اقوال سلف صالح

وصیّت پزشک عرب

حارث بن کلده که یکی از ماهرترین پزشک‌های عرب بود در حال مرگ قرار داشت، از او پرسیدند: وصیّتی برای ما بکن که در دنیا به آن عمل نماییم. فرمود: ۱- فقط با دختران جوان ازدواج کنید. ۲- از گوشت مانده پرهیز کنید و گوشت تازه بخورید. ۳- میوه­ی نارس و کال نخورید. ۴- خودتان را خسته نکنید، چون باعث …

بیشتر بخوانید »

بهترین دانشمند

حضرت علی (کرم الله وجه) می‌فرماید: بهترین دانشمند کسی است که مردم را نه از عذاب خدا بترساند و نه به رحمت خداوند امیدوار سازد([۱]). [۱]– احیاء العلوم الدین / ج۲٫

بیشتر بخوانید »

رزق دو نوع است

«الرِّزقُ رِزْقانِ»: رزق دو نوع است: ۱- رزقی که دنبالش می‌دوی. ۲- رزقی که دنبالت می‌دود. هرکس طالب دنیا گردد، مرگش دنبالش می‌اُفتد تا جانش را برُباید و هرکس دنبال آخرت باشد، دنیا دنبالش می‌افتند تا رزقش را برساند.

بیشتر بخوانید »

چگونه خداوند مخلوقاتش را با آنکه زیادند، محاسبه می‌کند؟

از حضرت علی بن ابی طالب (کرم الله وجه) پرسیده شد: «کَیْفَ یُحاسِب اللهُ الخَلْقَ عَلی کَثَرْتِهِم؟» چگونه خداوند مخلوقاتش را با آنکه زیادند، محاسبه می‌کند؟ فرمود: «کَمَـا یَرْزُقُهُم عَلی کَثَرْتِهِم» یعنی: همان‌گونه که زیادند، رزق‌شان را می‌رساند. باز پرسیدند: «کَیْفَ یُحاسِبُ اللهُ الخَلقَ وَلا یَرَوْنَهُم؟» چگونه مخلوقاتش را محاسبه می‌کند با آن‌که آن‌ها را نمی‌بیند؟ «فّقیل کَمـا یَرْزُقُهُم وّلا …

بیشتر بخوانید »

شوخی آبروی شخص را می‌برد

حضرت علی (کرم الله وجه) می‌فرماید: «کِثرَه الـمزِاح تَذْهَبُ بِمـاءِ الوَجه». یعنی: شوخی آبروی شخص را می‌برد و باز می‌فرماید: «اَلقَهْقَهَ مِنَ الشَّیطانّ وَالتَبَسُّمُ مِنَ اللهِ». یعنی: خنده­ی همراه با قهقه از شیطان است و تبسّم از جانب خداوند است.

بیشتر بخوانید »

تابعی جلیل القدری سعید بن جبیر

یکی از نمونه‌های ثابت قدمی و رنج کشیدگان برای دین، تابعی جلیل القدری بنام سعید بن جبیر است. زمانی‌که این بزرگوار را پیش حجّاج بن یوسف آوردند با شجاعت تمام در مقابلش ایستاد و حجّاج با این‌که اسم سعید را می‌دانست، اسمش را پرسید، فرمود: سعید بن جبیر. حجّاج گفت: امّا تو شقی بن کُسیر (یعنی پسر شکسته) هستی. فرمود: …

بیشتر بخوانید »

روزی ابلیس پیش یحیی بن زکریا آمد

روزی ابلیس پیش یحیی بن زکریا آمد، یحیی فرمود: آیا تاکنون بر من وارد شده‌ای؟ ابلیس گفت: آری! روزی برایت غذاهای مختلف آماده کردند و من اشتهایت را برای خوردن زیادتر نمودم و تو خیلی از غذاها خوردی تا سیر شدی و به خواب رفتی و از عبادت‌هایت غافل ماندی! یحیی ÷ فرمود: قسم می‌خورم از این به بعد دیگر …

بیشتر بخوانید »

اگر با شنیدن صدای زنان در محل شهوت، نفست از تو درخواست نگاه به آن‌ها را بکند

امام محمّد غزّالی می‌فرماید: اگر با شنیدن صدای زنان در محل شهوت، نفست از تو درخواست نگاه به آن‌ها را بکند، با نفست مبارزه کن و به او بگو: چرا نگاه کنم چون اگر زیبا باشد، گناهکار شوم و اگر خوب باشد عاشق شوم و عمرم تباه شود و اگر زشت باشد، اذّیت شوم.

بیشتر بخوانید »

خشم خدا از همه چیز سخت‌تر است!

