«إِنِّی لَأَدْخُلُ الصَّلَاهَ، وَأَنَا أُرِیدُ أَنْ أُطِیلَهَا، فَأَسْمَعُ بُکَاءَ الصَّبِیِّ، فَأَتَجَاوَزُ فِی صَلَاتِی، مِمَّا أَعْلَمُ مِنْ شِدَّهِ وَجْدِ أُمِّهِ مِنْ بُکَائِهِ».[۱] «من وارد نماز می‌شوم و می‌خواهم آن‌را طولانی بخوانم، پس صدای گریه‌ی کودکی را می‌شنوم، پس آن‌را کوتاه می‌خوانم، چرا که از شدت پریشانی مادر از گریه‌ی کودکش با خبرم». [۱]– بخاری، ۶۶۸٫

«لَنْ تُومِنُوا حَتَّى تَرَاحَمُوا. قَالْوا: یا رَسُولَ اللهِ کُلَّنَا رَحِیمٌ. قَالَ: إِنَّهُ لَیسَ بِرَحمَهِ أَحَدِکُم صَاحِبَهُ وَلَکِنَّهَا رَحمَهُ النَّاسِ رَحمَهُ العامَّهِ».[۱] «ایمان نمی‌آورید تا به یکدیگر رحم و مهربانی کنید». گفتند: ای رسول خدا، ما همه مهربانیم. فرمود: «این رحمت شخص به دوستش نیست، بلکه رحمت به تمام مردم است، رحمت عمومی». [۱]– طبرانی. آلبانی در صحیح الترغیب (۲۲۵۳) می‌گوید …

«الرَّحْمَهُ لَا تُنْزَعُ إِلَّا مِنْ شَقِی».[۱] «رحمت فقط از انسان بدبخت گرفته می‌شود». [۱]– المعجم الاوسط، ۲۵۴۸٫ آلبانی در صحیح الترغیب (۲۲۶۱) می‌گوید حسن است.

«مَنْ لَمْ یرْحَمْ النَّاسَ لَمْ یرْحَمْهُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ».[۱] «کسی که به مردم رحم نکند، خداوند نیز به او رحم نمی‌کند». [۱]– المعجم الکبیر، طبرانی، ۲۳۳۵٫ آلبانی در صحیح الترغیب (۲۲۵۴) می‌گوید حسن لغیره است.

«ارْحَمْ مَنْ فِی الأَرْضِ یرْحَمْکَ مَنْ فِی السَّمَاءِ».[۱] «به زمینیان رحم کن تا کسی که در آسمان است به تو رحم کند». [۱]– المعجم الکبیر، طبرانی، ۲۴۳۹٫ آلبانی در صحیح الجامع (۸۹۶) می‌گوید صحیح است.

«إِنَّ اللهَ کَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ، فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَهَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ، وَلْیُحِدَّ أَحَدُکُمْ شَفْرَتَهُ، فَلْیُرِحْ ذَبِیحَتَهُ».[۱] «خداوند در هر کاری احسان و نیکوکاری را مقرر داشته است، وقتی می‌کشید به نیکی بکشید و هنگامی که حیوانی را ذبح می‌کنید به نیکی ذبح کنید و هر یک از شما چاقویش را تیز کند و حیوان ذبح شده‌اش …

«أَلاَ أُخْبِرُکُمْ بِمَنْ یَحْرُمُ عَلَى النَّارِ أَوْ بِمَنْ تَحْرُمُ عَلَیْهِ النَّارُ، عَلَى کُلِّ قَرِیبٍ هَیِّنٍ سَهْلٍ».[۱] «آیا به شما خبر بدهم چه کسی بر آتش حرام است یا آتش جهنم بر چه کسی حرام است؟ بر هر انسان نزدیکِ ساده‌ی نرم آسان». [۱]– ترمذی، ۲۴۱۲٫ آلبانی در السلسله الصحیحه (۹۳۸) می‌گوید به مجموع طرقش صحیح می‌باشد.

