منهج سلف صالح

ما پیرو حقیقت هستیم حتی اگر مخالفانمان حقیقت را بگویند

مشکل بسیاری از پیروان فرقه‌ها و مذاهب این است که می‌خواهند تو یکی از آن‌ها باشی و به آنچه آن‌ها و پدرانشان بدان ایمان و باور دارند اعتقاد پیدا کنی. می‌خواهند ضمیر و عقل تو آرا و نظرات آن‌ها را تکرار کند. حتی اگر به شیوه سؤال و جستجو پیرامون حقیقت باشد. همچنین از جمله آفات آن‌ها این است که …

بیشتر بخوانید »

ادب اختلاف در رفتار علمای اهل سنت

علّامه محدث امام محمد ناصر الدین آلبانی رحمه الله در مسائلی با شیخ حمّود التویجری رحمه الله اختلاف داشتند و هر کدام دلیلی بر قول و کلام خود داشت. از آن جمله، مثلا در نماز تراویح اختلاف داشتند. هر کدام از آنها بر دیگری رد داده که این نوشته ها تا به الان هم موجود است. اما هنگامی که در …

بیشتر بخوانید »

نکاتی از اخلاق اسلامی

ساکت بودن و خود را به غفلت زدن در بعضی امور از منهج صالحان است. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «هرکس به الله و روز قیامت ایمان دارد، پس یا سخن خیر و نیک بگوید و یا ساکت باشد» (روایت‌بخاری) نکته ای بسیار مهم: آن چیزی که جسم ما با طاعات و عبادات به دستش می آورد، بوسیله …

بیشتر بخوانید »

موضع سلف صالح در برابر معارضین سنت (۲)

از ابو قتاده روایت شده است که گفت با گروهی از مردان که از جمله آنها بشیر بن کعب بود، نزد عمران بن حصین یکی از اصحاب رسول الله (صلی الله علیه و سلم ) بودیم که گفت، رسول الله (صلی الله علیه و سلم) فرمودند : اَلحَیاءُ خیرٌ کُلُهُ یا اَلحَیاءُ کُلُهُ خیرٌ. به هر تقدیر ترجمه چنین است …

بیشتر بخوانید »

موضع سلف صالح در برابر معارضین سنت (۱)

از سالم بن عبدالله نیز نقل شده است که عبدالله بن عمر صحابی بزرگوار، (رضی الله عنه) فرمودند از پیامبر (صلی الله علیه و سلم ) شنیدم که فرمودند، لا تَمنَعُوا نساَئکُمُ المَساجِدَ اِذا اشتأذَنَّکُم اِلَیها. «زنان خود را از رفتن به مسجد منع نکنید چنانچه از شما اجازه رفتن به مسجد خواستند». بلال بن عبدالله نیز در مقابل گفت …

بیشتر بخوانید »

اهل سنت(۵)

 اول: نقطه‌ی آغازین کارشان صرفاً و خالصانه برای الله  سبحانه وتعالی، اطاعت از وی، همسویی با دستورش و با آرزوی اصلاح، دفع ضرر از آنان و دعای خیر و رحمت برای همگان صورت می‌گیرد، نه برای ارضای نفس یا انتقام‌جویی از فرد یا عداوت دنیوی، حسادت، بغض و درگیری بر سر ریاست و پُست؛ به گونه‌ای که گویا در ظاهر …

بیشتر بخوانید »

اهل سنت(۴)

۱۱- اهل سنت میان بدعت‌های ریز و اختلافات لفظی و میان بدعت‌های سنگین و اختلاف بر سرِ حقایق و معانی و اصولِ بزرگ، فرق می‌گذارند. از این رو آنان بدعت‌ها را به چند نوع دسته بندی ‌می‌کنند: أ – بدعت‌هایی که در عدم تکفیر صاحبش همانند «مرجئه» و «شیعه‌ی مفضّله» اختلافی وجود ندارد. ب – بدعت‌هایی که در تکفیر و …

بیشتر بخوانید »

اهل سنت(۲)

 ۵- اهل سنت و جماعت با ویژگیهای رفتاری و اخلاقی که در قالب میراثی درخشان برای آنان نمودار است، از دیگران متمایز‌اند؛ که اهمیت آن در میزان حق، از میراث علم و هدایت که الله  جل جلاله خاص این جماعت نموده است، کمتر نیست. پس همانطور که الله  جل جلاله پیامبر  صلی الله علیه وسلم را با علم، هدایت، براهین …

