این مجاهد حماسه ساز، با تصّدی و اجراگری عادلانه ی خود، محبوب و دوستدار ساکنان بلاد فتح شده بود. حقوق از دست رفته ی شان را به آنان باز گرداند و هر آن چه را که باعث شکایت و گله مندی آنان می گردید، ریشه کن ساخت . زمینهای شان را به حال خود باقی گذارد و از تقسیم آنها …

راه یابی به کلید شخصیت عمرو بن عاص (رض) از آن جا قابل دستیابی است که وی همواره جوانب و گوشه های قدرت را مورد بازبینی و معاینه قرار می داد و پیوسته موازنه ی قدرت میان، توان موجود نزد دشمنانش ، و میان آن چه در جبهه ی مسلمانان مهیا بود، را تا مدتی طولانی در سطحی برابر، مورد …

باری به حضرت معاویه (رض) گفت: «کریم و نیکو سرشت حمله می آورد چون گرسنه شود و فرومایه آن هنگام که سیر گردد. پس حاجت بزرگوار را برآورده کن و فرومایه را بر جای خود بنشان» -باری حضرت معاویه (رض) از عمرو بن عاص (رض) پرسید: دانا و فرزانه ترین انسان کیست؟ عمرو بن عاص (رض) گفتند: (آن که، رأی …

حکمت ابزار شناخت ناب ترین و برترین اشیاء به کمک برترین علوم است. که عبارتست از دانش و بصیرت و درک تیز بینانه. و در قرآن می آید: (و لقد آتینا لُقمان الحکمه) «و در اصطلاح به چیزی اطلاق می گردد که حاوی الفاظی اندک و معنایی عظیم و پر محتوا باشد. و حکیم فرد فرزانه و دانشمند را گویند. …

عمر بن خطاب (رض) دست ام کُلثوم دختر ابوبکرصدیق (رض )را به خواستگاری طلبید. ام کُلثوم در پاسخ گفت: (مرا بدو نیازی نیست. او را امرار معاشی سخت است و بر زنان سخت و شدید ). ام المؤمنین عایشه (رض) برای یافتن راه حل و باز آمدن عمر بن خطاب (رض) از خواسته اش، فردی را به سوی عمرو بن …

از امام شعبی رحمه الله نقل است که زیرکان عرب چهار کسانند: « ۱-معاویه بن ابو سفیان (رض) ۲- عمرو بن عاص (رض) ۳- مغیره بن شعبه (رض) ۴- زیاد. ویژگی معاویه در شکیبایی و خونسردی، برتری عمرو بن عاص (رض) در برون رفت از بحرانها. برجستگی مغیره در حاضر جوابی و تنوق زیاد در رأی صائب در قضایای بزرگ …

و در فرازی دیگر از خطبه هایش می آید: (یا معشرالناس! انه قد تذلّت الجوزاء و ذکَتِ الشَّعری و ااقلعت السماء و ارتفع الوباء و قلَّ الندّی و طاب المَرعی و وضعت الحوامل و درجت السَّخائل و علی الراعی بحسنِ رعیته حُسُن النظر، فَحَیَّ لکم علی برکه الله إلی ریفکم، فنالوا من خیره و لینه و خرافِهِ و صیده، و …

حضرت عمرو بن عاص (رض) سخنرانی فصیح و زبان آور و از برجسته ترین خطباء نسل ابتدایی اسلام به شمار می آمد. یکی از این افراد که در یکی از سخنرانی های عمرو (رض) حضور داشته است می گوید: ( همراه پدرم به وقت نیمروز به قصد نماز جمعه، روانه شدیم. که در اواخر زمستان و به روزهایی اندک پس …

و در اردوگاه صفیّن سرود: شبَّت الحرب فأعدوُت لها مفرغَ الحارک مَحبوکَ السَّبج (شعله های جنگ افروخته گردید لذا خود را مهیای آن نمودم…………………………) یَصلُ الشَّدَّ بشدٍّ فإذا وَفَتِ الخیل من الشدِّ مَعَج (به وقت جنگ یورش از پی یورش می آید و چون اسبان از تاخت و تاز فراوان بسنده نمایند راست و خم می شوند) جُرشع اعظَمُهُ جَفرَتُهُ …

