منهج سلف صالح

فقط و فقط از الـلّـه طلب کنید

اللّه متعال میفرماید: {…أُجِیبُ دَعْوَهَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ…} دعای دعا کننده را به هنگامی که مرا بخواند اجابت میکنم. (بقره/۱۸۶) رسول اللّه (صلی اللّه علیه وآله وسلم) میفرماید: «هرگاه چیزی می خواهی از اللّه بخواه و هرگاه یاری می جویی از اللّه یاری بجوی!» (صحیح بخاری)

بیشتر بخوانید »

دعا کلید خیر و پیروزی است

تابعین رحمهم الله به عنوان یکی از اصول درمان نفس از آن استفاده می‌کردند. ابن ابی رواد می‌گوید: طاووس و اصحاب او هرگاه نماز عصر را به جا می‌آوردند، رو به قبله در جای خود نشسته و با کسی صحبت نمی‌کردند، و به دعا و تضرع مشغول می‌شدند». (صفه الصفوه ۲ / ۶۶)

بیشتر بخوانید »

حکمت سلف صالح

شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله برای ما مثالی بسیار زیبا را در مفهوم حکمت از خلال برخورد با وضعیت موجود و تعامل با مخالفان به نمایش گذاشته است آنجا که می‌گوید: «من به جهمیه که معتقد به حُلول بودند و همینطور به کسانی که صفات خداوند را نفی می‌کردند و معتقد بودند خداوند بر بالای عرش نیست می‌گفتم: اگر …

بیشتر بخوانید »

پنج چیز که اصحاب محمد صلی الله علیه وسلم همواره بر آن پایبند بودند

امام اوزاعی رحمه الله فرمودند: پنج چیز بود که اصحاب محمد صلی الله علیه وسلم و تابعینی که در نیکی از آنها پیروی کردند همواره بر آن پایبند بودند: التزام به جماعت پیروی از سنت نبوی آبادانی مساجد تلاوت قرآن جهاد در راه خدا (حلیه الاولیاه ابونعیم اصفهانی)

بیشتر بخوانید »

نوع برخورد کردن با اشتباه

هارون بن عبدالله جمال می گوید: شبی امام احمد پسر حنبل پیش من آمد (نوع برخورد را نگاه کنید) و می خواست اشتباهی را که از من سر زده آن را اصلاح کند. درِ منزل مرا زد، گفتم کیستی؟ گفت: احمد هستم، نگفت شیخ احمد. بیرون رفتم و در را باز کردم با همدیگر احوالپرسی کرده ودست دادیم. گفتم: چه …

بیشتر بخوانید »

امام شافعی و تشویق به عدم تعصب مذهبی

در زمان حیات رسول خدا صلی الله علیه وسلم مردم تـابع قـرآن و سـنت ایشـان بودنـد، و بعدها در زمان خلفا و صحابه و حتی تابعین نیز همه تابع قرآن و سنت نبوی بودند و چیزی بـا عنوان مذهب فلانی و فلانی در میان مردم وجود نداشت، و اگر از کسی سؤ ال میشد: مذهب تو چیست؟ میگفت: من تابع …

بیشتر بخوانید »

چگونگی برخورد تابعین با سنت رسول الله صلی الله علیه و سلم

حمیدی گفته است، روزی امام شافعی حدیثی را روایت فرمود و من به او گفتم خودت نیز به آن عمل خواهی کرد؟ امام شافعی در پاسخ فرمودند وقتیکه من حدیثی را از پیامبر نقل کنم و خود به آن عمل نکنم، انگار که از معبد یهودیان خارج شده ام یا گردنبند مسیحیان به گردن آویخته ام. در موردی دیگر از …

بیشتر بخوانید »

وقـتـی راه درسـت را تـشـخـیـص دادیـد، از کـمـی اهـل آن وحـشـت نـکـنـیـد

{وَإِن تُطِعْ أَکْثَرَ مَن فِی الأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَن سَبِیلِ اللّهِ إِن یَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلاَّ یَخْرُصُونَ} [أنعام:۱۱۶] . اگر از بیشتر مردم پیروی کنی، تو را از راه خدا دور می سازند. چرا که آنان جز از ظنّ و گمان پیروی نمی ‌کنند، و آنان جز به دروغ و گزاف سخن نمی ‌گویند. بعضی از سلف صالح گفته …

