تلاش محدّثان برای حفاظت حدیث

تلاش محدّثان برای حفاظت حدیث

در اواخر دوران صحابه ، گروهی پیدا شدند که قصد دروغ­بستن و افترا علیه رسول الله داشتند  علی‌رغم اینکه پیامبر rدر این باره، هشدار داده و مردم را از این کار بر حذر داشته بودند.[۱] مشهورترین جعل‌کنندگان حدیث، گروهی از ملحدان بودند که با پنهان­نمودن اهداف خویش، اسلام را پذیرفتند و قصد فاسدکردن اعتقاد و ایجاد تردید در اسلام داشتند.

و گروهی دیگر نیز: ﴿مِنَ ٱلَّذِینَ فَرَّقُواْ دِینَهُمۡ وَکَانُواْ شِیَعٗاۖ﴾ [الرّوم: ۳۲]؛ «از کسانی ‌که دین خود را قطعه‌قطعه کردند، و فرقه­فرقه شدند»؛ قصد حمایت و جانبداری از حاکمان و قبایل و سرزمین‌شان را داشتند.

گروه سوم؛ یعنی قصّه­پردازان با کثرت روایات و بیان حکایات عجیب که باعث تحریک اشخاص و دل­ها می‌شد، به دنبال شهرت بودند.

امّا محدّثان به محض احساس این خطر، با بطلان و ردّ منشأ اصلی آن، با این موارد برخورد و مبارزه کردند تا حدیث نبوی از هر نوع تباهی و تیرگی حفظ شود و چشمه­ای صاف و پاک برای جویندگانش باقی بماند.

آنان بدین منظور، قوانینی را وضع نموده و شیوه­هایی را در پیش گرفتند که باعث حفاظت سنّت شد و احادیث پیامبر rتازه و سالم باقی ماند و نسل­های مختلف آن‎ها را همچون روزی که صاحب رسالت   این احادیث را بر زبان آوردند، انتقال دادند.

[۱]– مانند این حدیث رسول الله rکه فرمودند: «مَنْ کَذَبَ عَلَیَّ مُتَعَمِّدًا فَلْیَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّار»؛ «هر کس از روی عمد، بر من دروغ بندد، باید که جایگاهش را از آتش آماده کند [قطعاً جایگاهش دوزخ است]». صحیح بخاری، شمارۀ حدیث: ۱۲۲۹؛ صحیح مسلم، شمارۀ حدیث: ۳٫

مقاله پیشنهادی

مقدمه‌ای در مورد اسرائلیات

کلام علامه دکتر محمد ابوشهبه بر گرفته از کتاب: (الإسرائیلیات والـموضوعات فی کتب التفسیر). دانشمندان …