این صحابی پیامبر قریحه ی شعری ویژه ای داشت. از عمرو (رض) آثاری مکتوب به صورت شعر بر جای مانده است که وی را در امتداد شاعران پیش از او قرار می دهد. در روز جنگ اُحد، که در آن ایام در صفوف مشرکین قرار داشت، گفت: خرجنا من الفیفا علیهم کانّنا مع الصُّبح من رَضوی الحبیبک المنطق تَمَنَّت بنو …

حضرت عمرو بن عاص (رض) قلمی سلیس،استوار و عمیق در نثر و نظم داشت. نامه ی عمرو بن عاص (رض) به عمر بن خطاب (رض) که در آن به توصیف مصر پس از فتح آن می پردازد، یکی از بلیغ ترین و رساترین نامه ها (در ضمن تصویر پردازی زنده و دقیق) نه فقط در زبان عربی، بلکه در میان …

پس از آن عمرو (رض) از مجلس خارج شد و مردم نیز بیرون آمدند و پراکنده گشتند. و خدای تعالی بیماری را از میان آنان برگرفت. خبر اجتهاد و رأی عمرو بن عاص (رض) به عمر بن خطاب رسید. به خدا سوگند! هر گز آن را ناپسند نشمرد. بسا اوقات اصحاب (رض) در مسئله و یا قضایای فقهی اختلاف رأی …

حضرت عمرو بن عاص (رض)یکی از علماء اسلامی زمان خود بود. . عواملی چون تیزهوشی ، علاقه وافر به یادگیری علم از پیامبر (ص) ونیز شاگردان فرهیخته ی آنحضرت (ص) و تسلط بر قراءت و کتابت، او را به یکی از پیشگامان علوم وحی، تبدیل نمود. توانایی و احاطه ی وی بر خواندن و نوشتن در روزگار او و در …

عمرو و عبدالله بن ابی سرح (رض) در چگونگی اخذمالیات از مانعین خراج با یکدیگر اختلاف نظر داشتند. عمرو بن عاص (رض) طی نامه ای به حضرت عثمان (رض) گفت: «عبدالله شگرد و راه حل مرا بی اثر ساخت» عبدالله بن ابی سرح به عثمان بن عفان (رض) نوشت: «عمرو بن عاص (رض) شیوه ی مرا در اخذ مالیات و …

وقتی عمرو بن عاص (رض) قلعه ی بابلیان را به محاصره در آورد، با فرستادن پیکی به سوی پاسبانان دژ به آنان گفت: «عجله نکنید تا به شما مهلت بدهیم و پس از آن رأی خود را در باره ی پیشنهاد ما بگوئید» لذا بابلیان سپاهیان شان را از هر گونه اقدامی باز داشتند. عمرو بن عاص (رض) به بابلیان …

یکی از دستاوردهای این فتوحات به اسارت در آمدن افراد فراوانی از دو دولت مصر و روم آن روز به دست مسلمانان بود. به فرمان عمرو بن عاص (رض) أسراء مزبور به میهن شان بازگردانده شدند. و با قرار دادن آنان در زمره ی اهل ذمه، آنان را میان انتخاب اسلام و آئین پیشین شان مختار گرداند. بدین قرار که …

عمرو همچنین، مسجد جامع عمرو بن عاص را در فسطاط که به نام او نامگذاری شده است، بنا کرد. این مکان پیش از آن یک کاروانسرا بود و هنگامی که مسلمانان پس از فتح اسکندریه به فسطاط باز گشتند، عمرو بن عاص(رض) از مالک آن خواست تا آن را به مسجدی تبدیل نماید. مالک کاروانسرا گفت: «این مکان را صدقه …

نمونه غایت نظارت و شدت توجه عمر بن خطاب (رض)بر امور کارگزاران دولتی اش حسابرسی بر اموال عمروبن عاص (رض) بود. چنان چه طی نامه ای به او نوشت: از طرف بنده ی خدا عمر بن خطاب به عمرو بن العاص. سلام علیک. اما بعد: به من خبر رسیدهُ که تعدادی اسب و شتر و گوسفند و نیز اسرایی بسیار …