بیشتر بخوانید »

ما پیرو حقیقت هستیم حتی اگر مخالفانمان حقیقت را بگویند

مشکل بسیاری از پیروان فرقه‌ها و مذاهب این است که می‌خواهند تو یکی از آن‌ها باشی و به آنچه آن‌ها و پدرانشان بدان ایمان و باور دارند اعتقاد پیدا کنی. می‌خواهند ضمیر و عقل تو آرا و نظرات آن‌ها را تکرار کند. حتی اگر به شیوه سؤال و جستجو پیرامون حقیقت باشد. همچنین از جمله آفات آن‌ها این است که …

بیشتر بخوانید »

ادب اختلاف در رفتار علمای اهل سنت

علّامه محدث امام محمد ناصر الدین آلبانی رحمه الله در مسائلی با شیخ حمّود التویجری رحمه الله اختلاف داشتند و هر کدام دلیلی بر قول و کلام خود داشت. از آن جمله، مثلا در نماز تراویح اختلاف داشتند. هر کدام از آنها بر دیگری رد داده که این نوشته ها تا به الان هم موجود است. اما هنگامی که در …

بیشتر بخوانید »

نکاتی از اخلاق اسلامی

ساکت بودن و خود را به غفلت زدن در بعضی امور از منهج صالحان است. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «هرکس به الله و روز قیامت ایمان دارد، پس یا سخن خیر و نیک بگوید و یا ساکت باشد» (روایت‌بخاری) نکته ای بسیار مهم: آن چیزی که جسم ما با طاعات و عبادات به دستش می آورد، بوسیله …

بیشتر بخوانید »

موضع سلف صالح در برابر معارضین سنت (۲)

از ابو قتاده روایت شده است که گفت با گروهی از مردان که از جمله آنها بشیر بن کعب بود، نزد عمران بن حصین یکی از اصحاب رسول الله (صلی الله علیه و سلم ) بودیم که گفت، رسول الله (صلی الله علیه و سلم) فرمودند : اَلحَیاءُ خیرٌ کُلُهُ یا اَلحَیاءُ کُلُهُ خیرٌ. به هر تقدیر ترجمه چنین است …

بیشتر بخوانید »

موضع سلف صالح در برابر معارضین سنت (۱)

از سالم بن عبدالله نیز نقل شده است که عبدالله بن عمر صحابی بزرگوار، (رضی الله عنه) فرمودند از پیامبر (صلی الله علیه و سلم ) شنیدم که فرمودند، لا تَمنَعُوا نساَئکُمُ المَساجِدَ اِذا اشتأذَنَّکُم اِلَیها. «زنان خود را از رفتن به مسجد منع نکنید چنانچه از شما اجازه رفتن به مسجد خواستند». بلال بن عبدالله نیز در مقابل گفت …

بیشتر بخوانید »

عبادت پنهانی

عبادت پنهانی از جمله عوامل پایداری در هنگام فتنه‌ها و مصیبت‌ها و ریسمانی محکم میان بنده و پروردگار است. پیامبر  صلی الله علیه وسلم  می‌فرماید: «هر یک از شما که می‌تواند عمل صالح پنهانی‌ای داشته باشد، چنین کند» [السلسله الصحیحه/ ۲۳۱۳].

بیشتر بخوانید »

آداب ملاقات کردن سلف صالح

انس رضی الله عنه فرمود: «اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه همـدیگر را ملاقـات میکردند با هم مصافحه میکردند، و هرگاه از سفر باز میگشتند معانقه میکردند». مصافحه: دست دادن . معانقه: در آغوش گرفتن، به گردن هم دست درآوردن

بیشتر بخوانید »

معیار تنها کتاب خدا و سنت نبوی است

اهل سنت بر خلاف اهل بدعت، تعصب خاصی نسبت به اشخاص برجسته دینی ندارد، چرا که الگو و اسوه ی ما تنها محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم است؛ هرگاه ابوبکر یا عمر یا عثمان یا علی رضی الله عنهم براساس قرآن و سنت نبوی حکم کردند، آنرا می‌پذیریم، در غیر اینصورت ضمن احترام نخواهیم پذیرفت، و باور داریم …

بیشتر بخوانید »

