در غیر نماز وتر قنوت مشروع نیست، مگر اینکه بر مسلمانان مصیبتی فرود آید. آنگاه سنت است که امام یا فرد تنها در نمازهای فرض پس از رکعت آخر و گاهی قبل از رکوع قنوت بخواند و همچنان ادامه دهد تا اینکه الله آن بلا را دور کند. اما قنوت در نماز صبح در هنگام غیر مصیبت به صورت دایمی یا موقتی جایز نیست.
سنت است که هنگام دعا دستهایش را بالا ببرد و قنوتش را با دعا برای مؤمنان مستضعف آغاز نموده و سپس بر علیه ستمگران متجاوز دعا کند و آنگونه که در شریعت آمده است، قنوت کوتاه باشد.
و دعا علیه کفار حربی، ستمگر، و متجاوز باشد و برای غیر اینان فقط دعای هدایت کند، به خاطر تألیف قلوبشان و امید به اسلام آوردنشان.
عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ رضی الله عنه یَقُولُ: کَانَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه وسلم یَقُولُ حِینَ یَفْرُغُ مِنْ صَلَاهِ الْفَجْرِ مِنَ الْقِرَاءَهِ، وَیُکَبِّرُ وَیَرْفَعُ رَأْسَهُ: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَکَ الْحَمْدُ»، ثُمَّ یَقُولُ وَهُوَ قَائِمٌ: «اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِیدَ بْنَ الْوَلِیدِ، وَسَلَمَهَ بْنَ هِشَامٍ، وَعَیَّاشَ بْنَ أَبِی رَبِیعَهَ وَالْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ، اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَکَ عَلَى مُضَرَ وَاجْعَلْهَا عَلَیْهِمْ کَسِنِی یُوسُفَ …».[۱]
ابوهریره رضی الله عنه میگوید: هرگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم از قرائت نماز صبح فارغ میشد و تکبیر میگفت و سرش را از رکوع بلند میکرد، میفرمود: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَکَ الْحَمْدُ». سپس ایستاده و چنین میفرمود: «یا الله! ولید بن ولید، سلمه پسر هشام، عیاش پسر ابوربیعه و سایر مؤمنان مستضعف را نجات بده. یا الله! قهر و غضب خود را بر قوم مُضَر نازل کن و آنان را دچار خشکسالیای مانند خشکسالی دوران یوسف بگردان».
[۱]– متفق علیه؛ بخاری حدیث شماره ۸۰۴ و مسلم حدیث شماره ۶۷۵ با لفظ مسلم