هنگامی که عمرو بن عاص (رض) به آغوش اسلام در آمد، پیامبر (ص) به دلیل دانایی، قدرت تدبیر و شجاعتش او را نزدیک خود نمود، و رهبری نبرد ذات السلاسل را به وی سپرد. همچنین وی را به امارت سرزمین عُمان گماشت. او تا زمکان وفات پیامبر (ص) بر این سمت باقی ماند. در این باره عمرو (رض) می گوید: …

چنان که پیش از این گفتیم، عمرو بن عاص (رض) از شهسواران و قهرمانان عرب در جاهلیت بود و متمایز در میان آنان به همین صفات. و از جمله سرایندگان قریش بود که برای فرونشاندن عطش انتقام ناشی از شکستِ جنگ بدر و مقاصدی جز آن، شعر می سرود. و از سرسخت ترین افراد نسبت به رسول الله (ص) و …

ب- در غزوه احزاب (خندق) عمرو بن عاص (رض) همچنین در جنگ احزاب که در شوال سال پنجم هجری رخ داد، به همراه سپاهیان قریش در جنگ علیه مسلمانان، شرکت داشت. در روایتی به نقل از جابر بن عبدالله (رض) می آید، که: (به هنگام نگهبانی خندق، مشاهده کردم، دسته ای از سواران مشرکین با گشت زدن در گرداگرد خندق، …

ا- در غزوه بزرگ بدر عمرو در جاهلیت به تجارت اشتغال داشت. و با کاروانهای تجارتی بیشتر به سوی مصر رفت و آمد، می کرد. چرم و عطر، عمده کالاهای تجارتی وی را تشکیل می دادند. کما اینکه در سرزمین شام نیز تجارت می کرد و به سوی یمن و سرزمین حبشه در دو سفر زمستانی و تابستانی آمد و …

بعد از این نشست، نجاشی با دعوت از مسلمانان از آنها خواست نزدش حاضر شوند. مسلمانان که جعفر بن ابی طالب را در خوشی و ناخوشی امین و مورد اعتماد خویش می دیدند او را به عنوان سخنگوی مسلمانان مهاجر برگزیدند. نجاشی خطاب به حاضرین مسلمان گفت: «ما هذاالدی الذی فارقتم فیه قومکم و لم تدخلوا فی دینی، و لا …

سفیر قریش در حبشه عمرو و پدرش عاص بن وائل در شمار کسانی بودند، که علنا و آشکارا به اعمال ظلم و ستم علیه رسول الله (ص) و تمام تازه مسلمانان، می پرداختند. زمانی که پیامبر (ص)- سکان دار کشتی نهضت اسلامی- دید، چگونه یارانش مورد شکنجه و آزاد و اذیت مشرکین قرار گرفته اند و فشار بر حامیان و …

به نقل از تاریخ، عمرو بن عاص (رض) نخستین فردی است که کشور لیبی کنونی را گشود و توانست در اطراف و اکناف آن مرز بوم، زبان و آیین وحی را اشاعه دهد. تاریخ نویسان می آورند، اولین فردی که ایده گشودن سرزمین (نوبه) و زمینه فتح آن را فراهم آورد حضرت عمرو بن عاص (رض) بود اما موفق به …

تاریخ، زمان گرویدن عمرو بن عاص (رض) به اسلام را سال هشتم هجری قبل از فتح مکه می داند. وی پس از آن راهی مدینه شد. هجرت او به سوی مدینه توانست اعتماد پیامبر (ص) را نسبت به او جلب نماید و در بدین ترتیب مورد اعتماد کامل پیامبر (ص) قرار گیرد. تغییر رویّه و انقلاب درونی عمرو به اسلام …

در تاریخ پیرامون ابعاد مختلف زندگی عمرو بن عاص پیش از اسلام، می آید: وی از جنگجویان و قهرمانان قریش در جاهلیت بود که در میان آنان نیز به همین صفات یاد می شد. شاعر بود و از جمله سر سخت ترین افراد نسبت به پیامبر (ص) و اسلام و مسلمانان و مشهور به زیرکی و دانایی و درستکاری و …

در متون و شواهد تاریخی پیرامون سیرت عمرو بن عاص (رض) می آید: وی فرزند یکی از سرداران بزرگ و نامدار قریش بود که از ابتدای بامداد اسلام، کینه و دشمنی خود را نسبت به پیامبر (ص) و مسلمانان، نمایان ساخت. اما با وجود این موضع خصمانه آزادی عقیده و بیان را محترم می شمرد و متمایز به زیرکی و …

