سیره صحابه

اولین عید قربان

در ۱۰ ذی الحجه سال دوم هجری عید قربان فرا رسید و این اولین عید قربانی بود که مسلمانان آن را می‌دیدند. رسول الله ص دو گوسفند را که هر دو سیاه سفید و شاخدار بودند را قربانی نمودند.

بیشتر بخوانید »

) غزوه‌ی بنی قَیْنُقاع

در شوال سال دوم هجری غزوه‌ی بنی قَیْنُقاع به وقوع پیوست. و رسول الله ص یهود بنی قَیْنُقاع را محاصره کردند. آن‌ها نیز تسلیم شدند، و رسول الله ص آنان را از مدینه اخراج کردند. یهودیان مدینه سه قبیله بودند: بنی قَیْنُقاع، بنی قُرَیْظَه و بنی نَضیر

بیشتر بخوانید »

ازدواج علی وفاطمه

در سال دوم هجری علی بن أبی طالبس با فاطمه دختر پیامبر ص ازدواج کرد، که از پاک‌ترین و شریف‌ترین ازدواج‌ها به حساب می‌آید. علی بن أبی طالب از فاطمه صاحب فرزندانی به نام‌های: حسن، حسین، محسن، ام کلثوم، و زینب رضی الله عنهم شد.

بیشتر بخوانید »

وفات رقیه دختر رسول الله ص

رقیه دختر پیامبر ص پس از غزوه‌ی بدر کبری از دنیا رفت. همسرش عثمان بن عفانس بود، و از او پسری به نام عبد الله داشت که در کودکی از دنیا رفت. اول شوال سال دوم هجری، اولین عید فطر در اسلام بود.

بیشتر بخوانید »

غزوه‌ی بدر

در رمضان سال دوم هجری، غزوه‌ی بدر کبری رخ داد که در این روز -که روز فرقان نیز گفته می‌شود- حق از باطل جدا گشت. الله عزوجل، نام غزوه‌ی بدر کبری را در قرآن جاودانه نموده وویژگیهایی به آن اختصاص داده است که غزوه‌های دیگر ندارند، و کسانی از صحابه که در آن حضور داشتند بهترین صحابه هستند. در غزوه‌ی …

بیشتر بخوانید »

واجب شدن روزه وزکات فطر

در شعبان سال دوم هجری، روزه‌ی رمضان واجب گردید. رسول الله ص ۹ رمضان را روزه گرفتند. زیرا ایشان در ابتدای سال ۱۱ هجری وفات یافتند. همچنین در شعبان سال دوم هجری زکات فطر واجب گردید، وتا آن زمان هنوز زکات اموال واجب نشده بود.

بیشتر بخوانید »

سَرِیّه نخله

رسول الله ص عبد الله بن جَحْشس را در سریه‌ای به منطقه‌ی نخله، که هدف قافله قریش بود، فرستادند و موفق شدند. در این سریه عمرو بن الحَضْرَمِی کشته شد. او اولین کافری بود که در اسلام کشته می‌شد. و عثمان بن عبد الله و الحَکَم بن کَیْسَان نیز اسیر شدند، و مسلمانان، هر چه در قافله بود را به …

بیشتر بخوانید »

غزوه‌ی بدر الأولی

تنها چند شب پس از غزوه‌ی عُشَیره، رسول الله ص برای شرکت در غزوه‌ی دیگری بنام سَفَوان خارج گردیدند، که این غزوه، غزوه‌ی بدر الأولی نیز نامیده می‌شود.

بیشتر بخوانید »

غزوه‌ی أَبْواء

۱۲ ماه پس از هجرت، در ماه صفر، رسول الله ص در اولین غزوه شان که غزوه‌ی الأبواء بود خارج شدند، که به نام غزوه‌ی وَدّان نیز نامگذاری شده است، و هدف، قافله‌ی قریش بود.