بیشتر بخوانید »

اهل سنت(۱)

۱- اهل سنت و جماعت عبارتند از همان اصحاب رسول الله  صلی الله علیه وسلم و پیروان نیک آنان که بر روش صحابه  رضی الله عنهم گام برداشته و بر اصول و روش علمی وعملیِ ایشان مقید بوده‌اند. آنان علم و عمل دینی‌شان را فقط از کتاب الله وسنت، در چهارچوب فهم صحابه  رضی الله عنهم بر می‌گیرند. هرگز بر …

بیشتر بخوانید »

موقف اهل سنت و جماعت در فاسق و کافر خواندن اهل بدعت:

اهل سنت و جماعت به معنای عام، در تکفیر اهل بدعت، احتیاط می‌کنند. خصوصاً اگر اهل بدعت، با تأویلی که گنجایش داشته باشد، دچار تأویل باشند. – (نباید مسلمانی را به خاطر گناهی که مرتکب شده یا اشتباهی که از او سر زده است، تکفیر نمود. مانند مسایلی که اهل قبله و خوارج در آن اختلاف دارند و به دلیل …

بیشتر بخوانید »

موقف اهل سنت درباره‌ی نماز به امامتِ مبتدع:

 وقتی اهل سنت در شهری از شهرهای مسلمین باشند، شعار آنان، شرکت در جمعه و جماعات، عیدها، موالات و دوستی با مؤمنان است. – (از اصول اهل سنت این است که پایبندِ نماز جمع، اعیاد و جماعات هستند. همچون رافضیانِ بدعتی و دیگران، جمعه و جماعت را ترک نمی‌کنند. به اتفاق ائمه‌ی اربعه و دیگر ائمه اگر از امامِ وقت، …

بیشتر بخوانید »

مادامی که کفرِ اهل بدعت ثابت نشود، اهل سنت برایشان دعای هدایت و رحمت می‌کنند:

هر عملِ اهل بدعت، مادامی که باعث نفاق و کفر باطنی آنان نشود، اهل سنت را بر آن نمی‌دارد که برایشان دعای هدایت، طلب رحمت و استغفار نکنند. و چون بدعتیان با دیگر افراد درهم‌آمیخته شوند با هر کدام متناسب با خودش برخورد می‌کنند. جواب بدعت را با بدعتی دیگر نمی‌دهند. بلکه اصل، حفظ و عصمتِ خون، مال و آبروی …

بیشتر بخوانید »

ضوابط شرعی از منظر اهل سنت و جماعت در تعامل با اهل بدعت:(۲)

مجازات و تعزیر ظالم، بسته به قدرت و توان فرد یا افرادِ بازدارنده است. از همین رو حکم شرع درباره‌ی دو نوع ترکِ ارتباط میان توانمند و ناتوان و میان تعداد افراد ظالم و مبتدع و قوت و ضعفش، متفاوت است. چنان که حکم به آن در دیگر انواع ظلم، کفر، فسق و گناه تغییر می‌یابد. چرا که هر آن …

بیشتر بخوانید »

ضوابط شرعی از منظر اهل سنت و جماعت در تعامل با اهل بدعت:

اهل سنت و جماعت وقتی نسبت به رویکرد اهل بدعت روشنگری می‌کنند و با دست و زبان در این حیطه به تلاش مشغولند، تعامل خویش را با دو ضابطه‌ی اساسی شرعی بر پا می‌دارند: اول: کارشان صرفاً خالصانه برای الله  سبحانه وتعالی، اطاعت از وی، همسویی با دستور الله متعال و با آرزوی اصلاح صورت می‌گیرد؛ نه برای ارضای نفس …

بیشتر بخوانید »

عبادت پنهانی

عبادت پنهانی از جمله عوامل پایداری در هنگام فتنه‌ها و مصیبت‌ها و ریسمانی محکم میان بنده و پروردگار است. پیامبر  صلی الله علیه وسلم  می‌فرماید: «هر یک از شما که می‌تواند عمل صالح پنهانی‌ای داشته باشد، چنین کند» [السلسله الصحیحه/ ۲۳۱۳].