روزی حوّاریون پیش حضرت عیسی علیه السلام آمدند و پرسیدند: چه چیزی از همه سخت‌تر است؟ فرمود: خشم خدا از همه چیز سخت‌تر است! عرض کردند به چه وسیله‌ای خشم خدا را از بین ببریم؟ فرمود: خشمگین نشوید و ریشه­ی خشم از تکبّر، عُجب و کوچک شمردن مردم به وجود می‌آید.

بیشتر بخوانید »

همه، چه فقیر و چه ثروتمند در قلب‌شان ادّعای خدایی می‌کنند

امام محمّد غزاّلی می‌فرماید: همه، چه فقیر و چه ثروتمند در قلب‌شان ادّعای خدایی می‌کنند، فقط نمی‌توانند به زبان بیاورند و تنها فرعون ساده بود که به زبان آورد و گفت: ﴿أَنَا۠ رَبُّکُمُ ٱلۡأَعۡلَىٰ﴾.

بیشتر بخوانید »

اگر کسی به بازار برود و دلش بخواهد که آن چیز را بخرد ولی به علّت بی پولی نتواند به آن برسد

حضرت ضحاک می‌فرماید: اگر کسی به بازار برود و دلش بخواهد که آن چیز را بخرد ولی به علّت بی پولی نتواند به آن برسد، اگر به خاطر آن صبر کند و عجز از خود نشان ندهد، برای او از انفاق کردن صد هزار درهم بهتر است.

بیشتر بخوانید »

فقیر پنچ خصوصیّت دارد

فقیر پنچ خصوصیّت دارد: اوّل – به فقرا ثواب هر عملی بیشتر از غنی داده می‌شود، هرچند کم یا مساوی باشند. ۲- فقیر در دنیا به آرزو‌هایش نمی‌رسد و این نیز پاداش دارد. ۳- فقیر از غنی پانصد سال زودتر وارد بهشت می‌شود. ۴- در روز قیامت حساب فقیر از غنی آسان‌تر خواهد است و از زکات و حج سؤال …

بیشتر بخوانید »

رغبت و میل به دنیا غم و اندوه را زیادتر می‌کند

حضرت حسن بن علی می‌فرماید: رغبت و میل به دنیا غم و اندوه را زیادتر می‌کند و بی توجّهی به دنیا دل را آرامش می‌دهد، من از تنگدستی نمی‌ترسم ولی آنقدر از ثروتمند شدن شما می‌ترسم که مبادا مانند اقوام گذشته دنیا پیش شما گرانقدر شود سپس با عذابی هلاک شوید، دین اسلام اصلاح اوّلش با زهد و یقین بود …

بیشتر بخوانید »

دروغ در نظم مورچه‌ها

شیخ ابن تیمیه / (مجدّد دین) می‌فرماید: روزی نشستم به نظم مورچه‌ها دقّت کردم، مورچه‌ای را دیدم که مگسی را پیدا کرده­ است ولی نمی‌تواند آن را بردارد و برای کمک گرفتن رفت چند مورچه­ی دیگر را صدا زد. قبل از آن‌که آن مورچه‌ها بیایند من مگس را برداشتم، آن‌ها برگشتند، دوباره مگس را زمین گذاشتم دوباره مورچه­ی کارگر آمد …

بیشتر بخوانید »

غیبت با ذهن

امام محمّد غزّالی فرموده است: همان‌گونه که درست نیست پیش دیگری از کسی با زبانت غیبت کنی، درست نیست از دیگری با ذهنت پیش خودت غیبت کنی([۱]) (منظور سوءظن)! [۱]– در محضر امام محمّد غزّالی.

بیشتر بخوانید »

سمّ‌های غذا بهتر از زخم‌های زبان است

حضرت علی (کرم الله وجه) می‌فرماید: «حُـمُوضاتُ الطَّعام خَیرّ مِن حُـمُوضاتِ الکَلام» – سمّ‌های غذا بهتر از زخم‌های زبان است و باز فرمود: «سَلامَه الانِسانِ فی حَبْس الَّسان» – سلامتی انسان در گرو حبس زبانش است و باز می‌فرماید: «بَلاءُ الانِسانِ مِنّ الَّسانّ وَضَربُ اَّلسانِ اشَدُّ مِن طعنِ الّان» – یعنی: بدبختی‌های آدمی از زبانش است و زخم زبان بدتر …

بیشتر بخوانید »

غیبتت مانند این است که کسی‌که خوابیده و تو بِروی لباس او را در بیاروی و بدنش را لخت نمایی

حضرت عیسی به حواریّون فرمود: چه می‌گویید در مورد کسی‌که خوابیده و تو بِروی لباس او را در بیاروی و بدنش را لخت نمایی!؟ گفتند: یا روح الله مگر چه کسی این کار را می‌کند!؟ فرمود: کسی‌که غیبت می‌کند درست همین عمل را انجام می‌دهد([۱]). [۱]– عقل، علم و عمل / ج ۱/ ص / ۱۴۰ / تألیف بابک محمودی.