اسارت عقل آدمی در پیروی از هوای نفسانی‌ست

قَالَ إبْنِ قیِّمِ الْجَوزِیَّهِ رَحِمَهُ اللَّه “سلف این امَّت، کسانی را که در مسائل اعتقادی آراء و نظریات مخالفِ با سنَّت و روش پیامبر صلی الله علیه وسلم را بر می‌گزیدند، خبریه نام می‌نهادند، و مخالفت‌کنندگان با سخنِ پیامبر صلی الله علیه وسلم در أحکام عملی را اهلِ شبهات و هوی نفسانی می‌نامیدند.. زیرا نظر و دیدگاهی که با سُنَّت …

بیشتر بخوانید »

پذیرفتن نصوص قرآن و سنت

علامه ابن‌عثیمین رحمه الله می‌فرماید: بر انسان مسلمان واجب است که نصوص(قرآن و سنت) را بپذیرد از هر کجا که برایش بیاید، همانطور که صحابه رضی الله عنهم چنین نموده‌اند، یعنی: به مجرد اینکه پیامبر صلی الله علیه و سلم به چیزی دستور می‌داد؛ سریع انجامش می‌دادند.. و به مجرد اینکه آنها را از چیزی نهی می‌کرد؛ سریع از آن …

بیشتر بخوانید »

دروس منهجی

إتِّباع سُنَّهِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِینَ الْمَهْدِیِّین از اعتقادات اهل سنت و جماعت: پیروی نمودن از آثار پیامبر است صلی الله علیه وسلم ، خواه آثار باطنی باشد و یا ظاهری، و پیروی کردن از رفتار سابقین اولین مانند مهاجرین و انصار و همچنین پیروی کردن از وصیت پیامبر صلی الله علیه وسلم که می‌فرماید: فَعَلَیْکُمْ بِسُنَّتِی وَسُنَّهِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِینَ الْمَهْدِیِّینَ، مِنْ …

بیشتر بخوانید »

روش امر به معروف و نهی از منکر

روش امر به معروف و نهی از منکر، در برخورد با افراد مختلف، متفـاوت اسـت. معمـولا طبع آدمی بگونه ای است که موافق با نرمی و مدارا است و از آن بیشتر تـاثیر مـی پـذیرد، امـانرم برخورد کردن با تمامی انسانها مفید واقع نمیشود. حافظ ابن رجب رحمه الله میفرماید: یکی از علمای سلف (پیشینیان ما) گفته است: «هرکس برادرش …

بیشتر بخوانید »

جدول حد نصاب و میزان زکات چارپایان

جدول زکات شتر: از تا میزان زکات واجب ۵ ۱۰ ۱۵ ۲۰ ۲۵ ۳۶ ۴۶ ۶۱ ۷۶ ۹۱ ۹ ۱۴ ۱۹ ۲۴ ۳۵ ۴۵ ۶۰ ۷۵ ۹۰ ۱۲۱ یک رأس گوسفند دو رأس گوسفند سه رأس گوسفند چهار رأس گوسفند یک بنت مخاض (شتری که یک سالش کامل شده وارد دو سالگی شده) یک ابن لبون (شتر دو ساله‌ای که …

بیشتر بخوانید »

آنان تنها امام مذهب نبودند، امام ایمان و اخلاق نیز بودند

امام احمد بن حنبل رحمه الله سال‌ها در فتنه‌ی معروف به «خلق قرآن» شکنجه و زندانی شد، اما پس از آنکه بعد از سال‌ها آزاد شد کسانی را که باعث این محنت وی شده بودند بخشید و گفت: «چه سودی به تو می‌سد که خداوند برادر مسلمانت را به خاطر تو عذاب دهد؟!» [سیر أعلام النبلاء]

بیشتر بخوانید »

آثار اجتماعی تقلید

تأثیرات تقلید بر جامعۀ اسلامی به گونه‌ای مشهود است که با یک نگاه سطحی نیز می‌توان آن را دریافت. جامعه‌ای که در تلاطم آراء و تفکرات به سر می‌برد، بدون تردید در این سیر دچار تأثیراتی می‌شود که گاهی آن را از مسیر پیشرفت و تکامل باز می‌دارد. چه بسا رو را به دژهایی بکشاند که راه نجات بسیار مشکل …

بیشتر بخوانید »

