت داشت و آنان را نگران کرد؛ لذا با خود گفتند که: چه کسی در این باره با پیامبر صلی الله علیه وسلم صحبت می‌کند؟ و به خود پاسخ گفتند که: مگر کسی جز اسامه بن زید محبوب پیامبر صلی …

بیشتر بخوانید »

غُلول، پنهان‌کردن بخشی از غنایم پیش از تقسیم آن به قصد تملک است

غُلول، پنهان‌کردن بخشی از غنایم پیش از تقسیم آن به قصد تملک است، از جمله احادیثی که بر تحریم شدید خیانت در غنایم دلالت دارند، روایت ابن ماجه و ابوداوود از ابوهریره است که در آن حدیث آمده است که: «برده‌ای به نام “مدعم” به عنوان هدیه به پیامبر صلی الله علیه وسلم داده شد. در هنگامی که برده مشغول …

بیشتر بخوانید »

هرکه یک معاهد را در “غیر کُنهِ وی” بکشد، خداوند بهشت را بر او حرام می‌کند

پیامبر صلی الله علیه وسلم در روایت نسایی و ابوداوود، فرموده است که: «مَنْ قَتَلَ مُعَاهَدًا فِی غَیْرِ کُنْهِهِ، حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّهَ»[۱]؛ «هرکه یک معاهد را در “غیر کُنهِ وی” بکشد، خداوند بهشت را بر او حرام می‌کند» ابن اثیر می‌گوید: «مقصود از کُنه، زمان و هنگامی است که کشتنش در آن جایز است». علقمی هم گفته است که: …

بیشتر بخوانید »

هرکس که به قصد اعتلابخشیدن به کلمهُ الله بجنگد اوست که در راه خدا جنگیده است

جماعت محدثان از ابو موسی اشعری روایت کرده‌اند، مرد پرسیده است: «ای رسول خدا! شخصی برای نام و شهرت می‌جنگد و کسی برای ستایش و تعریف می‌جنگد و دیگری برای عرض اندام و نشان‌دادن شجاعت خود می‌جنگد (کار این‌ها چگونه است و کدام جهاد است)؟! و یپامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «مَنْ قَاتَلَ لِتَکُونَ کَلِمَهُ اللَّهِ هِیَ العُلْیَا، …

بیشتر بخوانید »

اولین کسی که در روز قیامت مورد حساب قرار می‌گیرد، شهید است

مسلم از ابوهریره روایت کرده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «أَوَّلَ النَّاسِ یُقْضَى یَوْمَ الْقِیَامَهِ عَلَیْهِ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ، فَأُتِیَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا، قَالَ: فَمَا عَمِلْتَ فِیهَا؟ قَالَ: قَاتَلْتُ فِیکَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ، قَالَ: کَذَبْتَ، وَلَکِنَّکَ قَاتَلْتَ لِیُقَالَ: جَرِیءٌ، فَقَدْ قِیلَ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِیَ فِی النَّارِ».[۱] «اولین کسی که در روز قیامت مورد حساب …

بیشتر بخوانید »

مسابقه‌ی حرام را از مسابقه‌ی حلال

پیامبر صلی الله علیه وسلم، اصل و ضابطه‌ای مقرّر فرموده است که مسابقه‌ی حرام را از مسابقه‌ی حلال جدا می‌کند و چنان‌که ترمذی، نسایی و ابوداوود از ابوهریرهس روایت کرده‌اند، فرموده است: «لَا سَبْقَ، إِلَّا فِی خُفٍّ أَوْ حَافِرٍ أَوْ نَضلٍ»[۱]؛ «هیچ سَبَقی صحیح نیست مگر در حیوان دارنده‌ی خُفّ: (سَپَل، سُم / مثل شتر و فیل)، یا دارنده‌ی سُم …

بیشتر بخوانید »

سیاحت امّت من، جهاد در راه خداوند است

ابوامامه می‌گوید: «إِنَّ سِیَاحَهَ أُمَّتِی الْجِهَادُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ﻷ»[۱]؛ «مردی برای رفتن به سیاحت از پیامبر ج اجازه گرفت و پیامبر ج به او فرمود: «بی‌گمان که سیاحت امّت من، جهاد در راه خداوند است». [۱]– ابو داود (۲۴۸۶)، آلبانی گوید: صحیح.

