فقه

ارتباط دنیا و آخرت

آنان هرچه را در این سرا می‌دیدند به زندگی جهان آخرت پیوند می‌دادند، اگر تاریکی می‌دیدند به یاد تاریکی گور و عبور از «صراط» می‌افتادند، اگر جمال و زیبایی را مشاهده می‌کردند، به یاد زیبایی حوری‌هایی می‌افتادند که خداوند کریم آنها را وعده داده است، و خود را از وابستگی به زنان زیبای این جهان بازمی‌داشتند. اگر باغ‌های سرسبز و …

بیشتر بخوانید »

مراقبت از اندام و جوارح

علماء سلف (رحمهم الله) ایمان را اینگونه تعریف می‌کنند: تصدیق به جنان (قلب)، اعتراف به زبان، و عمل به ارکان (اعضاء و جوارح). ایمان بدون عمل کامل نیست و این وظیفۀ مهم به عهدۀ جوارح به ویژه زبان و چشم و گوش است، و صلاح قلب بستگی به حفظ جوارح دارد، و اهمال جوارح موجب فساد قلب می‌شود. در این …

بیشتر بخوانید »

تدبر و تفکر

ممکن نیست قرآنکریم در خوانندۀ خود تأثیر چندانی داشته باشد، مگر این که آیات آن با تدبر و تفکر تلاوت شود، و ممکن نیست حلاوت آن را چشید، مگر این که زندگی خود را براساس آن بنا کرد و در آن اندیشید و خود را مخاطب آن قرار داد. بدون شک کتاب خدا اساسی‌ترین سرچشمۀ تزکیه است، و به مقدار …

بیشتر بخوانید »

محاسبۀ نفس

متهم‌کردن نفس: محاسبۀ نفس شیوه‌های گوناگونی دارد؛ یکی این که هر از چند گاهی به صورت پراکنده و در زمان‌های معینی نفس را به محاسبه بکشانید. دیگر این که جرایم کوچک و بزرگ را از نفس بازخواست کنید؛ به گونه‌ای که فرد مومن خود را بر هر خطا و اشتباهی محاسبه کند. در این صورت نفس تبدیل به نفس لوامه‌ای …

بیشتر بخوانید »

توکل

محمد بن عمران گفته: مردی از حاتم (اصم) سؤال کرد: توکل شما بر چه اساسی استوار است؟ او در جواب گفت: بر چهار خصلت: یقین دارم که کسی نمی‌تواند روزی من را بخورد، به همین سبب نفسم مطمئن شد. یقین دارم که هیچکس عمل من را انجام نمی‌دهد، به همین دلیل خودم مشغول به کار شدم. یقین دارم که مرگ …

بیشتر بخوانید »

حساب نفس

کسانی که تربیت نفس را ترک می‌کنند به عواقب وخیمی دچار می‌شوند، یکی این که همین نفس در روز قیامت آنان را ملامت و به خاطر تقصیری که در تربیت آن روا داشته‌اند با آنان وارد جنگ می‌شود و آن زمانی است که نامۀ اعمال به ایشان داده شده تا معاصی مکتوب در آن به آنان یادآوری شود. بدینگونه گرفتار …

بیشتر بخوانید »

زیانکاری در دنیا و آخرت

چنانچه خداوند می‌فرماید: ﴿وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ١٠﴾ [الشمس: ۱۰]. «به درستی زیانکار است آنکس که نفس خود را آلوده سازد». نشانه‌های خسارت دنیوی عبارت‌اند از: الف) ضعف و ناتوانی: کسی که نتواند طعم تربیت را به نفس اماره بچشاند و آن را بزیر تازیانۀ تزکیه بکشاند، بلکه آن را رها ساخته و در برابر ریاضت و تکالیف شرعی قرار …

بیشتر بخوانید »

آداب رفتن به مسجد

از ابوقتاده روایت است : پشت سرپیامبر صلی الله علیه وسلم نماز می‌خواندیم (که او) سر و صدای افرادی را شنید، وقتی نمازش را تمام کرد فرمود : (ماشأنکم؟ قالوا : استعجلنا إلی الصلاه، قال : فلاتفعلوا، إذا أتیتم الصلاه فعلیکم بالسکینه، فما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا)[۱] «شما را چه شده است؟ گفتند برای رسیدن به نماز عجله …