آثار اقتصادی تقلید

تقلید مذموم حتی بر مسائل اقتصادی مردم نیز تأثیر منفی می‌گذارد. به گونه‌ای که در تعاملات اقتصادی، برخی از مقلدین نسبت به مخالفانشان جبهه‌گیری کرده و از انجام برخی معاملات و یا برخوردی همچون هم مسلکشان خودداری می‌کنند پس این عمل از دیدگاه شرع، حرام است و پیامدهای ناگواری برای جامعۀ اسلامی دارد. از جمله تأثیرات منفی دیگر اقتصادی، روی …

بیشتر بخوانید »

آثار سیاسی(۲)

وجود تفرقه داخلی و نفوذ دشمنان خارجی جهان اسلام در سیر حرکتی خود توسط احزاب و گروهک‌های اسلامی، تکه‌تکه شده و هرکدام از احزاب از اعتقاد و تفکر خود دفاع نموده‌اند و حتی گاهی به تکفیر و رد مخالفان فکری خود پرداخته‌اند. خداوند- تبارک و تعالی- می‌فرماید: ﴿کُلُّ حِزۡبِۢ بِمَا لَدَیۡهِمۡ فَرِحُونَ۵٣ فَذَرۡهُمۡ فِی غَمۡرَتِهِمۡ حَتَّىٰ حِینٍ۵۴﴾([۱]) «هر دسته و …

بیشتر بخوانید »

پیدایش خرافات و بدعت‌ها در دین به سبب تقلید

تقلید محض و ناشایست، یکی از عواملی است که باعث نفوذ خرافات و بدعت‌ها در دین می‌شود و جلای زیبای دین را از دست می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که در برخی از گروه‌ها و فرق مشاهده می‌کنیم که اقوال ضعیف و حتی خلاف قرآن و سنت پیامبر  صلی الله علیه و سلم چنان در آن‌ها نفوذ کرده است که حتی نمی‌توان آن …

بیشتر بخوانید »

آثار فرهنگی و علمی تقلید(۲)

عدم پیشرفت علم و فرهنگ با داشتن تعصب‌های بی‌مورد و نیز گرایش مسلمانان صرفاً به اقوال ائمه و حتی در برخی موارد ترجیح اقوال آنان بر نصوص مقدس در می‌یابیم که علوم اسلامی نمی‌تواند در این چارچوب، پیشرفت لازم خود را بیابد؛ زیرا این عوامل همچون کرم، وجود آن را از بین می‌برند و نیز جدا از اینکه نمی‌تواند علم …

بیشتر بخوانید »

احکام و مسائل تتبّع رخص(۸)

هرچند مخالفین تتبّع رخص را بیشتر کسانی تشکیل می­دهند که التزام به مذهب را واجب و خروج از آن را حرام می­دانند ولی با همۀ ادلۀ ارائه شده مبنی بر جواز خروج از مذهب در این رابطه شایان ذکر است که شریعت اسلام و فطرت بشری تمایل بسیار به آسانی و یُسر دارد به گونه­ای که در نصوص صحیح و …

بیشتر بخوانید »

احکام و مسائل تتبّع رخص(۷)

از شیخ‌الاسلام ابوالعباس حرّانی- قدس‌الله روحه- در مورد این دیدگاه نجم‌الدین ابن حمدان «هرکس مذهبی را پذیرفت، حق ندارد که برخلاف آن بدون دلیل و یا تقلید یا عذر دیگری رفتار کند» سؤال کردند. ایشان در جواب گفتند: در اینجا دو مسئله مطرح است: اول: اینکه هرکس مذهب معینی را انتخاب کند و سپس بدون تقلید از یک عالم مفتی …

بیشتر بخوانید »

عدم جواز خروج از مذهب

گروهی آن را ناجایز دانسته‌اند؛ زیرا هرگاه فرد عامی به مذهب معین ملتزم شد، در هیچ شرایطی حتی به تصورش قول و یا دیدگاه دیگر از مذهبش قوی­تر می­باشد، نمی‌تواند از آن خارج شود.([۱]) اساس و بنیان این دیدگاه آن است که قول هر مجتهدی با مجتهد دیگر متفاوت است. در نتیجۀ انتقال، دلیلی جز هوا و هوس ندارد و …

بیشتر بخوانید »