بیشتر بخوانید »

آماده‌سازی نیروهای جنگی (غازیان) و اداره و مراعات خانواده‌ی آنان

در صحیح مسلم و سنن ابوداود نیز از ابوسعید خدری روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم برای بنولحیان پیک فرستاد و فرمود: «لِیَخْرُجْ مِنْ کُلِّ رَجُلَیْنِ رَجُلاً»؛ «از هردو مرد یک مرد بیرون بیاید» و سپس خطاب به کسانی که قائد بودن: (به هر دلیل به جهاد نرفته بودند)، فرمود: «أَیُّکُمْ خَلَفَ الْخَارِجَ فِی أَهْلِهِ بِخَیْرٍ، کَانَ …

بیشتر بخوانید »

هرکس که یک جنگجو در راه خدا را آماده سازد در واقع او هم جنگیده است

جماعت محدثان مگر ابن ماجه از زید بن خالد جهنی روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «مَنْ جَهَّزَ غَازِیًا فِی سَبِیلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَدْ غَزَا وَمَنْ خَلَفَهُ فِی أَهْلِهِ بِخَیْرٍ فَقَدْ غَزَا».[۱] «هرکس که یک جنگجو در راه خدا را آماده سازد در واقع او هم جنگیده است و هرکس در حق خانواده‌ی یک جنگجو …

بیشتر بخوانید »

هر مُرده‌ای عملش ختم پیدا می‌کند، مگر پاسبان مرزی

ترمذی و ابوداوود از فضاله بن عبید روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «کُلُّ الْمَیِّتِ یُخْتَمُ عَلَى عَمَلِهِ إِلَّا الْمُرَابِطَ، فَإِنَّهُ یَنْمُو لَهُ عَمَلُهُ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَهِ، وَیُؤَمَّنُ مِنْ فَتَّانِ الْقَبْرِ».[۱] «هر مُرده‌ای عملش ختم پیدا می‌کند، مگر پاسبان مرزی که عملش تا روز قیامت رشد و نمو پیدا می‌کند و او از فتنه‌های قبر هم در …

بیشتر بخوانید »

گروهی از کسانی را که بر دریا می‌روند در خواب دیدم که همچون پادشاهان بر تخت سلطنت بودند

ترمذی نسایی و ابوداوود از ام حرام دختر ملحان روایت کرده‌اند که گفته است: «روزی پیامبر صلی الله علیه وسلم ظهرهنگام نزد آنان قیلوله کرد و سپس با حالتی خندان بیدار شد. ام حرام از ایشان پرسید: ای رسول خدا! چه چیزی موجب خنده‌ی شما شده است؟ و پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «رَأَیْتُ قَوْمًا مِمَّنْ یَرْکَبُ ظَهْرَ هَذَا …

بیشتر بخوانید »

ترک تیراندازی پس از یادگیری آن

در روایتی ز مسلم، ترک تیراندازی پس از یادگیری آن مورد نکوهش شدید واقع‌شده و حضرت صلی الله علیه وسلم فرموده است: «مَنْ عَلِمَ الرَّمْیَ، ثُمَّ تَرَکَهُ، فَلَیْسَ مِنَّا وَقَدْ عَصَى»[۱]؛ «هرکس تیراندازی را یاد بگیرد و سپس آن را ترک کند از ما نیست و گناه مرتکب شده است». [۱]– صحیح مسلم (۱۹۱۹).

بیشتر بخوانید »

مطل کردن ثروتمند ستم است

جماعت محدثان از ابوهریره روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود است: «مَطْلُ الْغَنِیِّ ظُلْمٌ، وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُکُمْ عَلَى مَلِیءٍ فَلْیَتْبَعْ»[۱]؛ «مطل کردن ثروتمند ستم است و اگر کسی: (طلبکاری) از میان شما به شخص دارایی حواله شد، او حواله را بپذیرد».   [۱]– صحیح مسلم (۱۵۶۴).