بیشتر بخوانید »

سَرِیّه سَعْد بن أبی وَقّاص

سپس رسول الله ص سعد بن أبی وقاصس را به سریه‌ای فرستادند تا قافله‌ای دیگر از قریش را به چنگ آورد، ولی قافله فرار کرد. اولین مسلمانی که بعد از هجرت در مدینه وفات یافت، پیرمردی سالخورده به نام کلثوم بن الهِدْمس بود.

بیشتر بخوانید »

سَرِیّه عُبَیْدَه

سپس رسول الله ص پسر عمویشان عُبَیْده بن حارث بن عبد المطلب را به سَریه‌ای فرستادند، که هدف آن نیز قافله‌ی قریش بود. و مبارزه‌ای که بینشان رخ داد تنها پرتاب نیزه بود.

بیشتر بخوانید »

سَرِیّه حمزه بن عبد المطلب

اولین سَرِیّه‌ای که رسول الله ص فرستادند، به فرماندهی حمزه بن عبد المطلبس بود، و هدف از ارسال آن بستن راه یکی از قافله‌های قریش بود. سَرِیّه به لشکری گفته می‌شود که رسول الله ص در آن شرکت نکرده باشد

بیشتر بخوانید »

اجازه‌ی جهاد

وقتی رسول الله ص در مدینه مستقر شدند اجازه‌ی جهاد داده شد. الله عزوجل این آیه را نازل فرمود: ﴿أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمۡ ظُلِمُواْۚ …﴾[الحج: ۳۹] یعنی: اجازۀ جهاد به کسانی که از طرف کفار، به آن‌ها حمله می‌شود، داده شد. زیرا نسبت به آن‌ها ظلم شده است. غزوه به گروهی می‌گویند که برای جنگ خارج می‌شود و رسول الله …

بیشتر بخوانید »

تکمیل تعداد رکعات نماز

وقتی نمازهای پنجگانه در اسراء ومعراج فرض گردید، هر نماز دو رکعت بود مگر مغرب که ۳ رکعتی بود. (روایت بخاری) بعد از آن وحی نازل شد که دو رکعت به نمازهای ظهر، عصر، و عشا اضافه شود و هرکدام ۴ رکعتی شدند. و این حکم ثابت ماند. بنی سلمه خواستند که محل سکونتشان را رها کنند. زیرا در اطراف …

بیشتر بخوانید »

خرید چاه رُومَه توسط عثمان رض

وقتی مهاجرین به مدینه آمدند آب آنجا را نپسندیدند. و مردی از بنی غِفار چاهی به نام رُومَه داشت. این شخص، آب هر سطل را در مقابل یک مُدّ غذا می‌فروخت، رسول الله ص فرمودند: “چه کسی چاه رومه را می‌خرد، که در مقابل آن، چاهی بهتر در بهشت داشته باشد”. (روایت ترمذی، وسند آن حسن می‌باشد) عثمان بن عفانس …

بیشتر بخوانید »

مشروعیت اذان

اذان در سال اول هجرت مشروع گردید و همه‌ی روایاتی که می‌گوید اذان قبل از هجرت در مکه یا در اسراء ومعراج مشروع گردیده است، ثابت نیست.

بیشتر بخوانید »

تغییر نام یثرب

رسول الله ص نام یثرب را به: طَابَه، مدینه و طَیْبَه تغییر دادند. رسول الله ص فرمود: “همانا الله عزوجل مدینه را طابه نام نهاد”. (روایت مسلم) همچنین رسول الله ص فرمودند: “به من دستور داده شده به روستایی (بروم) که بر روستاهای دیگر غالب می‌شود، به آن یثرب می‌گویند، و آن مدینه است …”. (متفق علیه) جابر بن سَمُرَهس …

بیشتر بخوانید »

وبای مدینه

وبا در مدینه‌ی منوره بسیار شایع بود، و اصحاب رسول الله ص نیز به آن دچار شدند، ولی به امر الله عزوجل، رسول الله ص مبتلا نشدند، و الله عزوجل آن را از رسولش دور گرداند. وقتی رسول الله ص سختی و بیماری یاران خود را دیدند به درگاه الله عزوجل دعا کردند که وبا از مدینه ریشه کن شود. …

بیشتر بخوانید »

اقامت رسول الله ص

شتر پیامبر ص به امر الله در محل مسجد نبوی زانو زد، و در این مکان مسجد نبوی ساخته شد. رسول الله ص تا زمان ساخته شدن خانه‌هایشان، نزد ابو ایوب انصاریس ماندند، و بدین ترتیب ابو ایوب با نزول پیامبر ص نزد او، بزرگترین شرف را کسب نمود.