در این شرایط سخت کنونی شورو اشتیاق مان به پیروی از ابوبکر (رضی الله عنه) که می گفت:(همانا من متبع و پیرو هستم نه بدعت گر.) و به اجتهاد عمربن خطاب(رض) و به ایمان و حیاء عثمان و به حکمت و دانش علی و به فقه ابن عباس و ابن مسعود و به زهد ابوذر و چگونه گسستن او از …

در واقع برتری و تفوق نسل صحابه با بشریت آنان قابل تعریف است….همانگونه که عظمت اسلام و معجزه‌اش(پیامبر و رسالتش) به توانایی این دین در تولید و ساخت الگوهایی بر می گردد که، توانستند تعالیم و آموزه های اسلامی را در عرصه ای عملی، مجسم نمایند و در خلال خصایص و ویژگیهای صحابه به عنوان یک انسان که تمایلات و …

به عنوان مثال، زمانی که پیامبرﷺ از دنیا رحلت نمودواز فقدان آنحضرتﷺ بر یاران وی گران آمد و غم و اندوه بر آنان مستولی گشت از وفات پیامبرﷺ سوگوار و ماتم زده شدند. و چون خبر وفات پیامبرﷺ به گوش عمربن خطاب-رضی الله عنه- رسید، از قبول آن امتناع ورزید و گفت: پیامبرﷺ نمرده است و همچنان که موسی) ع) …

اما در باره ی مسأله ی عصمت و مصون ماندن از خطا باید گفت که، صحابه معصوم نیستند. زیرا آنان همچون سایر انسان‌ها مرتکب خطا و صواب می‌شوند و کلیه‌ی جوانب زندگی یک بشر را می‌توان در آن ها جست، و هر آنچه از تمایلات، انگیزه‌ها، غرایز، صفات انسانی و تفاوت در درجات و مراتب دینداری و وجود گرایشهای فردی‌ای …

تمامی فرق اهل سنت و جماعت بر عدالت صحابه در نقل و روایت حدیث اتفاق نظر دارند. اما عدالتی که امکان ارتکاب خطا و گناه را تحت هیچ شرایطی، جایز نمی شمارد از نقطه نظر این گروه از مسلمانان (اهل سنت) فاقد اعتبار است. خطیب بغدادی – رحمه‌الله – در کفایه می گوید: (در باب عدالت صحابه احادیثی با گستره‌ی …

پیامبر اسلامﷺ در فرازی موقعیت و جایگاه صحابه در مقایسه با سایر امت را این‌گونه توصیف می‌کند «النجومُ أمنهُ للسما فإذا ذهبتِ النجومُ أتی السماء ما توعد, و أنا أمنه لأصحابی فإذا ذهبتُ أتی أصحابی ما یُوعدون, و أصحابی أمنه ذهبَ أصحابی أتی أمتی ما یُوعدون» ترجمه: (ستارگان محافظ و امین آسمانند و هر گاه ستارگان رو به زوال روند …

در اینجا مسئله‌ای است که می‌بایست ولو اندک، در آن تأمل نمود. و آن این است که، صحابه گرانقدر –رضی الله عنه – علاوه بر برخوردداری از موقعیت ویژه و منحصربفرد در تبیین خط‌مشی انسانیت، حامل تصویری شفاف از عصر نبوت می‌باشند که نقش فعال ومهمی در شادابی، نشاط و توسعه‌ی دامنه‌دار روند تاریخی آن بر عهده دارند. لذا موقعیت …

شاید امروزه یکی از موانع بزرگ فراروی کسانی که، به تأسی و الگوبرداری از این نسل منحصربفرد فرا می‌خوانند، انحصار خصائص و مزایای برتر اسلامی در فصل آغازین (عصر خیر القرون) در ضمن محبوس ماندن در قالب و شکل باشد. پدیده‌ای که بیشتر به تقلید و عدم آگاهی از مقاصد مورد توجه و مدنظر شریعت شباهت دارد. بر این اساس …