بیشتر بخوانید »

حرف زدن مانند تیر است اگر رها شود دیگر در اختیار تو نیست

امام شافعی می‌فرماید: حرف زدن مانند تیر است اگر رها شود دیگر در اختیار تو نیست بلکه در اختیار دیگران می‌باشد پس مواظب باش چه می‌گویی و آن را پیش چه کسانی می‌گویی!؟([۱]). [۱]– زندگی نامۀ امام شافعی.

بیشتر بخوانید »

روزی شخصی به عمربن عبدالعزیز گفت: شخصی پشت سر شما غیبت کرده است

روزی شخصی به عمربن عبدالعزیز گفت: شخصی پشت سر شما غیبت کرده است! فرمود: اگر راست گفته باشی، مصداقت آیه­ی: ﴿إِن جَآءَکُمۡ فَاسِقُۢ بِنَبَإٖ﴾ [الحجرات: ۶]([۱]). است و اگر دروغ بگویی آیه­ی: ﴿هَمَّازٖ مَّشَّآءِۢ بِنَمِیمٖ١١﴾ [القلم: ۱۱]([۲]). شامل حالت می‌شود و اگر توبه نکنی مجازاتت می‌کنم و اگر توبه کنی عفو می‌شوی! گفت: یا امیرالمؤمنین توبه کردم! [۱]– یعنی: «ای …

بیشتر بخوانید »

اگر نتوانستی برای کسی مفید باشی، مضر نباش

یحیی بن معاذ بن جبل می‌فرماید: اگر نتوانستی برای کسی مفید باشی، مضر نباش و اگر نتوانستی کسی را خوشحال نمایی، ناراحتش نکن و اگر نتوانستی از کسی تعریف نمایی، غیبتش را مکن – همان‌گونه که غیبت کردن از لباس ابریشم پوشیدن بدتر است و سخن چینی هم از غیبت کردن بدتر است و حضرت ابراهیم ادهم می‌فرماید: اگر کسی …

بیشتر بخوانید »

بزرگی گفت: سه پسر دارم …

بزرگی گفت: سه پسر دارم اوّلی هرچه بگوید، باور می‌کنم چون راستگوست و دوّمی هرچه بگوید، باور نمی‌کنم چون دروغگوست و سوّمی خدا مرگش بدهد چون مرا سرگردان می‌کند هم راستگوست و هم دروغگوست.

بیشتر بخوانید »

موعظه‌ای تأثیرگذار در مورد مرگ

حضرت علی (کرم الله وجه) موعظه‌ای تأثیرگذار در مورد مرگ بیان می‌نماید و در این مورد می‌فرماید: زمانی‌که شخصی در حالت مرگ قرار می‌گیرد تمام مردم بر سرش حاضر می‌شوند. ۱- چشم به آن‌ها می‌دوزد و با آزمندی به آن‌ها نگاه می‌کند و عرق از پیشانیش فرو می‌ریزد. ۲- بینیش تیغ، ناله‌اش آرام و نفسش به شماره می‌اُفتد و همسرش …

بیشتر بخوانید »

چهار چیز است که هرکس برای خود از الآن آماده نماید از گروه غافلین نوشته نمی‌شود:

چهار چیز است که هرکس برای خود از الآن آماده نماید از گروه غافلین نوشته نمی‌شود: ۱- کسی‌که از الآن کفنی برای خود آماده کند. ۲- کسی‌که از الآن وصیّتی برای خود بنویسد. ۳- کسی‌که هر شب بیست بار مرگ خود را برای خود یادآور شود. ۴-  هر کس که دائماً زبانش در حال ذکر کرده باشد([۱]). [۱]– تنبیه الغافلین …

بیشتر بخوانید »

هرکس بمیرد و این سه خصلت در او باشد وارد بهشت نمی‌شود: ۱- تکبّر ۲- خیانت ۳- بدهی.

روزی حضرت علی بن ابی طالب با غلامش به بازار رفت و دو پیراهن خرید یکی به قیمت یک درهم برای خود و دیگری به قیمت سه درهم برای غلامش. بعد از خرید لباس برای خود آستین آن را با قیچی کوتاه کرد و برای سخنرانی تشریف بُرد تا هیچ تکبّری را برای خود باقی نگذارد و هرکس بمیرد و …

بیشتر بخوانید »

حضرت علی در مورد صله­ی رحم

حضرت علی در مورد صله­ی رحم می‌فرماید: کسی‌که در امری ضامن یک چیز شود من در صله­ی رحم کردن، ضامن چهار چیز می‌شوم: هرکس که صله­ی رحم می‌کند: ۱- عُمرش دراز می‌شود ۲- رزقش افزایش می‌یابد ۳- محبّت خویشاوندانش به او زیادتر می‌گردد ۴- داخل جنّت می‌شود.