«إِذَا أَرَادَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ بِقوم خَیرًا أَدْخَلَ عَلَیهِمْ الرِّفْقَ».[۱] «هنگامی که خداوند برای قومی خیر و برکت بخواهد، ملایمت و نرمی را به دل‌شان می‌اندازد». [۱]– بزار.

«إِذَا أَرَادَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ بِأَهْلِ بَیتٍ خَیراً أَدْخَلَ عَلَیهِمْ الرِّفْقَ».[۱] «هنگامی که خداوند برای اهل خانه‌ای خیر و برکت بخواهد، ملایمت و نرمی را بر دل‌شان وارد می‌کند». [۱]– احمد، ۲۳۲۹۰٫ آلبانی در صحیح الجامع (۳۰۳) می‌گوید صحیح است.

«یا عَائِشَهُ، ارْفِقِی فَإِنَّ اللهَ إِذَا أَرَادَ بِأَهْلِ بَیتٍ خَیراً دَلَّهُمْ عَلَى الرَّفْقِ».[۱] «ای عایشه، نرمی و ملایمت داشته باش. چرا که وقتی خداوند برای خانواده‌ای خیری را بخواهد، ملایمت و نرمی را به آنان نشان می‌دهد». [۱]– احمد، ۲۳۵۹۱٫

«مَنْ یحْرَمْ الرِّفْقَ یحْرَمْ الْخَیرَ کُلَّهُ».[۱] «کسی که از نرمی و مهربانی محروم شود، از تمام خیر و برکت محروم می‌شود». [۱]– مسلم، ۴۶۹۴٫

«یسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا».[۱] «آسان بگیرید و سخت‌گیری نکنید و بشارت بدهید و تنفر ایجاد نکنید». [۱]– صحیح بخاری (۶۹).

از ابوهریره روایت شده است که گفت: مردی بادیه نشین در مسجد ادرار کرد، مردم به سویش هجوم بردند تا مانعش شوند، در این هنگام پیامبر اکرم ج فرمود: «دَعُوهُ وَهَرِیقُوا عَلَى بَوْلِهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ، فَإِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُیَسِّرِینَ، وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِینَ».[۱] «او را رها کنید و روی ادرارش سطل یا دلوی آب بریزید، چرا که شما برای آسان گرفتن …

«إِنَّ الرِّفْقَ لَا یکُونُ فِی شَیءٍ إِلَّا زَانَهُ وَلَا ینْزَعُ مِنْ شَیءٍ إِلَّا شَانَهُ».[۱] «نرمی و ملایمت در هر چه وارد شود آن‌ را می‌آراید و از هر چه گرفته شود، آن ‌را زشت می‌گرداند». [۱]– مسلم، ۴۶۹۸٫

«إِنَّ اللهَ رَفِیقٌ یحِبُّ الرِّفْقَ وَیعْطِی عَلَى الرِّفْقِ لَا یعْطِی عَلَى الْغُنْفِ وَمَا لَا یعْطِى عَلَى مَا سِوَاهُ».[۱] «خداوند مهربان و لطیف است و ملایمت را دوست دارد و به خاطر ملایمت پاداشی می‌دهد که بر خشونت و دیگر خلق‌ها نمی‌دهد». [۱]– مسلم، ۴۶۹۷٫

«إِنَّ اللهَ رَفِیقٌ یحِبُّ الرَّفْقَ فِی الْأَمْرِ کُلَّهِ».[۱] «خداوند مهربان است و نرمی را در هر کاری دوست دارد». [۱]– بخاری، ۶۴۱۵٫

از ابوهریرهس آمده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «الْإِیمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ – أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ – شُعْبَهً، فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَدْنَاهَا إِمَاطَهُ الْأَذَى عَنِ الطَّرِیقِ، وَالْحَیَاءُ شُعْبَهٌ مِنَ الْإِیمَانِ».[۱] «ایمان هفتاد و چند یا شصت و چند شاخه است، بهترین‌شان گفتن لا إله إلا الله و پایین‌ترین‌شان زدودن آزار و اذیت از راه …