بیشتر بخوانید »

استقبال اهل مدینه از رسول الله ص

براءس نیز می‌گوید: اهل مدینه را به اندازه‌ی هنگام ورود رسول الله ص به مدینه، خوشحال ندیدم، حتی کنیزان می‌گفتند: رسول الله ص آمد. او همچنین می‌گوید می‌گوید: مردان و زنان بر بالای خانه‌ها رفته بودند، وکودکان وخدمتکاران در کوچه پس کوچه‌ها با صدای بلند می‌گفتند: ای محمد ای رسول الله. (روایت مسلم) انسس می‌گوید: “روزی که رسول الله ص …

بیشتر بخوانید »

ورود رسول الله ص به مدینه

سپس رسول الله ص سوار بر شترشان شدند، و از دیار بنی سالم بن عوف به سوی مدینه حرکت کردند. افسار شترشان را رها نمودند تا اینکه در فضایی آکنده از خوشحالی و سرور به مدینه وارد شدند. روزی تاریخی و فراموش نشدنی بود. خانه‌ها و کوچه‌ها با صدای الله اکبر و الحمد لله به لرزه در می‌آمد. انسس می‌گوید: …

بیشتر بخوانید »

رسیدن رسول الله ص به قُباء

رسول الله ص و همراهانشان در حفظ ورعایت الله، در روز دوشنبه ۱۲ ربیع الأول سال ۱۴ بعثت که سال اول هجرت بود، به منطقه‌ی قبا رسیدند. وقتی ایشان ج و همراهانشان به قبا رسیدند، انصار به استقبالشان آمده بودند. رسول الله ص ۱۴ شب را در قُبا ماندند، و در این مدت مسجد قُبا را بنا نهادند. در روز …

بیشتر بخوانید »

هجرت رسول الله ص ۵ (اتفاقات سفر هجرت)

از جمله اتفاقاتی که در مسیر هجرت رسول الله ص افتاد، ولی با اسنادی صحیح به ثبوت نرسیده، فرموده‌ی ایشان به سُراقه است که فرمودند: “چه حالی خواهی داشت وقتی که دستبند کسرا را می‌پوشی”. کسری پادشاه ایران است، که رسول الله ص وعده پوشیدن دستبند او را به سراقه داد، و در زمان خلافت عمرس، وقتی غنایم ایران به …

بیشتر بخوانید »

هجرت رسول الله ص ۴ (اتفاقات سفر هجرت)

در مسیر مدینه اتفاقاتی افتاد، که از جمله‌ی این اتفاقات: تعقیب نمودن رسول الله ص و همراهانش از طرف سُرًاقَه بن مالک. اسلام آوردن چوپان: ایشان در مسیر هجرت به چوپانی برخوردند، در خواست شیر کردند، اما آن چوپان گفت هیچکدام از گوسفندان شیر ندارند، رسول الله ص دستش را بر پستان‌های گوسفند کشیدند، وشیر جاری شد، به سبب این …

بیشتر بخوانید »

هجرت رسول الله ص ۴ (خادم و راهنما)

در این زمان عامِر بن فُهَیْرَه، برده‌ی ابو بکر صدیق نیز با آنان همراه شد تا خدمت آن‌ها باشد. راهنمای آنان به سوی مدینه، عبد الله بن أُرَیْقِط بود که مشرک بود. پس رسول الله ص، و ابو بکر صدیقس وعامر بن فُهَیْرَه و عبد الله بن أُرَیْقِط همسفر هجرت بودند.