بیشتر بخوانید »

آیا زنان در نماز جماعت حاضر شوند (۱)

برای زنان جایز است که به مساجد بروند و در نماز جماعت شرکت کنند به شرطی که از چیزهایی که شهوت برانگیز است و موجب فتنه می‌شود از جمله آرایش و بوی خوش، بپرهیزند.[۱] از ابن عمر روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود : (لا تمنعوا نساءکم المسجد و بیوتهن خیر لهن)[۲] «زنانتان را از رفتن به …

بیشتر بخوانید »

حکم نماز جماعت

نماز جماعت بر هر نمازگزار(مرد) فرض عین است مگر آنکه عذری داشته باشد: از ابوهریره روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود : (والذی نفسی بیده، لقد هممت أن آمر بحطب فیحطب ثم آمر بالصلاه فیؤذن لها، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أخالف إلی رجال فأحرق علیهم بیوتهم، والذی نفسی بیده، لو یعلم أحدهم أنه یجد عرقا …

بیشتر بخوانید »

حکم سجده سهو (۶)

سجده سهو واجب است؛ چراکه پیامبر صلی الله علیه وسلم همانطور که در احادیث گذشته ذکر شد به آن امر فرموده و هرگاه در نمازش سهوی رخ می‌داد سجده می‌برد و حتی یکبار هم پیش نیامد که سهوی را در نماز مرتکب شود ولی سجده نبرد. محل انجام سجده سهو واضح‌ترین اقوال بیانگر این است که محل سجده‌ی سهو بر …

بیشتر بخوانید »

سجده سهو (۵)

هرگاه نداند که چند رکعت خوانده است ؟ از ابراهیم از علقمه از عبدالله روایت است : پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز خواند. (ابراهیم گوید : اضافه یا کم خواند)(*) وقتی سلام داد به او گفتند ای رسول خدا آیا در نماز چیزی تازه اضافه شده است؟ فرمود : چه شده؟ گفتند : نماز را چنین و چنان خواندی، …

بیشتر بخوانید »

سجده سهو (۴)

هرگاه تعداد رکعات نمازی را کمتر خواند و سلام داد ؟ از ابوهریره رض روایت است : (أن رسول الله صلی الله علیه وسلم انصرف من اثنتین، فقال له ذوالیدین : أقصرت الصلاه أم نسیت یا رسول الله؟ قال رسول الله صلی الله علیه وسلم : أصدق ذوالیدین؟ فقال الناس : نعم فقام رسول الله صلی الله علیه وسلم فصلی …

بیشتر بخوانید »

سجده سهو (۳)

اگر پنج رکعت بخواند؟ از عبدالله رض روایت است : (أن رسول الله صلی الله علیه وسلم صلی الظهر خمسا، فقیل له : أزید فی الصلاه؟ فقال : و ما ذاک؟ قال : صلیت خمسا، فسجد سجدتین بعد ماسلم)[۵] «پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز ظهر را پنج رکعت خواند، به او گفته شد آیا به نماز اضافه شده است؟ …

بیشتر بخوانید »

سجده سهو (۲)

۱- هرگاه در نماز فرضی که دو تشهد دارند، تشهد اول را فراموش کرد و ننشست از عبدالله بن بحینه رض روایت است : (صلی لنا رسول الله صلی الله علیه وسلم رکعتین من بعض الصلوات، ثم قام فلم یجلس، فقام الناس معه. فلما قضی صلاته و نظرنا تسلیمه کبر قبل التسلیم فسجد سجدتین و هو جالس، ثم سلم)[۳] «پیامبر …

بیشتر بخوانید »

سجده سهو (۱)

ثابت شده که پیامبر صلی الله علیه وسلم در نماز سهو کرده است و در حدیث صحیح آمده که فرمود : (إنما أنا بشر أنسی کما تنسون، فإذا نسیت فذکرونی)[۱] «من بشری هستم که مانند شما فراموش می‌کنم پس هرگاه چیزی را فراموش کردم، آن را به من یادآوری کنید». و برای امتش احکامی را درباره سجده سهو بیان کرده …