بیشتر بخوانید »

پاداش سه چیز برای کافر و مسلمان برابر است:

حضرت میمون بن مهران می‌فرماید: پاداش سه چیز برای کافر و مسلمان برابر است: ۱- صله­ی رحم که هم باید کفّار و هم باید مسلمین انجام دهند. ۲- باید با خویشاوندان خوش رفتاری کرد که هم مسلمانان و هم کافران این کار را انجام می‌دهند. ۳- بازگرداندن امانت که کافران و مسلمانان مجبورند در این مورد نیز باهم مساوی باشند([۱]). …

بیشتر بخوانید »

خداوندا به وسیله­ی آب و برف و تگرگ سرد مرا پاک بفرما

پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم می‌فرماید: «الّلهُمَّ طَهِّرْنی مِنْ خَطایا بِالـماءِ وَالثَلَجِ وَالبَردِ»([۱]). یعنی: «خداوندا به وسیله­ی آب و برف و تگرگ سرد مرا پاک بفرما». یک نفر از شیخ الاسلام ابن تیمیه پرسید: چرا باید خطاهای انسان با آب سرد شسته شود حال آنکه آب گرم از آب سرد پاک کننده‌تر است؟! فرمود: خطا و گناه کردن باعث …

بیشتر بخوانید »

دوست خودتان را با اعتدال دوست بدارید،

دوست خودتان را با اعتدال دوست بدارید، چون ممکن است روزی دشمنتان گردد و دشمنتان را با اعتدال دشمن بدارید، چون ممکن است روزی دوستتان گردد و همیشه دوستتان را با نیکی کردن سرزنش نمایید و شرّش را با بخشش از خود دور نمایید. حسادت ورزیدن دوست نشانه­ی عیب داشتن اوست و حضرت علی می‌فرماید: «خَلیلُ الْـمَرءِ دَلیلُ عَقْلهِ»([۱]). [۱]– …

بیشتر بخوانید »

با چه کسی باید دوست شویم؟

از حضرت عیسی پرسیدند: با چه کسی باید دوست شویم؟ فرمود: با کسی‌که این سه خصلت در او باشد: اوّل زمانی‌که او را می‌بینید، خدا به یادتان بیاید. دوّم زمانی‌که رفتار می‌کند، قیامت به خاطرتان بیاید و سوّم زمانی‌که حرف می‌زند به علم شما افزوده شود.

بیشتر بخوانید »

چهار گونه خوابیدن وجود دارد

حضرت علی (کرم الله وجه) می‌فرماید: چهار گونه خوابیدن وجود دارد: ۱- کسانی‌که بر پشت خود می‌خوابند، پیامبرانند که منتظر وحی هستند. ۲- کسانی‌که برطرف راست خود می‌خوابند، مؤمنانی هستند که برای‌شان الهام می‌شود. ۳- کسانی‌که به طرف چپ خود می‌خوابند، فرزندان پادشاه هستند که می‌خواهند غذاهایی که خورده‌اند، راحت‌تر هضم شود. ۴-  کسانی‌که بر روی شکم خود می‌خوابند، برادران …

بیشتر بخوانید »

دنیا و آخرت مانند مشرق و مغرب است

حضرت علی (کرم الله وجه) می‌فرماید: دنیا و آخرت مانند مشرق و مغرب است، هرچه به طرف مشرق بروی از مغرب دور می‌شوی و هرچه به طرف مغرب بروی از مشرق دور می‌شوی و تلخی دنیا، شیرینی آخرت و شیرینی دنیا تلخی آخرت می‌باشد([۱]). [۱]– نهج البلاغه / ص ۱۳۲٫

بیشتر بخوانید »

لقمان حکیم به پسرش ۱۳ حکمت گوهر بار یاد می‌دهد

لقمان حکیم به پسرش ۱۳ حکمت گوهر بار یاد می‌دهد که هرکس به آن‌ها عمل کند، سعادت دنیا و آخرتش را به دست می‌آورد: ۱- ای پسرم عُمرت را به دنیا مشغول مساز. ۲- ای پسرم آن اندازه‌ای که در آخرت خواهی ماند، برای آخرت جمع آوری کن. ۳- ای پسرم در جایی‌که خدا نباشد، گناه کن پس همه جا …

بیشتر بخوانید »