بیشتر بخوانید »

آداب ملاقات کردن سلف صالح

انس رضی الله عنه فرمود: «اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه همـدیگر را ملاقـات میکردند با هم مصافحه میکردند، و هرگاه از سفر باز میگشتند معانقه میکردند». مصافحه: دست دادن . معانقه: در آغوش گرفتن، به گردن هم دست درآوردن

بیشتر بخوانید »

معیار تنها کتاب خدا و سنت نبوی است

اهل سنت بر خلاف اهل بدعت، تعصب خاصی نسبت به اشخاص برجسته دینی ندارد، چرا که الگو و اسوه ی ما تنها محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم است؛ هرگاه ابوبکر یا عمر یا عثمان یا علی رضی الله عنهم براساس قرآن و سنت نبوی حکم کردند، آنرا می‌پذیریم، در غیر اینصورت ضمن احترام نخواهیم پذیرفت، و باور داریم …

بیشتر بخوانید »

اسارت عقل آدمی در پیروی از هوای نفسانی‌ست

قَالَ إبْنِ قیِّمِ الْجَوزِیَّهِ رَحِمَهُ اللَّه “سلف این امَّت، کسانی را که در مسائل اعتقادی آراء و نظریات مخالفِ با سنَّت و روش پیامبر صلی الله علیه وسلم را بر می‌گزیدند، خبریه نام می‌نهادند، و مخالفت‌کنندگان با سخنِ پیامبر صلی الله علیه وسلم در أحکام عملی را اهلِ شبهات و هوی نفسانی می‌نامیدند.. زیرا نظر و دیدگاهی که با سُنَّت …

بیشتر بخوانید »

پذیرفتن نصوص قرآن و سنت

علامه ابن‌عثیمین رحمه الله می‌فرماید: بر انسان مسلمان واجب است که نصوص(قرآن و سنت) را بپذیرد از هر کجا که برایش بیاید، همانطور که صحابه رضی الله عنهم چنین نموده‌اند، یعنی: به مجرد اینکه پیامبر صلی الله علیه و سلم به چیزی دستور می‌داد؛ سریع انجامش می‌دادند.. و به مجرد اینکه آنها را از چیزی نهی می‌کرد؛ سریع از آن …

بیشتر بخوانید »

دروس منهجی

إتِّباع سُنَّهِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِینَ الْمَهْدِیِّین از اعتقادات اهل سنت و جماعت: پیروی نمودن از آثار پیامبر است صلی الله علیه وسلم ، خواه آثار باطنی باشد و یا ظاهری، و پیروی کردن از رفتار سابقین اولین مانند مهاجرین و انصار و همچنین پیروی کردن از وصیت پیامبر صلی الله علیه وسلم که می‌فرماید: فَعَلَیْکُمْ بِسُنَّتِی وَسُنَّهِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِینَ الْمَهْدِیِّینَ، مِنْ …

بیشتر بخوانید »

روش امر به معروف و نهی از منکر

روش امر به معروف و نهی از منکر، در برخورد با افراد مختلف، متفـاوت اسـت. معمـولا طبع آدمی بگونه ای است که موافق با نرمی و مدارا است و از آن بیشتر تـاثیر مـی پـذیرد، امـانرم برخورد کردن با تمامی انسانها مفید واقع نمیشود. حافظ ابن رجب رحمه الله میفرماید: یکی از علمای سلف (پیشینیان ما) گفته است: «هرکس برادرش …

بیشتر بخوانید »

جدول حد نصاب و میزان زکات چارپایان

جدول زکات شتر: از تا میزان زکات واجب ۵ ۱۰ ۱۵ ۲۰ ۲۵ ۳۶ ۴۶ ۶۱ ۷۶ ۹۱ ۹ ۱۴ ۱۹ ۲۴ ۳۵ ۴۵ ۶۰ ۷۵ ۹۰ ۱۲۱ یک رأس گوسفند دو رأس گوسفند سه رأس گوسفند چهار رأس گوسفند یک بنت مخاض (شتری که یک سالش کامل شده وارد دو سالگی شده) یک ابن لبون (شتر دو ساله‌ای که …

بیشتر بخوانید »

آنان تنها امام مذهب نبودند، امام ایمان و اخلاق نیز بودند

امام احمد بن حنبل رحمه الله سال‌ها در فتنه‌ی معروف به «خلق قرآن» شکنجه و زندانی شد، اما پس از آنکه بعد از سال‌ها آزاد شد کسانی را که باعث این محنت وی شده بودند بخشید و گفت: «چه سودی به تو می‌سد که خداوند برادر مسلمانت را به خاطر تو عذاب دهد؟!» [سیر أعلام النبلاء]