بیشتر بخوانید »

حکـــــم ازدواج

ازدواج از مؤکدترین سنتهای پیامبران است. خداوند متعال می‌فرماید: {وَلَقَد أرسَلنَا رُسُلاً مِن قَبلِکَ وَجَعَلنَا لَهُم أزوَاجاً وَ ذُرِیَّهً} (رعد : ۳۸). «و ما پیش از تو پیامبرانی را فرستاده‌ایم و زنان و فرزندانی بدیشان داده‌ایم». ترک ازدواج بدون عذر مکروه است؛ به دلیل حدیث انس بن مالک : (جاء ثلاثه رهط إلی بیوت أزواج النبیﷺ یسألون عن عباده النبی، …

بیشتر بخوانید »

حکم نماز خواندن در حجر اسماعیل

نماز خواندن در حجر اسماعیل چه حکمی دارد؟ الحمدلله، اولا باید گفت که بیان نمودن “حجر” به “حجر اسماعیل” و نسبت دادن آن به اسماعیل علیه السلام، خطا و اشتباه است. زیرا این حجر مدتهای مدیدی پس از اسماعیل علیه السلام به این حجر (دیوار کوتاه محوطه مانند) تبدیل شده است و بهتر آنست که گفته شود: حجر، بدون اینکه …

بیشتر بخوانید »

سوگند دروغ و حکم آن

سوگند غموس سوگندی دروغین است که با آن حقوق پایمال می‌شود، یا سوگندی است که با آن قصد فسق وخیانت کنند و به غموس (فروبرنده) نامگذاری شده چون باعث فرورفتن صاحبش در گناه و سپس در آتش می‌شود. این سوگند از بزرگترین گناهان کبیره است و هیچ کفاره‌ای ندارد؛ چون خداوند متعال می‌فرماید: وَلَکِن یُؤَاخِذُکُم بِمَا عَقَّدتُمُ الأیمَان «ولی شما …

بیشتر بخوانید »

هر چیزی که به خوردن مال مردم به ناحق منجر‏شود، حرام است

ایمان داریم که خداوند رشوه، نیرنگ، خیانت، ضرر، تعریف بیجای کالا، احتکار و امثال اینها را که به خوردن مال مردم به ناحق منجر می‏شوند حرام کرده است. خداوند می‏فرماید: ﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡکُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَکُم بَیۡنَکُم بِٱلۡبَٰطِلِ إِلَّآ أَن تَکُونَ تِجَٰرَهً عَن تَرَاضٖ مِّنکُمۡ﴾ [النساء: ۲۹]. «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اموال همدیگر را به ناحق (یعنی از راههای …

بیشتر بخوانید »

تحریم مردار و احکام ذبح حیوان

ایمان داریم که خداوند مردار، گوشت خوک و حیوانی را که به نام غیرخدا ذبح شده باشد حرام کرده است و اینکه هیچ حیوانی خوردنش حلال نیست مگر اینکه ذبح شود. در حیواناتی که انسان بر آنها تسلط دارد، ذبح کردن با بریدن حلق یا جلوی گردن یا قطع نای و دو رگ گردن صورت می‏گیرد و در حیواناتی که …

بیشتر بخوانید »

تحریم شراب و اینکه از گناهان کبیره است

ایمان داریم که خداوند شراب را حرام فرموده و بر ده گروه که به نوعی مرتبط با شراب هستند نفرین فرستاده است: کسی که آبش را می‏گیرد، کسی که آب برای او گرفته می‏شود، نوشنده‏ی آن، حامل آن، کسی که شراب برای او حمل می‏شود، ساقی، فروشنده، دلال، خریدار و کسی که برای او خرید می‏شود. خداوند به حرام بودن …

بیشتر بخوانید »