بیشتر بخوانید »

ترویج کالا با سوگند خوردن

مسلم از ابوهریره روایت کرده است، صلی الله علیه وسلم فرموده است: «الحَلِفُ مُنَفِّقَهٌ لِلسِّلْعَهِ، مُمْحِقَهٌ لِلرِّبْحِ»[۱]؛ «سوگند موجب ترویج کالا می‌شود اما سود را از بین می‌برد» و از ابو قتاده‌ی انصاری روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «إِیَّاکُمْ وَکَثْرَهَ الْحَلِفِ؛ فَإِنَّهُ یُنَفِّقُ ثُمَّ یَمْحَقُ»[۲]؛ «از سوگندخوردن زیاد پرهیز کنید چونکه سوگند کالا را …

بیشتر بخوانید »

غصبِ زمین

غصبِ زمین مسلم از سعید بن زید بن عمرو بن نفیل روایت کرده است که پیامبر ج فرموده است: «مَنِ اقْتَطَعَ شِبْرًا مِنَ الْأَرْضِ ظُلْمًا، طَوَّقَهُ اللهُ إِیَّاهُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِینَ»[۱]؛ «هرکس یک وجب از زمینی را از روی ستم از آن خود کند، خداوند در روز قیامت آن را از هفت زمین بر گردنش طوق می‌اندازد». ماجرای …

بیشتر بخوانید »

او را به ازای مقدار قرآنی که از برداری، به ازدواجت درآوردم

پیامبر صلی الله علیه وسلم به مردی که از زنی خواستگاری کرده بود و هیچ نداشته بود که مهریّه‌ی او کند، فرمودند: «زَوَّجْتُکَهَا عَلَى مَا مَعَکَ مِنَ الْقُرْآنِ»[۱]؛ «او را به ازای مقدار قرآنی که از برداری، به ازدواجت درآوردم». خطابی می‌نویسد: «برخی از علما گفته‌اند که: اخذ اجرت برای تعلیم قرآن، حالاتی دارد بدین‌گونه که اگر غیر آن شخصِ …

بیشتر بخوانید »

اُجرت معلّمِ قرآن

عباده بن صامت، بنابر روایت ابوداوود، گفته است که: «من به برخی از ساکنان صفّه، قرآن و چیزهای دیگر آموزش دادم و یکی از آنان کمانی به عنوان هدیه به من داد. من هم (با خود) گفتم که: این کمان، مال نیست و با آن، در راه خدا تیر می‌اندازم، ولی حتماً نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌روم و …

بیشتر بخوانید »

خداوند بیع شراب و مردار و خوک و بتان را حرام کرده است

جماعت محدّثان نیز از جابر بن عبدالله روایت کرده‌اند که وی از پیامبر صلی الله علیه وسلم در مکّه و در سال فتح شنیده است که می‌فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ بَیْعَ الْخَمْرِ وَالْمَیْتَهَ، وَالْخِنْزِیرَ، وَالْأَصْنَامَ»؛ «خداوند بیع شراب و مردار و خوک و بتان را حرام کرده است»؛ حاضران عرض کردند که: ای رسول خدا! آیا چربی‌های مردار که کشتی‌ها …

بیشتر بخوانید »

فروش خمر و مردار و خوک

فروش خمر و مردار و خوک ابو داوود از ابوهریره روایت کرده است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْخَمْرَ وَثَمَنَهَا، وَحَرَّمَ الْمَیْتَهَ وَحَرَّمَ ثَمَنَهَا، وَحَرَّمَ الْخِنْزِیرَ وَحَرَّمَ وَثَمَنَهُ»[۱]؛ «بی‌گمان که خداوند، خَمر را و بهایش را و مردار را و قیمتش را و خوک را و قیمتش را حرام کرده است». [۱]– ابوداود (۳۴۸۵)، آلبانی …

بیشتر بخوانید »

فروش سگ

ابوداوود از ابن عبّاس روایت کرده است که: «پیامبر صلی الله علیه وسلم از فروش سگ نهی کرده و فرموده است که: «وَإِنْ جَاءَ یَطْلُبُ ثَمَنَ الْکَلْبِ فَامْلَأْ کَفَّهُ تُرَابًا»[۱]؛ «اگر هم فروشنده آمد و بهای آن را خواست، دستش را پر از خاک کن!». [۱]– ابوداود (۳۴۸۲)، آلبانی گوید: صحیح.