بیشتر بخوانید »

آثار اجتماعی تقلید

تأثیرات تقلید بر جامعۀ اسلامی به گونه‌ای مشهود است که با یک نگاه سطحی نیز می‌توان آن را دریافت. جامعه‌ای که در تلاطم آراء و تفکرات به سر می‌برد، بدون تردید در این سیر دچار تأثیراتی می‌شود که گاهی آن را از مسیر پیشرفت و تکامل باز می‌دارد. چه بسا رو را به دژهایی بکشاند که راه نجات بسیار مشکل …

بیشتر بخوانید »

آثار اقتصادی تقلید

تقلید مذموم حتی بر مسائل اقتصادی مردم نیز تأثیر منفی می‌گذارد. به گونه‌ای که در تعاملات اقتصادی، برخی از مقلدین نسبت به مخالفانشان جبهه‌گیری کرده و از انجام برخی معاملات و یا برخوردی همچون هم مسلکشان خودداری می‌کنند پس این عمل از دیدگاه شرع، حرام است و پیامدهای ناگواری برای جامعۀ اسلامی دارد. از جمله تأثیرات منفی دیگر اقتصادی، روی …

بیشتر بخوانید »

آثار سیاسی(۲)

وجود تفرقه داخلی و نفوذ دشمنان خارجی جهان اسلام در سیر حرکتی خود توسط احزاب و گروهک‌های اسلامی، تکه‌تکه شده و هرکدام از احزاب از اعتقاد و تفکر خود دفاع نموده‌اند و حتی گاهی به تکفیر و رد مخالفان فکری خود پرداخته‌اند. خداوند- تبارک و تعالی- می‌فرماید: ﴿کُلُّ حِزۡبِۢ بِمَا لَدَیۡهِمۡ فَرِحُونَ۵٣ فَذَرۡهُمۡ فِی غَمۡرَتِهِمۡ حَتَّىٰ حِینٍ۵۴﴾([۱]) «هر دسته و …

بیشتر بخوانید »

پیدایش خرافات و بدعت‌ها در دین به سبب تقلید

تقلید محض و ناشایست، یکی از عواملی است که باعث نفوذ خرافات و بدعت‌ها در دین می‌شود و جلای زیبای دین را از دست می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که در برخی از گروه‌ها و فرق مشاهده می‌کنیم که اقوال ضعیف و حتی خلاف قرآن و سنت پیامبر  صلی الله علیه و سلم چنان در آن‌ها نفوذ کرده است که حتی نمی‌توان آن …

بیشتر بخوانید »

آثار فرهنگی و علمی تقلید(۲)

عدم پیشرفت علم و فرهنگ با داشتن تعصب‌های بی‌مورد و نیز گرایش مسلمانان صرفاً به اقوال ائمه و حتی در برخی موارد ترجیح اقوال آنان بر نصوص مقدس در می‌یابیم که علوم اسلامی نمی‌تواند در این چارچوب، پیشرفت لازم خود را بیابد؛ زیرا این عوامل همچون کرم، وجود آن را از بین می‌برند و نیز جدا از اینکه نمی‌تواند علم …

بیشتر بخوانید »

احکام و مسائل تتبّع رخص(۸)

هرچند مخالفین تتبّع رخص را بیشتر کسانی تشکیل می­دهند که التزام به مذهب را واجب و خروج از آن را حرام می­دانند ولی با همۀ ادلۀ ارائه شده مبنی بر جواز خروج از مذهب در این رابطه شایان ذکر است که شریعت اسلام و فطرت بشری تمایل بسیار به آسانی و یُسر دارد به گونه­ای که در نصوص صحیح و …

بیشتر بخوانید »

احکام و مسائل تتبّع رخص(۷)

از شیخ‌الاسلام ابوالعباس حرّانی- قدس‌الله روحه- در مورد این دیدگاه نجم‌الدین ابن حمدان «هرکس مذهبی را پذیرفت، حق ندارد که برخلاف آن بدون دلیل و یا تقلید یا عذر دیگری رفتار کند» سؤال کردند. ایشان در جواب گفتند: در اینجا دو مسئله مطرح است: اول: اینکه هرکس مذهب معینی را انتخاب کند و سپس بدون تقلید از یک عالم مفتی …