شاید یکی از مقاطع و مراحلی که بیش از سایر مقاطع تحقیق، بررسی و تحلیل مستمری را می‌طلبد، عصر نبوت و دوران خلافت راشده و مقطع زمانی خیرالقرون، باشد. باید، اصول، ضوابط و فرمولهایی که در شکل گرفتن این نسل اسلامی، نقش داشتند، شناسایی و بازسازی شوند. اهمیت این امر از آن جهت است که شناخت، از این برهه‌ی زمانی …

پر واضح است که، پرورش، تربیت و بازیابی دوباره‌ی این امت و عرضه جدید آن به انسانیت جز با مهیا ساختن و ایجاد فضایی که زمینه تولد و زایش نخستین جوانه هایش را فراهم آورد، مقدور نخواهد بود. و به سخن دیگر: بازسازی مجدّد آن و توانایی دستیابی به مزایای نسلی که می تواند مرجع و منبع نسلهای پس از …

می خواهیم بگوئیم که به خاطر این مسائل تو شایستگی اجتهاد را نداری، بر تو واجب است که اولا˝ تقلید کنی سپس تبعیّت، البته اگر توائایی تشخیص دلیل راجح از مرجوع را داشته باشی، اگر چه می‌دانیم که تو معتقد به مرتبه إتباع نیستی، پس چاره‌ای نیست جز این که باید مقلد یا جاهل باشی. با توجه به مسائل فوق …

بنابراین هیچیک از علمای مجتهد به این نوع تقلید‌ها اقرار نکرده و آن را تایید نکرده‌اند: قبل از بوجود آمدن تقلید و مذهب گرایی متعصبانه مشخص است، اما بعد از بوجود آمدن آن، از هیچ مجتهدی از مجتهدان بزرگ اسلامی نشنیده‌ایم که کار این مقلدان را، کسانی که دردین خدا تفرقه وجدایی انداختند، وبین مسلمانان اختلاف ایجاد کردند، تائید کنند، …

آنچه که این موضوع بالا را تاکید و تقویت می‌کند آن است که امامان مجتهد خود به سبب اطلاع از احادیثی که قبلاً از آن‌ها مطلع نبودند یا احادیثی که قبلاً فکر می‌کردند صحیح است ولی ضعف آن احادیث برای آنان مشخص می‌شد و یا بر عکس احادیثی را که قبلاً ضعیف می‌دانستند ولی صحت آن‌ها برایشان ثابت می‌شد، نظرات …

  شیخ حافظ الدین السبکی – رحمه الله – به گونه‌ای دیگر که ابن الصلاح آن را بیان نکرده موضوع مورد نظر را مطرح می‌کند بدین صورت که هر گاه شخص مسلمانی کسی را پیدا نکرد که به حدیث مورد نظر او عمل کرده باشد باید چه کار بکند؟ سبکی در جواب این سوال می‌گوید: «معتقدم که باید از حدیث …

علاوه بر آنچه که ذکر کردیم، امام نووی – رحمه الله – بعد از سخنان خود خلاف شرایطی را که البوطی در ارتباط با عمل کردن به حدیث توهم کرده است، از ابن الصلاح نقل کرده و می‌گوید: «استاد ابو عمرو می‌گویدهر کس از پیروان مذهب شافعی حدیثی را دید که با مذهب او مخالف است، نگاه می‌کند اگر آلات …

امام بزرگوار، امام شافعی – رحمه الله- علاوه بر این موضوع، اصلی را نیز به آن اضافه کرده وصراحتا در کتاب خود(اختلاف الحدیث)به آن اشاره کرده ومی گوید:وآن دعوت کردن به سوی عمل به سنّت (حدیث)است اگر چه هر انسانی یا هر کسی با این دعوت مخالفت کند و اعترافات ضعیف و بی‌اساسی که دشمنان ما بر می‌انگیزند، ردّ و …

امام شافعی – رحمه الله علیه- بعداز اشاره به موضوع قبلی مستقیماً متذکر می‌شود به اینکه هر گاه کسی بگوید: نمونه‌ای برای من بیاور که حضرت عمر در آن، کاری انجام داده باشد سپس با توجه به خبر رسول الله صلی الله علیه وسلم (حدیث رسول اکرم صلی الله علیه وسلم)از کار خود پشیمان شده و رجوع کرده باشد و …