وجوب تقلید از مذهب بدون انتقال به غیر آن

عده‌ای قائل به وجوب تقلید در مذهب معین هستند به این اعتبار اینکه در وهلۀ اول این التزام ثابت نیست جز بعد از اینکه اعتقاد بر حقانیتش ثابت شد. پس در این حالت، عمل به مقتضایش واجب است و انتقال غیر جایز. پس بر عامی واجب است که از مجتهدی تقلید کند و در این صورت عامی، مقلّد همان مذهب …

بیشتر بخوانید »

ادله عدم جواز تقلید به مذهب معیّن(۱)

ابن المنیر گفته: دلیلی که به التزام مذهب معین اقتضا کند بعد از پیدایش مذاهب چهارگانه بوده نه قبل از آن‌ها و به این استدلال می‌کنند که اصحاب رضی الله عنهم این را انکار نکرده‌اند که گروهی از عوام از کسی تقلید می‌کردند و گروهی دیگر از فردی دیگر.([۱]) آمدی می‌گوید: «حق این است که اجماع اصحاب بر صحت استفتاء …

بیشتر بخوانید »

نتایج حاصل از دیدگاه‌های تقلید(۳)

و اگرچه تقلید در حالت اضطرار جایز و لازم است ولی شکی نیست که هرگاه شخص قدرت اجتهاد و یا اتّباع یابد و یا برایش مسجل گردد حق خلاف مذهب و یا قول امامش هست([۱]) و یا برایش محرز گردد امام متبوعش اولی نیست و کسانی دیگر قوی‌تر از وی فتوا داده­اند([۲]) و یا اینکه حق را منحصر در دیدگاه …

بیشتر بخوانید »

دروس منهجی

إمَامُ ابنُ القَیّم رَحِمَهُ الله: وقد ذَکَرَ ابنُ القیِّم رحمه الله فی معرِض قوله تعالى: ﴿وَمَن یَرْغَبُ عَن مِّلَّهِ إِبْرَاهِیمَ إِلاَّ مَن سَفِهَ نَفْسَهُ﴾ [البقره: ١٣٠] و چه کسی از آیین ابراهیم روی گردان خواهد شد؟! جز کسی که خود رابه نادانی و سبکسری افکند أنّ الله تعالى قسم الخلائق قسمین: سفیهًا لا أَسْفَهَ منه، ورشیدًا فالسفیهُ من رَغِبَ عن …

بیشتر بخوانید »

قائلان تقلید مجتهد از صحابه رضی الله عنهم

بعضی از علما بنا به اجماع، تقلید از مجتهد به غیر از صحابه رضی الله عنهم را جایز نمی‌دانند.([۱]) اما غزالی ادعای اجماع را صحیح و ثابت نمی‌داند. ابوعلی می‌گوید: مجتهد می‌تواند به قول یکی از صحابه رضی الله عنهم عمل کند و اگر قول صحابی دیگر خلاف آن باشد، در این صورت اگر یکی از اقوال بر دیگری برتری …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۴)

بعضی دیگر از أصحاب أبوحنیفه در مورد تقلید مجتهد از داناتر از خود می‌گویند که علم مجتهد داناتر به دلیل علم و حسن معرفت وی، دارای برتری است، ولی اجتهاد خود انسان از جهتی دیگر دارای برتری است و آن اینکه انسان از جهت دلیل و آنچه که مقتضی حکم است، اطمینان و اعتمادی به اجتهاد خود دارد که به …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۳)

در نتیجه حکم شامل تمام این‌ها می‌شود و باید فقط از این‌ها تبعیت نمود، نه از اقوال بندگان خدا.([۱]) آیۀ دیگری که به آن استدلال کرده‌اند، این آیه است: ﴿فَلَوۡلَا نَفَرَ مِن کُلِّ فِرۡقَهٖ مِّنۡهُمۡ طَآئِفَهٞ لِّیَتَفَقَّهُواْ فِی ٱلدِّینِ وَلِیُنذِرُواْ قَوۡمَهُمۡ إِذَا رَجَعُوٓاْ إِلَیۡهِمۡ﴾([۲])([۳]) «مؤمنان را نسزد که همگی بیرون بروند (و برای فراگرفتن معارف اسلامی عازم مراکز علمی اسلامی …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۲)