از عمران بن حصین رضی الله عنه روایت شده است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «أَلْحَیاءُ لَا یأَتِی إِلَّا بِخَیرٍ».[۱] «حیا چیزی جز خیر و خوبی را به همراه ندارد». در روایت مسلم چنین آمده است: «الْحَیاءُ خَیرٌ کُلَّهُ أَوْ قَالَ: الْحَیاءُ کُلُّهُ خَیرٌ». «حیا سرتاسر خیر و خوبی است». یا فرمود: «حیا همه‌اش خیر و خوبی …

«کَانَ النَّبِی أَشَدَّ حَیاءً مِنْ الْعَذْرَاءِ فِی خِدْرِهَا فَإِذَا رَأَی شَیئًا یکْرَهُهُ عَرَفَنْاهُ فِی وَجْهِهِ».[۱] «رسول الله صلی الله علیه وسلم از دختر پرده‌نشین باحیاتر بود، پس اگر چیزی می‌دید که از آن بدش می‌آمد، ما از چهره‌اش متوجه می‌شدیم». [۱]– بخاری، ۵۳۳۷ و مسلم، ۴۲۸۴٫

از جمله دعاهای رسول الله صلی الله علیه وسلم این بود: «اللَّهُمَّ أَحْسَنْتَ خَلْقِی فَأَحْسِنْ خُلُقِی».[۱] «پروردگارا، مرا نیکو آفریدی، پس اخلاقم را نیز نیکو بگردان». [۱]– احمد، ۳۶۳۲٫ آلبانی در إرواء الغلیل (۱/۱۱۵) می‌گوید صحیح است.

«حُسْنُ الْخُلُقِ نَمَاءٌ، وَسُوءُ الْخُلُقِ شُؤْمٌ، وَالْبِرُّ زِیَادَهٌ فِی الْعُمُرِ، وَالصَّدَقَهُ تَمْنَعُ مِیتَهَ السَّوْءِ».[۱] «اخلاق نیکو رشد است و بد اخلاقی شوم و نامیمون است، نیکی بر عمر می‌افزاید و صدقه از مرگ نافرجام جلوگیری می‌کند». [۱]– احمد، ۱۵۴۹۹٫ آلبانی در ضعیف الترغیب (۱۶۰۸) می‌گوید ضعیف است.

«یا أَباذَر أَلَا أَدُلُکَ عَلَى خَصلَتَینِ هُمَا أَخَفُّ عَلَى الظَّهرِ وَأَثقَلُ فِی المیزانِ مِنْ غَیرِهِمَا؟ قَالَ: بَلى یا رَسولُ الله. قَالَ: عَلَیکَ بِحُسنِ الخُلُقِ وَطُولِ الصَّمتِ فَوَ الَّذِی نَفسِی بِیدِهِ مَا تَجَمَّلَ الخَلَائِقُ بِمِثلِهما».[۱] «ای بوذر، آیا دو ویژگی به تو نشان دهم که خیلی ساده و آسان هستند ولی در ترازوی اعمال از همه سنگین‌ترند»؟ گفت: بله ای رسول …

نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم نشسته بودیم، گویی روی سرمان پرنده نشسته است، هیچ یک از ما سخن نمی‌گفت. ناگهان عده‌ای نزد او آمدند و گفتند: محبوب‌ترین بندگان نزد خداوند چه کسانی هستند؟ فرمود: «أَحْسَنُهُمْ خُلُقَاً».[۱] «خوش اخلاق‌ترینشان». [۱]– المعجم الکبیر، طبرانی، ۴۷۳٫

«أَکْمَلُ الْمُوْمِنینَ إِیمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا».[۱] «کامل‌ترین مؤمنان از نظر ایمان، خوش اخلاق‌ترینشان هستند». [۱]– ترمذی، ۱۰۸۲٫ آلبانی می‌گوید حسن صحیح است.