بیشتر بخوانید »

هجرت رسول الله ص ۳ (قریش در تعقیب رسول الله ص)

کفار همه جا را به دنبال رسول الله ص گشتند اما او را نیافتند. گروهی از آنان به طرف غار ثور رفتند و بر در غار ایستادند. اگر یکی از آنان به داخل غار نگاه می‌کرد رسول الله ص و ابو بکرس را می‌دید اما آن‌ها بدون نگاه کردن به داخل غار، برگشتند واینگونه الله عزوجل رسولش را حفظ نمود. …

بیشتر بخوانید »

هجرت رسول الله ص ۲ (نقشه قریش وشروع سفر)

کفار قریش در دار الندوه جمع شده، و برای قتل رسول الله ص به توافق رسیدند وجایزه آن را ۱۰۰ شتر تعیین کردند. الله متعال پیامبرش ج را با آگاه ساختن ایشان از کید و مکر قریشیان، حفظ نمود، این آیات نیز در این زمینه بر نبی اکرم ج نازل شد: ﴿وَإِذۡ یَمۡکُرُ بِکَ ٱلَّذِینَ کَفَرُواْ لِیُثۡبِتُوکَ أَوۡ یَقۡتُلُوکَ أَوۡ …

بیشتر بخوانید »

هجرت رسول الله ص ۱ (انتخاب همراه)

اجازه‌ی هجرت رسول الله ص از طرف الله عزوجل با این آیه داده شد: ﴿وَقُل رَّبِّ أَدۡخِلۡنِی مُدۡخَلَ صِدۡقٖ وَأَخۡرِجۡنِی مُخۡرَجَ صِدۡقٖ وَٱجۡعَل لِّی مِن لَّدُنکَ سُلۡطَٰنٗا نَّصِیرٗا٨٠﴾[الإسراء: ۸۰]، الله متعال ابو بکر صدیقس را به عنوان همراه رسول الله ص تعیین کردند. رسول الله ص ابو بکر صدیق را از اجازه هجرت به همراهی او، با خبر نمود، ابو …

بیشتر بخوانید »

هجرت اکثر مسلمانان به مدینه

دو ماه از بیعت عقبه‌ی دوم نگذشته بود که در مکه جز رسول الله ص وابو بکرس و خانواده‌اش و کسانی که توانایی هجرت نداشتند، کس دیگری باقی نمانده بود. رسول الله ص اطمینان یافتند که از یارانشان کسی باقی نمانده است و همه هجرت کرده‌اند مگر کسانی که زندانی یا بیمارند، و یا توان خروج را ندارند. ابو بکر …

بیشتر بخوانید »

هجرت عمر بن الخطاب رض

عمر بن الخطابس نیز شبانه و به صورت مخفیانه به همراه عَیّاش بن أبی رَبیعه وهِشام بن العاص هجرت کرد. (بر اساس روایت ابن اسحاق در سیرت با سندی صحیح). اما داستان هجرت آشکار عمر بن الخطابس، واین گفته‌ی او که: “هر کس می‌خواهد مادرش به عزایش بنشیند وفرزندانش یتیم شوند …”، این روایتی ضعیف بوده وثابت نشده است. (ابن …

بیشتر بخوانید »

اولین مهاجرین

بَرَاء بن عازِبس می‌گوید: اولین کسانی که از یاران رسول الله ص نزد ما آمدند مُصْعَب بن عُمَیْر وابن أم مَکْتوم بودند، سپس عَمّار، بلال و سعد آمدند. (روایت بخاری) هجرت صحابه آسان نبود. قریش برای ممانعت از هجرت صحابه، هر کاری را انجام می‌داد. ابو سَلَمَه بن عبد الأَسَد – برادر شیری رسول الله ص -، عامر بن رَبیعه …

بیشتر بخوانید »

آغاز هجرت صحابه به مدینه

رسول الله ص به یارانشان دستور داد که به مدینه هجرت کنند وبه برادران انصارشان بپیوندند. رسول الله ص فرمودند: “به من دستور داده شده که (به سوی) شهری (هجرت کنم) که بر شهرهای دیگر مسلط می‌شود. به آن یثرب می‌گویند وآن، مدینه است. مردم (بد) را از خود پاک و جدا می‌سازد، همانگوه که کوره، ناپاکی آهن را پاک …