یکی دیگر از آیاتی که به آن استدلال می‌کنند، این آیه است: ﴿أَطِیعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِیعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِی ٱلۡأَمۡرِ مِنکُمۡۖ﴾([۱]) که آنان منظور از اولی الامر را علما می‌دانند. در جواب این دلیل باید گفت که مراد از «أُولِی الْأَمْرِ» حاکمان دینی هستند؛ زیرا اطاعت از آنان، همانند اطاعت خدا و رسول خدا  صلی الله علیه و سلم واجب است؛ پس …

بیشتر بخوانید »

دلایل جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد(۱)

درنگی با ادلّه: این دسته از علما برای اثبات نظرشان به دلایل ذیل استناد می‌کنند: کتاب: ظاهر فرمودۀ خداوند متعال که می‌فرماید: ﴿فَسۡ‍َٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّکۡرِ إِن کُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ٧﴾([۱]) «از (اهل علم و) آشنایان به کتاب‌های آسمانی بپرسید اگر این را نمی‌دانید.» با استناد به ظاهر این آیه وجه استدلال، این است که هرگاه حادثه‌ای روی دهد و آن عالم …

بیشتر بخوانید »

جایز بودن تقلید مجتهد از مجتهد

قول دوم:  بعضی دیگر از علما به طور مطلق تقلید مجتهد از مجتهدی دیگر را جایز می‌دانند.([۱]) امام احمد ابن حنبل، اسحاق راهویه و سفیان ثوری چنین نظری را دارند،([۲]) اصحاب ابوحنیفه هم تقلید عالم را جایز می‌دانند و آن را واجب نمی‌دانند.([۳]) چنان‌که قبلاً اشاره شد، امام ابن تیمیه بر این باور است که امام احمد، چنین نظری نداشته …

بیشتر بخوانید »

حرمت تقلید مجتهد از مجتهد(۵)

اطمینانی که یک مجتهد از ظن خودش دارد، قوی‌تر از اطمینان وی از ظن مجتهد دیگر است به خصوص زمانی که وی افضل‌تر و داناتر از مجتهد دیگر باشد.([۱]) قول پیامبر  صلی الله علیه و سلم به دلیل آوردن معجزه بر صدق و راستگویی‌اش، حجت است. و قول بنا به دلیلی قاطع بر عامی حجت است. برای جواز تقلید مجتهد …

بیشتر بخوانید »

حرمت تقلید مجتهد از مجتهد(۳)

عمل صحابه رضی الله عنهم: صحابه آراء و نظرات خویش را به خاطر خبری که از پیامبر  صلی الله علیه و سلم می‌شنیدند، ترک می‌کردند؛ پس اینگونه استنباط می‌گردد که بر مجتهدان دیگر هم واجب است تا به حدیث پیامبر  صلی الله علیه و سلم عمل کنند و قول صحابی و دیگران را رها کنند.([۱]) هر عالمی احتمال خطا و …

بیشتر بخوانید »

تقلید مجتهد

مجتهد کسی است که به درجۀ اجتهاد رسیده و دارای ملکۀ اجتهاد و استنباط باشد، همان‌طور که ذکر شد، بنا به نظر جمهور، تقلید مجتهد از دیگری حرام است و کلام ائمه در ارتباط با نهی از تقلید، مربوط به مجتهدین است، نه مقلِّدین. سؤالی که میان اکثر اصولیون مطرح است، این است که ممنوعیت تقلید مجتهد از دیگری تا …

بیشتر بخوانید »

نقد دلایل طرفداران تقلید

مانعین تقلید بر ادلۀ کسانی که تقلید را جایز می‌دانند، اعتراض وارد کرده و آن را مردود می‌دانند. آیۀ اولی که بدان استدلال کرده‌اند، به فرض اینکه عام باشد و شامل هر سؤالی شود، در آن امر به سؤال از حکم خداوند شده است؛ نه آراء و نظرات اشخاص. ولی این آیه در مورد امر خاصی وارد شده است و …

بیشتر بخوانید »

ادله علماء قائل به اجتهاد در تمام مسائل

ادلۀ آنان اگر عامی به این امر مکلف شود که بین آن دو فرق قائل شود و تنها در مسائل اجتهادی از مجتهد تقلید کند و در مسائل غیر اجتهادی، نباید تقلید کند، در این صورت وی را ملزم کرده‌ایم که مجتهد باشد؛ زیرا فقط مجتهد می‌تواند آن دو را از هم جدا کند.([۱]) تقلید در تمام احکام شرعی جایز …

بیشتر بخوانید »