تحریم ربا

ایمان داریم که خداوند ربا را کم باشد یا زیاد، حرام فرموده است. و گیرنده‏ی آن را به نابودی و عذاب همیشگی وعده می‏دهد، و انجام آن را به مثابه‏ی جنگ با خود و رسولش قلمداد می‏نماید، بنابراین همه‏ی بهره‏های بانکی که جهت قرض یا ودیعه به مردم داده یا گرفته شود حرام و بنا به شریعت الهی بخشی از …

بیشتر بخوانید »

حلال بودن پاک ها و تحریم نجاسات

ایمان داریم که خداوند تمام چیزهای پاک را برای بندگانش حلال و پلیدیها را بر آنان حرام کرده، و سنگینی و زنجیرها را از آنها برداشته است، چیزی را حرام نکرده است مگر بخاطر ضررهای زودرس یا احتمالی که دارند، و به چیزی دستور نداده است مگر برای به دست آوردن منفعت و سودی که از آن حلال ایجاد می‏شود. …

بیشتر بخوانید »

شمه‏ ای از فضائل اخلاقی پیامبر صلی الله علیه و سلم

ایمان داریم که محمد صلی الله علیه و سلم برای تمام کردن مکارم اخلاق برگزیده شده و خداوند وی را به بهترین شیوه تربیت کرده است و از خلق و خوی و آداب وی این بود که با کسی که از وی می‏برید رابطه برقرار می‏کرد، و به کسی که حقی را از او منع می‏کرد می‏بخشید، از کسی که …

بیشتر بخوانید »

صله‏ ی رحم و ارتباط با نزدیکان

ایمان داریم که خداوند به صله‏ی رحم دستور داده و همکاری میان نزدیکان را واجب و قطع صله‏ی رحم را یکی از گناهان بزرگ شمرده است که موجب خشم خدا و پیامبر صلی الله علیه و سلم می‏گردد. خداوند در آیه‏ی ۱ سوره‏ی نساء می‏فرماید: ﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّکُمُ ٱلَّذِی خَلَقَکُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَهٖ وَخَلَقَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا وَبَثَّ مِنۡهُمَا رِجَالٗا …

بیشتر بخوانید »

پوشش زن مسلمان و نهی از تشابه زن به مرد

ایمان داریم که خداوند زنان مؤمن را ملزم کرده است به اینکه پوششهای خود را بر خود فرو افکنند و روسری‏های خود را بر بالای سینه بیندازند و زینتهای خود را جزء آنچه که به طور طبیعی پیدا است آشکار نسازند -‏هر چند در این مورد میان فقها اختلاف وجود دارد- و دلیل پوشیدن صورت از مخالفش قویتر است و …

بیشتر بخوانید »

تعداد طلاق و انواع آن

ایمان داریم که بعد از دو بار طلاق، زن حق رجوع پیش مرد را دارد، اما اگر برای بار سوم وی را طلاق بدهد حلال نیست که او را به نکاح خود در‏آورد مگر بعد از اینکه با مرد دیگری ازدواج کند. عده‏ی زنان حائض گذراندن سه پاکی است و برای زنانی که در حیض نمی‏افتند یا به سن حیض …

بیشتر بخوانید »

فسخ عقد ازدواج در صورتی که ادامه‏ ی آن غیر ممکن باشد

ایمان داریم که فسخ ازدواج در صورت ممکن نبودن ادامه‏ی آن یکی از مواردی است که شریعت اسلام جهت حل مشکل ارائه داده است، چنین فسخی گاهی با لفظ طلاق از طرف مرد صورت می‏گیرد یا با خلع که عبارتست از اینکه مالی از طرف زن به شوهر داده می‏شود تا زیر نکاح مرد نماند. درخواست طلاق از طرف زن …

بیشتر بخوانید »

حقوق زوجین

به محض انعقاد ازدواج حقوق دوجانبه‏ای بر طرفین واجب می‏گردد، بر مرد نفقه و معاشرت نیک و تشویق زن به عبادت و بر زن محافظت از خانه و فرزندان و فرمانبرداری از شوهر در صورتی که منجر به سرپیچی از دستورات الهی نشود لازم می‏شود. خداوند در آیه‏ی ۱۹ سوره‏ی نساء به معاشرت نیکو با زنان اشاره می‏فرماید: ﴿وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ …

بیشتر بخوانید »

باطل بودن نکاح موقت و ازدواج با غیرمؤمنین

ایمان داریم که مدّت‏دار بودن ازدواج موجب بطلان آن می‏شود، و ازدواج زن مسلمان با مرد غیرمسلمان باطل و غیرمشروع است. حدیث ربیع پسر سبره‏ی جهنی به حرام بودن نکاح متعه یا ازدواج موقت اشاره می‏کند، پیامبر صلی الله علیه و سلم می‏فرماید: «یَا آیها النَّاسُ إِنِّی قَدْ کُنْتُ أَذِنْتُ لَکُمْ فِی الِاسْتِمْتَاعِ مِنْ النِّسَاءِ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ ذَلِکَ …

بیشتر بخوانید »

محرمات نکاح

ایمان داریم که ازدواج با مادران، دختران، خواهران، عمه‏ها، خاله‏ها، دختران برادر، دختران خواهر، مادر زن، دختر همسر در صورتی که با مادرش آمیزش کرده باشد، نامادری، جمع میان دو خواهر و میان زن و عمه و خاله‏اش حرام است. همچنین ایمان داریم که هر آنچه که با نسب حرام می‏شود با شیردادن نیز حرام می‏گردد، بنابراین مادر و خواهر …

بیشتر بخوانید »

عقد نکاح

عقد نکاح با صیغه‏ی ایجاب و قبول و حضور ولی و دو شاهد عادل صورت می‏گیرد، هر چند در مسئله‏ی ولی اختلاف مشهوری میان ائمه وجود دارد، همچنین به محض دخول کردن به زن مهریه‏ی مذکور در عقد یا مهرالمثل به او تعلق می‏گیرد، مگر اینکه زن و مرد بر چیز دیگری توافق کنند، و سنت است که نکاح با …

بیشتر بخوانید »

خواستگاری

معتقدیم که خواستگاری وعده‏ای برای ازدواج است، شایسته است در خواستگاری هر دو طرف همدیگر را ببینند بدون اینکه خلوتی صورت بگیرد، و هرگز خواستگاری کردن بر خواستگاری فرد دیگری درست نیست مگر اینکه خواستگار اولی اجازه دهد یا اینکه خواستگاری را رها کرده باشد و دیگر دنبال آن نرود، و بر انسان مسلمان واجب است که زن باایمان انتخاب …

بیشتر بخوانید »

ازدواج تنها راه شرعی تشکیل خانواده‏ ی مسلمان

ما معتقدیم که ازدواج تنها روش مشروع، جهت تشکیل یک خانواده‏ ی مسلمان است، و برقراری هرگونه ارتباط جنسی خارج از این محدوده از گناهان بزرگ بشمار می‏آید که خشم خداوند و پیامبرش را به دنبال دارد، خداوند، زنا و هرگونه گفتار و رفتاری که انسان را بدان بکشاند تحریم نموده است، مانند خلوت با بیگانه، و اختلاط نامشروع، و …

بیشتر بخوانید »

کیفیت حج

کیفیت حج این گونه است: با غسل کردن و نظافت و خوشبو کردن خود را برای احرام آماده می‏نماید، و باید از لباس دوخته شده پرهیز کند، سپس وقتی به نزدیک مقیات رسید در جامه و ردا و کفش احرام می‏بندد، سنت است بعد از نماز احرام کند، سپس لبیک‏گویان صدایش را بلند کند، وقتی وارد احرام شد باید از …

بیشتر بخوانید »

محرمات احرام

مرد مُحرم باید از هر چیز دوخته‏شده‏ای که به اندازه‏ی تمام بدن یا عضوی از آن باشد پرهیز کند،همچنین باید از پوشاندن موی سر و تراشیدن مو و کوتاه کردنش و ناخن گرفتن و استفاده از خوشبوکننده و شکارکردن دوری گزیند، اگر اشتباهاً یا بر اثر نادانی مرتکب یکی از این کارها شد چیزی بر او واجب نمی‏گردد، اما اگر …

بیشتر بخوانید »