«مَا شَیْءٌ أَثْقَلُ فِی مِیزَانِ العَبدِ الْمُؤْمِنِ یَوْمَ القِیَامَهِ مِنْ خُلُقٍ حَسَنٍ، وَإِنَّ اللَّهَ لَیُبْغِضُ الفَاحِشَ البَذِیءَ».[۱] «هیچ چیز در ترازوی بنده‌ی مؤمن در روز قیامت از اخلاق نیکو سنگین‌تر نیست و خداوند از ناسزاگوی بد زبان بیزار است». [۱]– ترمذی، ۱۹۲۵٫ آلبانی در تحقیق آن می‌گوید صحیح است.

انس رضی الله عنه گوید: «پیامبر بسیار مهربان بود و هر کس نزد او می‌آمد به او وعده‌ای می‌داد و در صورت مهیا بودن، همان لحظه وعده‌اش را عملی می‌کرد. روزی نماز برپا شد و مردی بادیه نشین آمد و لباسش را گرفت و گفت: کمی از نیازهایم مانده است و می‌ترسم فراموش کنم. پیامبر صلی الله علیه وسلم برخاست …

«إِنَّ مِنْ أَحَبِّکُمْ إِلَیَّ وَأَقْرَبِکُمْ مِنِّی مَجْلِسًا یَوْمَ القِیَامَهِ أَحَاسِنَکُمْ أَخْلاَقًا، وَإِنَّ أَبْغَضَکُمْ إِلَیَّ وَأَبْعَدَکُمْ مِنِّی مَجْلِسًا یَوْمَ القِیَامَهِ الثَّرْثَارُونَ وَالمُتَشَدِّقُونَ وَالمُتَفَیْهِقُونَ، قَالُوا: یَا رَسُولَ اللهِ، قَدْ عَلِمْنَا الثَّرْثَارُونَ وَالمُتَشَدِّقُونَ فَمَا الْمُتَفَیْهِقُونَ؟ قَالَ: الْمُتَکَبِّرُونَ».[۱] «محبوب‌ترین شما نزد من و نزدیک‌ترین شما نسبت به من خوش اخلاق‌ترین شماست و بدترین شما نزد من و دورترین شما از من روز قیامت پر …

«إِنَّ الْمُحْشَ وَالتَّفَحُّشَ لَیسَا مِنْ الْإِسْلَامِ وَإِنَّ أَحْسَنَ النَّاسِ إِسْلَامًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا».[۱] «ناسزا و ناسزاگویی از اسلام نیستند و اسلامِ کسی بهتر است که خوش اخلاق‌تر باشد». [۱]– طبرانی، ۲۹۳۷، احمد، ۱۹۹۱۵ و ابویعلی، ۷۳۰۲٫ آلبانی در صحیح الترغیب (۲۶۵۳) می‌گوید حسن است.

«إِنَّ مِنْ خِیارِکُمْ أَحْسَنَکُمْ أَخْلَاقًا».[۱] «بهترین شما خوش اخلاق‌ترین شماست». [۱]– بخاری، ۳۲۹۵ و مسلم، ۴۲۸۵٫

انس رضی الله عنه می‌گوید: «خَدَمْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِینَ، فَمَا لِی قَطُّ: وَلَا قَالَ لِی لِشَیْءٍ فَعَلتُهُ: لِمَ فَعَلْتَه؟ وَلَا لِشَیءٍ لَمْ أَفعَلَهُ: أَلَّا فَعَلْتَ کَذَا».[۱] «ده سال در خدمت پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم بودم او هرگز به من اُف نگفت و به کاری که کردم نگفت: چرا این کار را انجام دادی؟ …