بیشتر بخوانید »

نها شخص خطاکارِ گناهکار است که احتکار می‌کند

احتکار: ابن کثیر در کتاب النّهایه می‌گوید: «طعام را احتکار کرد، یعنی: آن را خرید و انبار کرد تا کمبود پیدا کند و قیمتش فزونی یابد». اسم این عمل «حُکْر و حُکره» است. اصل در تحریم احتکار، روایت مسلم، ترمذی، ابن ماجه و ابوداوود از معمّر بن ابی معمّر است که پیامبر صلی الله علیه وسلم در آن فرموده است: …

بیشتر بخوانید »

هرکس که زمینی دارد، آن را بکارد یا آنکه به برادرش بدهد تا وی در آن کشاورزی کند

نسایی، ابن ماجه و ابوداوود روایت کرده‌اند که رافع گفته است: “ما در زمان پیامبر صلی الله علیه وسلم مخابره (کرایه‌دادن زمین) می‌کردیم که یکی از پسرعموهایش نزدمان آمد و گفت: پیامبر صلی الله علیه وسلم ما را از چیزی که به نفعمان بود، نهی کرد و البتّه که اطاعت از خدا و پیامبر صلی الله علیه وسلم برای ما …

بیشتر بخوانید »

«هر مسلمانی نهالی بکارد یا بذری کشت کند

پیامبر صلی الله علیه وسلم به کار کشاورزی تشویق و ترغیب کرده است و در روایت مسلم از انس رضی الله عنه، فرموده است: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ یَغْرِسُ غَرْسًا، أَوْ یَزْرَعُ زَرْعًا، فَیَأْکُلُ مِنْهُ طَیْرٌ أَوْ إِنْسَانٌ أَوْ بَهِیمَهٌ، إِلَّا کَانَ لِرَبِّهِ صَدَقَهٌ».[۱] «هر مسلمانی نهالی بکارد یا بذری کشت کند و آنگاه پرنده یا انسان یا حیوانی از آن …

بیشتر بخوانید »

خداوندِ متعال می‌گوید: من سوّمینِ دو شریک هستم

پیامبر صلی الله علیه وسلم، در روایت ابوداوود از ابوهریره فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: أَنَا ثَالِثُ الشَّرِیکَیْنِ مَا لَمْ یَخُنْ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ، فَإِذَا خَانَهُ خَرَجْتُ مِنْ بَیْنِهِمَا».[۱] «خداوندِ متعال می‌گوید: من سوّمینِ دو شریک هستم تا زمانی‌که آن دو شریک به یکدیگر خیانت نکنند و هرگاه که به یکدیگر خیانت کردند، من آن شراکت با آن دو را رها …

بیشتر بخوانید »

طلا در مقابل طلا، نقره در مقابل نقره

شیخین (بخاری و مسلم) از ابوهریره و عباده بن صامت و ابوسعید خدری و دیگران روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ، وَالْفِضَّهُ بِالْفِضَّهِ، وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ، وَالشَّعِیرُ بِالشَّعِیرِ، وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ، وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ، مِثْلًا بِمِثْلٍ، سَوَاءً بِسَوَاءٍ، یَدًا بِیَدٍ، فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِیعُوا کَیْفَ شِئْتُمْ، إِذَا کَانَ یَدًا بِیَدٍ».[۱] «طلا در مقابل طلا، نقره در مقابل …

بیشتر بخوانید »

ربا هفتاد و سه باب (نوع) است که سبک‌ترین آن، مانند این است که کسی با مادر خودش زنا کند

ابن ماجه و حاکم – که لفظ روایت هم از اوست – از ابن مسعود و ابوهریره روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «الرِّبَا ثَلَاثَهٌ وَسَبْعُونَ بَابًا، أَیْسَرُهَا مِثْلُ أَنْ یَنْکِحَ الرَّجُلُ أُمَّهُ، وَإِنَّ أَرْبَى الرِّبَا عِرْضُ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ».[۱] «ربا هفتاد و سه باب (نوع) است که سبک‌ترین آن، مانند این است که کسی با مادر …

بیشتر بخوانید »