از قواعد و اصول اهل سنت و جماعت این است که …

ابتدا استدلال کن و ادله را بررسی کن سپس اعتقادت را پایه ریزی کن

و از اصول اهل بدعت این است که …

ابتدا اعتقادت را پایه ریزی کن و باورت را – مقلدانه – بپذیر سپس به دنبال ادله باش – تا به هر نحوی که شده اعتقادت را حال چه باطل و چه حق بیان کنی …

شیخ ابن عثیمین رحمه الله می فرماید :

“استدل ثم اعتقد،ولا تعتقد ثم تستدل؛لأنک إذا اعتقدت ثم استدللت ربما یحملک اعتقادک على أن تحرف النصوص إلى ما تعتقده.”

[مجموع فتاوی و رسائل العثیمین : ۸۱۹/۱۰ ]

ترجمه : “ادله را بررسی کن سپس باورت را بنا کن ، نه اینکه باورت را ابتدا پایه ریزی کنی سپس ادله را بررسی کنی ؛ چرا که اگر ابتدا باورت را بنا ساختی امکان دارد اعتقادت تو را بدان سو بکشاند تا تو نصوص و ادله –  قرآن و سنت – را بنابه اعتقادت – هر چند هم باطل باشد – تحریف کنی.”

این قاعده برگرفته از سخن طلایی امام وکیع بن جراح رحمه الله است ، ایشان در آنچه که امام بخاری در – رفع الیدین – از او نقل نموده ، می فرماید :

“من استدل بالحدیث کما جاء فهو من أهل السنه .. ومن استدل بالحدیث لِیُقَوِّیَ رأیه فهو من أهل البدعه.”

ترجمه : “هر آنکه به حدیث استدلال نمود بدان گونه که بیان شده – و مراد حدیث است – او از اهل سنت است ، و هر کس برای تقویت باور خود به حدیث استدلال کند او از اهل بدعت است.”

مقاله پیشنهادی

شروط «لا إله إلّا الله»

شروط «لا إله إلّا الله» کلمۀ توحید، ۷ شرط دارد: علمی که مخالف با جهل …