بیشتر بخوانید »

عدم جواز خروج از مذهب

گروهی آن را ناجایز دانسته‌اند؛ زیرا هرگاه فرد عامی به مذهب معین ملتزم شد، در هیچ شرایطی حتی به تصورش قول و یا دیدگاه دیگر از مذهبش قوی­تر می­باشد، نمی‌تواند از آن خارج شود.([۱]) اساس و بنیان این دیدگاه آن است که قول هر مجتهدی با مجتهد دیگر متفاوت است. در نتیجۀ انتقال، دلیلی جز هوا و هوس ندارد و …

بیشتر بخوانید »

وجوب تقلید از مذهب بدون انتقال به غیر آن

عده‌ای قائل به وجوب تقلید در مذهب معین هستند به این اعتبار اینکه در وهلۀ اول این التزام ثابت نیست جز بعد از اینکه اعتقاد بر حقانیتش ثابت شد. پس در این حالت، عمل به مقتضایش واجب است و انتقال غیر جایز. پس بر عامی واجب است که از مجتهدی تقلید کند و در این صورت عامی، مقلّد همان مذهب …

بیشتر بخوانید »

ادله عدم جواز تقلید به مذهب معیّن(۱)

ابن المنیر گفته: دلیلی که به التزام مذهب معین اقتضا کند بعد از پیدایش مذاهب چهارگانه بوده نه قبل از آن‌ها و به این استدلال می‌کنند که اصحاب رضی الله عنهم این را انکار نکرده‌اند که گروهی از عوام از کسی تقلید می‌کردند و گروهی دیگر از فردی دیگر.([۱]) آمدی می‌گوید: «حق این است که اجماع اصحاب بر صحت استفتاء …

بیشتر بخوانید »

نتایج حاصل از دیدگاه‌های تقلید(۳)

و اگرچه تقلید در حالت اضطرار جایز و لازم است ولی شکی نیست که هرگاه شخص قدرت اجتهاد و یا اتّباع یابد و یا برایش مسجل گردد حق خلاف مذهب و یا قول امامش هست([۱]) و یا برایش محرز گردد امام متبوعش اولی نیست و کسانی دیگر قوی‌تر از وی فتوا داده­اند([۲]) و یا اینکه حق را منحصر در دیدگاه …

بیشتر بخوانید »

دروس منهجی

إمَامُ ابنُ القَیّم رَحِمَهُ الله: وقد ذَکَرَ ابنُ القیِّم رحمه الله فی معرِض قوله تعالى: ﴿وَمَن یَرْغَبُ عَن مِّلَّهِ إِبْرَاهِیمَ إِلاَّ مَن سَفِهَ نَفْسَهُ﴾ [البقره: ١٣٠] و چه کسی از آیین ابراهیم روی گردان خواهد شد؟! جز کسی که خود رابه نادانی و سبکسری افکند أنّ الله تعالى قسم الخلائق قسمین: سفیهًا لا أَسْفَهَ منه، ورشیدًا فالسفیهُ من رَغِبَ عن …

بیشتر بخوانید »

قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم

بعضی از علما بنا به اجماع، تقلید از مجتهد به غیر از صحابه رضی الله عنهم را جایز نمی‌دانند.([۱]) اما غزالی ادعای اجماع را صحیح و ثابت نمی‌داند. ابوعلی می‌گوید: مجتهد می‌تواند به قول یکی از صحابه رضی الله عنهم عمل کند و اگر قول صحابی دیگر خلاف آن باشد، در این صورت اگر یکی از اقوال بر دیگری برتری …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۴)

بعضی دیگر از أصحاب أبوحنیفه در مورد تقلید مجتهد از داناتر از خود می‌گویند که علم مجتهد داناتر به دلیل علم و حسن معرفت وی، دارای برتری است، ولی اجتهاد خود انسان از جهتی دیگر دارای برتری است و آن اینکه انسان از جهت دلیل و آنچه که مقتضی حکم است، اطمینان و اعتمادی به اجتهاد خود دارد که به …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۳)