مسلمان واقعی خوش اخلاق، فروتن و نرم­سخن است، به رهنمون اسلام عمل کرده و از پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم پیروی می‌کند. «کَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ کَمَا یروِی خَادِمُهُ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا».[۱] «رسول الله صلی الله علیه وسلم بنابر روایت خدمتکارش، خوش اخلاق‌ترین مردم بود». [۱]– بخاری، ۵۷۳۵ و مسلم، ۴۰۰۳٫

پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم می‌فرماید: «آیَهُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ کَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ».[۱] «نشانه‌ی منافق سه تا است. چون سخن می‌گوید دروغ می‌گوید، چون وعده دهد خلاف وعده می‌کند و چون امانتی به او داده شود خیانت می‌کند». [۱]– بخاری، ۳۲ و مسلم، ۸۹٫

«مَا مِنْ عَبْدٍ یَسْتَرْعِیهِ اللهُ رَعِیَّهً، یَمُوتُ یَوْمَ یَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِیَّتِهِ، إِلَّا حَرَّمَ اللهُ عَلَیْهِ الْجَنَّهَ».[۱] «هر بنده‌ای که خداوند رعیتش را به او بسپارد و او در حالی بمیرد که رعیت و زیر دستانش را گول بزند و آنان را بفریبد، خداوند بهشت را بر او حرام گردانیده است». و در روایت دیگر آمده است: «اگر خیرخواهی آنان …

جابر بن عبدالله رضی الله عنه می گوید: «بَایعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاهِ وَإِیتَاءِ الزَّکَاهِ وَالنُّصْحِ لِکُلِّ مُسْلِمٍ».[۱] «با رسول خدا صلی الله علیه وسلم بر اقامه‌ی نماز، پرداختن زکات و نصیحت و خیرخواهی برای هر مسلمان بیعت نمودم». [۱]– بخاری، ۵۵ و مسلم، ۸۴٫

«إِیاکُمْ وَالْحَسَدَ فَإِنَّ الْحَسَدَ یاْکُلُ الْحَسَنَاتِ کَمَا تَاْکُلُ النَّارُ الْحَطَبَ».[۱] «از حسد بپرهیزید، زیرا حسد نیکی‌ها را از بین می‌برد، همان‌طور که آتش، هیزم را از بین می‌برد». [۱]– ابوداود، ۴۲۵۷٫ آلبانی در السلسله الضعیفه (۱۹۰۲) می‌گوید ضعیف است.

و رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وسلم می‌فرماید: «أَرْبَعٌ مَنْ کُنَّ فِیهِ کَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا، وَمَنْ کَانَتْ فِیهِ خَصْلَهٌ مِنْهُنَّ کَانَتْ فِیهِ خَصْلَهٌ مِنْ النِّفَاقٍ حَتَّى یَدَعَهَا: إِذَا اوْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا حَدَّثَ کَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ».[۱] «چهار خصلت است که در هر کس وجود داشته باشد آن کس منافق خالص است و هر که یکی از …

«ثَلاَثَهٌ أَنَا خَصْمُهُمْ یَوْمَ القِیَامَهِ: رَجُلٌ أَعْطَى بِی ثُمَّ غَدَرَ، وَرَجُلٌ بَاعَ حُرًّا فَأَکَلَ ثَمَنَهُ، وَرَجُلٌ اسْتَأْجَرَ أَجِیرًا فَاسْتَوْفَى مِنْهُ وَلَمْ یُعْطِ أَجْرَهُ».[۱] «من دشمن سه کس در روز قیامت هستم: کسی که به اسم من پیمان ببندد، سپس، آن‌را نقض کند، مردی که آزادی را بفروشد و قیمتش را بخورد و مردی که مزدوری را به مزد گرفته و …

«لِکُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ یوْمَ الْقِیامَهِ یقَالُ: هَذِهِ غَدْرَهُ فُلَانٍ».[۱] «روز قیامت هر خائنی پرچم ویژه‌ای دارد، در آنجا گفته می‌شود: این خیانت فلانی است». [۱]– مسلم، ۳۲۶۸٫