انواع نسک و میقات‏ها

ایمان داریم که نسک سه نوع می‏باشد: ۱- افراد: یعنی تنها برای حج احرام بسته شود. ۲- قران: یعنی برای حج و عمره با هم احرام بسته شود، یا ابتدا برای عمره سپس قبل از وارد شدن به طواف احرام حج هم ببندد. ۳- تمتع: یعنی در ماههای حج احرام عمره ببندد سپس حج کند، بر هر انسانی که احرام …

بیشتر بخوانید »

حج

ایمان داریم که حج یکی از ارکان اسلام است، و بر کسی که قدرت و توانایی دارد واجب است، در طول عمر تنها یک بار واجب است و دفعات دیگر سنت محسوب می‏شود، شرایط وجوب حج اسلام، بلوغ، عقل و توانایی می‏باشد و ارکان آن عبارت‏اند از: احرام، طواف، سعی بین صفا و مروه و وقوف در عرفه. وجوب حج …

بیشتر بخوانید »

شب‏ زنده‏ داری و اعتکاف در رمضان

یکی از سنت‌های رمضان شب‏زنده‏داری است، حضرت صلی الله علیه و سلم در شبهای رمضان و غیر آن یازده رکعت نماز می‏خواند، در مورد تعداد رکعت‏ها چندین نظر وجود دارد. اعتکاف و قیام تمام شب در ده شب پایانی رمضان و همچنین در شب‌های وتر به جست و جوی شب قدر گشتن سنت است. ابوهریره از حضرت صلی الله علیه …

بیشتر بخوانید »

روزه‏ های نهی شده

از روزه گرفتن همه‏ی سال، عید رمضان و قربان و سه روز ایام تشریق مگر برای کسی که در حج حیوان قربانی ندارد و روزه گرفتن زن در روزهایی که خون حیض و نفاس دارد، نهی شده است. در مورد روزه‏ی همه‏ی سال حضرت صلی الله علیه و سلم می‏فرماید: «لاَ صَامَ مَنْ صَامَ الدَّهْرَ کُلِّهِ». [متفق علیه]. «کسی که …

بیشتر بخوانید »

روزه‏ ی سنت

بعضی از روزهایی که روزه گرفتن در آنها سنت است عبارتند از: شش روز از شوال، روز عرفه، روز عاشورا و یک روز قبل و بعد از آن، ایام‏البیض (سیزده، چهارده و پانزدهم هر ماه)، دوشنبه‏ها و پنجشنبه‏ها و یک روز در میان برای کسی که توانایی دارد. ابوایوب انصاری می‏گوید: رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمود: «مَنْ …

بیشتر بخوانید »

حقیقت روزه و احکامش

حقیقت روزه یعنی امتناع از تمام آن چیزهای مادی و معنوی که روزه را باطل می‏کنند از طلوع فجر تا غروب خورشید، و هر کس از سخن باطل و دورغ و عمل ناشایست فاصله نگیرد، خداوند نیازی به ترک غذا و آب ندارد (یعنی روزه‏اش باطل است)، سنت است که سحری خوردن به تأخیر افتد اما زود افطار شود، هر …

بیشتر بخوانید »

روزه‏ی رمضان

ایمان داریم که روزه‏ی رمضان یکی از ارکان اسلام است که با دیدن هلال ماه رمضان واجب می‏گردد،و اگر هلال اولین شب ماه رمضان به خاطر مه دیده نشود با تمام شدن سی روز شعبان روزه واجب می‏گردد، در رؤیت هلال بر چشم غیرمسلح اعتبار می‏شود و بنا به قول اصح هرگاه در یک منطقه ماه دیده شد بر سایر …

بیشتر بخوانید »

زکات فطر

ایمان داریم که زکات فطر واجب است، و رسول خدا به خاطر پاک شدن روزه‏دار از کار لغو و گناهی که در رمضان مرتکب شده است آنرا تشریع فرموده است، زکات فطر طعام فقراء و مساکین است، و با فرا رسیدن غروب خورشید در آخرین روز رمضان واجب می‏گردد و مقدار آن یک صاع از قوت غالب هر مملکتی است، …

بیشتر بخوانید »