در نتیجه حکم شامل تمام این‌ها می‌شود و باید فقط از این‌ها تبعیت نمود، نه از اقوال بندگان خدا.([۱]) آیۀ دیگری که به آن استدلال کرده‌اند، این آیه است: ﴿فَلَوۡلَا نَفَرَ مِن کُلِّ فِرۡقَهٖ مِّنۡهُمۡ طَآئِفَهٞ لِّیَتَفَقَّهُواْ فِی ٱلدِّینِ وَلِیُنذِرُواْ قَوۡمَهُمۡ إِذَا رَجَعُوٓاْ إِلَیۡهِمۡ﴾([۲])([۳]) «مؤمنان را نسزد که همگی بیرون بروند (و برای فراگرفتن معارف اسلامی عازم مراکز علمی اسلامی …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۲)

یکی دیگر از آیاتی که به آن استدلال می‌کنند، این آیه است: ﴿أَطِیعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِیعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِی ٱلۡأَمۡرِ مِنکُمۡۖ﴾([۱]) که آنان منظور از اولی الامر را علما می‌دانند. در جواب این دلیل باید گفت که مراد از «أُولِی الْأَمْرِ» حاکمان دینی هستند؛ زیرا اطاعت از آنان، همانند اطاعت خدا و رسول خدا  صلی الله علیه و سلم واجب است؛ پس …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۱)

درنگی با ادلّه: این دسته از علما برای اثبات نظرشان به دلایل ذیل استناد می‌کنند: کتاب: ظاهر فرمودۀ خداوند متعال که می‌فرماید: ﴿فَسۡ‍َٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّکۡرِ إِن کُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ٧﴾([۱]) «از (اهل علم و) آشنایان به کتاب‌های آسمانی بپرسید اگر این را نمی‌دانید.» با استناد به ظاهر این آیه وجه استدلال، این است که هرگاه حادثه‌ای روی دهد و آن عالم …

بیشتر بخوانید »

جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد

قول دوم:  بعضی دیگر از علما به طور مطلق تقلید مجتهد از مجتهدی دیگر را جایز می‌دانند.([۱]) امام احمد ابن حنبل، اسحاق راهویه و سفیان ثوری چنین نظری را دارند،([۲]) اصحاب ابوحنیفه هم تقلید عالم را جایز می‌دانند و آن را واجب نمی‌دانند.([۳]) چنان‌که قبلاً اشاره شد، امام ابن تیمیه بر این باور است که امام احمد، چنین نظری نداشته …

بیشتر بخوانید »

حرمت تقلید مجتهد از مجتهد(۵)

اطمینانی که یک مجتهد از ظن خودش دارد، قوی‌تر از اطمینان وی از ظن مجتهد دیگر است به خصوص زمانی که وی افضل‌تر و داناتر از مجتهد دیگر باشد.([۱]) قول پیامبر  صلی الله علیه و سلم به دلیل آوردن معجزه بر صدق و راستگویی‌اش، حجت است. و قول بنا به دلیلی قاطع بر عامی حجت است. برای جواز تقلید مجتهد …

بیشتر بخوانید »

حرمت تقلید مجتهد از مجتهد(۳)

عمل صحابه رضی الله عنهم: صحابه آراء و نظرات خویش را به خاطر خبری که از پیامبر  صلی الله علیه و سلم می‌شنیدند، ترک می‌کردند؛ پس اینگونه استنباط می‌گردد که بر مجتهدان دیگر هم واجب است تا به حدیث پیامبر  صلی الله علیه و سلم عمل کنند و قول صحابی و دیگران را رها کنند.([۱]) هر عالمی احتمال خطا و …

بیشتر بخوانید »

تقلید مجتهد

مجتهد کسی است که به درجۀ اجتهاد رسیده و دارای ملکۀ اجتهاد و استنباط باشد، همان‌طور که ذکر شد، بنا به نظر جمهور، تقلید مجتهد از دیگری حرام است و کلام ائمه در ارتباط با نهی از تقلید، مربوط به مجتهدین است، نه مقلِّدین. سؤالی که میان اکثر اصولیون مطرح است، این است که ممنوعیت تقلید مجتهد از دیگری تا …

بیشتر بخوانید »

نقد دلایل طرفداران تقلید

مانعین تقلید بر ادلۀ کسانی که تقلید را جایز می‌دانند، اعتراض وارد کرده و آن را مردود می‌دانند. آیۀ اولی که بدان استدلال کرده‌اند، به فرض اینکه عام باشد و شامل هر سؤالی شود، در آن امر به سؤال از حکم خداوند شده است؛ نه آراء و نظرات اشخاص. ولی این آیه در مورد امر خاصی وارد شده است و …

بیشتر بخوانید »