در روایتی از امام مسلم آمده است: «أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى صُبْرَهِ طَعَامٍ فَأَدْخَلَ یَدَهُ فِیهَا، فَنَالَتْ أَصَابِعُهُ بَلَلًا فَقَالَ: «مَا هَذَا یَا صَاحِبَ الطَّعَامِ؟» قَالَ أَصَابَتْهُ السَّمَاءُ یَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: «أَفَلَا جَعَلْتَهُ فَوْقَ الطَّعَامِ کَیْ یَرَاهُ النَّاسُ، مَنْ غَشَّ فَلَیْسَ مِنِّی».[۱] رسول خدا صلی الله علیه وسلم از کنار مقداری خوراکی که روی …

«مَنْ حَمَلَ عَلَینَا السِّلَاحَ فَلَیسَ مِنَّا وَمَنْ غَشَّنَا فَلَیسَ مِنَّا».[۱] «کسی که روی ما اسلحه بکشد از ما نیست و کسی که ما را گول بزند [نیز] از ما نیست». [۱]– مسلم، ۱۴۶٫

«إِنَّ الصِّدْقَ یَهْدِی إِلَى البِرِّ، وَإِنَّ البِرَّ یَهْدِی إِلَى الجَنَّهِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَیَصْدُقُ حَتَّى یَکُونَ صِدِّیقًا. وَإِنَّ الکَذِبَ یَهْدِی إِلَى الفُجُورِ، وَإِنَّ الفُجُورَ یَهْدِی إِلَى النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَیَکْذِبُ حَتَّى یُکْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ کَذَّابًا».[۱] «راست‌گویی منجر به نیکی می‌شود و نیکی به بهشت رهنمون می‌سازد و شخص راست می‌گوید تا راست‌گو می‌شود و دروغ منجر به فجور می‌شود و فجور …

بخاری در کتاب «الأدب المفرد» از صفوان بن عبدالله بن صفوان – که دردا دختر ابودردا همسرش بود – آورده است که گفت: در شام نزدشان رفتم و مادر دردا را دیدم که در خانه است و ابودردا را ندیدم. مادر دردا گفت: می‌خواهی حج کنی؟ گفتم: بله. گفت: برای ما هم دعای خیر کن، چرا که رسول الله صلی …

از عمر رضی الله عنه روایت شده است که گفت: از پیامبر صلی الله علیه وسلم برای ادای عمره اجازه خواستم، او به من اجازه داد و فرمود: «لَا تَنْسَنَا یا أُخَی مِنْ دُعَاثِکَ».[۱] «برادر جان، ما را از دعایت فراموش مکن». [۱]– احمد، ۱۲۶۰۲٫ آلبانی در ضعیف الجامع (۶۲۷۸) می‌گوید ضعیف است.

«أَسْرَعُ الدُّعَاءِ إِجَابَهٌ دَعْوَهُ غَائِبٍ لِغَائِبٍ».[۱] «سریع‌ترین اجابت دعا، دعای شخص غائب برای شخص غائب است». [۱]– بخاری در ادب مفرد. آلبانی در تحقیق آن می‌گوید ضعیف است.

«شَرُّ الطَّعَامِ طَعَامُ الْوَلِیمَهِ، یُمْنَعُهَا مَنْ یَأْتِیهَا، وَیُدْعَى إِلَیْهَا مَنْ یَأْبَاهَا، وَمَنْ لَمْ یُجِبِ الدَّعْوَهَ، فَقَدْ عَصَى اللهَ وَرَسُولَهُ».[۱] «بدترین غذا، غذای دعوتی است که افرادی که به آن حضور می‌یابند از خوردن آن باز داشته می‌شوند و کسانی که از آن امتناع می‌ورزند، برای خوردنش دعوت می‌شوند. و کسی که دعوت را اجابت نکند، از خدا و رسولش، نافرمانی …