بیشتر بخوانید »

مفاد بیعت عَقَبه دوم

بندهای این بیعت عبارت بودند از: سمع وطاعت از پیامبر ص در سختی و آسانی. حمایت و یاری ایشان به هنگام آمدن به مدینه. بیعت کنندگان به پیامبر ص گفتند: اگر ما به این بیعت وفا نمودیم چه چیزی برای ما خواهد بود؟ فرمودند: بهشت. بنابراین همگیشان موافقت نمودند. از اشتباهات ابن اسحاق در سیرت این است که می‌گوید رسول …

بیشتر بخوانید »

بیعت عَقَبه دوم

در سال ۱۳ بعثت، ۷۳ مرد و ۲ زن از انصار، برای ملاقات با رسول الله ص در مراسم حج شرکت کردند، تا اینکه بزرگترین توافقنامه‌ی تاریخ اسلام را ببندند. ارتباط‌های پنهانی بین پیامبر ص و بین آن ۷۳ نفر از انصار رد وبدل شد تا در نیمه‌های ایام تشریق در شِعبی که در کنار عقبه بود، جمع شوند. ایام …

بیشتر بخوانید »

ارسال مُصْعَب بن عُمَیْرس به مدینه

هنگامی که گروه انصار قصد برگشتن به مدینه را داشتند، رسول الله ص مُصْعَب بن عُمَیْرس را با آنان فرستاد تا اصول دین را به انصار بیاموزد. از طریق مُصْعَب دو رئیس قبیله بنی عبد الأَشْهَل یعنی: سَعْد بن مُعاذ و أُسَیْد بن حُضَیرب مسلمان شدند. مصعب در خانه‌ی أَسْعَد بن زُرَارَه اقامت گزید و مردم را به سوی اسلام …

بیشتر بخوانید »

اجازه‌ی ابو بکر رض برای هجرت

ابو بکر صدیقس به علت شدت سختی در مکه از رسول الله ص اجازه هجرت به حبشه را خواست، ورسول الله ص به ایشان اجازه دادند. ابو بکر صدیقس به قصد هجرت به حبشه خارج شد، وهنگامی که به منطقه بِرْک الغِماد رسید مردی با او ملاقات کرد که به او ابن الدُّغُنَّه می‌گفتند. ابن الدُّغُنَّه که رئیس قبیله قاره …

بیشتر بخوانید »

وفات ابو طالب

ابو طالب عموی رسول الله ص بعد از این محاصره از دنیا رفت. رسول الله ص در لحظات آخر از او خواست به کلمه‌ی توحید (لا إله إلا الله) گواهی دهد؛ اما نپذیرفت. ابو طالب بر کفر از دنیا رفت، و رسول الله ص بر او بسیار اندوهگین شدند، وفرمودند: ” تا زمانی که نهی نشده‌ام برایت طلب آمرزش می‌کنم”. …

بیشتر بخوانید »

اسلام آوردن حمزه وعمر رضی الله عنها

حمزه بن عبد المطلبس و بعد از او عمر بن الخطابس مسلمان شدند، و با مسلمان شدن این دو اسلام قوت گرفت. در چگونگی مسلمان شدن عمر بن الخطابس روایتی به ثبوت نرسیده است. و داستان مشهوری که عمرس کتک زدن او به خواهرش را -که مسلمان شده بود -، ویا خواندن سوره طه و … به ثبوت نرسیده بلکه …

بیشتر بخوانید »

درباره اصحاب کرام رضی الله عنهم چه عقیده داشته باشیم؟

بر هر مسلمان واجب است که آنان را  دوست داشته و احترام نماید، قلب و زبانش در مورد آنها پاک باشد، گواهی دهد که آنان مردمان عادل بودند، هیچ نوع کینه و کدورت در مورد آنها نداشته باشد، زبان خود را از بدگویی آنها محفوظ نگهدارد. پیامبر (صلی الله)  در مورد آنها چنین توصیه می فرمایند: « یاران مرا دشنام ندهید، …

بیشتر بخوانید »