اقوال سلف صالح

مراحل تطور – دگرگونی – عقیده امام ابو الحسن اشعری رحمه الله

علما سه دوره و یا مرحله عقیدتی امام ابو الحسن اشعری رحمه الله را این چنین بیان نموده اند : “أولها: حال الاعتزال التی رجع عنها لا محاله. الحال الثانی: إثبات الصفات العقلیه السبع وهی: الحیاه, والعلم, والقدره, والإراده, والسمع, والبصر, والکلام. وتأویل الخبریه کالوجه والیدین والقدم والساق ونحو ذلک. الحال الثالث: إثبات ذلک کله من غیر تکییف, ولا تشبیه, …

بیشتر بخوانید »

هر کس بگوید: ذات الله در قلب های مردم حلول می کند

امام ابن تیمیه رحمه الله می فرماید : «من قال: إنَّ ذات الله تحلّ فی قلوب الناس، فهو أکفر من النصارى، الذین خصّوا ذلک بالمسیح وحده» [ مجموع الفتاوى ۳۷۸/۱۸ ] ترجمه : ” هر کس بگوید : ذات الله در قلب های مردم حلول می کند ،از نصرانی هایی که حلول را تنها به مسیح نسبت می دادند کافرتر …

بیشتر بخوانید »

زمانی که وارد بهشت شدید و مرا در بین خود نیافتید

امام ابن جوزی رحمه الله به طلابش فرمود : ” إذا دخلتم الجنه ولم تجدونی بینکم فسألوا عنی وقولوا یارب : إن عبدک فلان کان یذکرنا بک ثم بکى رحمه الله.” ترجمه : “زمانی که وارد بهشت شدید و مرا در بین خود نیافتید،سراغم را بگیرید و به الله بگویید : یا رب فلان بنده ات ما را به یاد …

بیشتر بخوانید »

گریه کنید،و اگر اشکی نیافتید خود را به حالت گریستن بیندازید

ابن ابی ملیکه می گوید : همراه با عبد الله بن عمرو در مجلسی نشسته بودیم که فرمود : “ابکوا، فإن لم تجدوا بکاء فتباکوا، لو تعلمون العلم لصلّى أحدکم حتى ینکسر ظهره، ولبکى حتى ینقطع صوته.” ترجمه : ” گریه کنید،و اگر اشکی نیافتید خود را به حالت گریستن بیندازید،که اگر آنگونه که شایسته است می دانستید،هر یک از …

بیشتر بخوانید »

اگر قلب هایمان پاک می گشت هرگز از کلام پروردگارمان سیر نمی شد

سیدنا عثمان بن عفان رضی الله عنه می فرمایند : ” لَوْ أَنَّ قُلُوبَنَا طَهُرَتْ مَا شَبِعَتْ مِنْ کَلامِ رَبِّنَا،وَإِنِّی لأَکْرَهُ أَنْ یَأْتِیَ عَلَیَّ یَوْمٌ لا أَنْظُرُ فِی الْمُصْحَفِ ” [ الأسماء والصفات للبیهقی : ۵۲۸ ] ترجمه : “اگر قلب هایمان پاک می گشت هرگز از کلام پروردگارمان سیر نمی شد،و من بسیار برایم ناپسند و سخت است که …

بیشتر بخوانید »

هل سنت به خاطر سنت ، به سخنان مردم پشت با می زنند

امام ابن قیم رحمه الله می فرماید : “‏أهل السنه یترکون أقوال الناس ﻷجل السنه و أهل البدع یترکون السنه ﻷجل أقوال الناس.” [ الصواعق : ۱۶۰۳/۴ ] ترجمه : “اهل سنت به خاطر سنت ، به سخنان مردم پشت با می زنند .. اما اهل بدعت سنت را به خاطر سخنان مردم ترک می کنند.”

بیشتر بخوانید »

اخلاص چیست؟

امام ابن قیم رحمه الله می فرماید : “الْإِخْلَاص هُوَ مَا لَا یُعلمهُ ملک فیکتبه وَلَا عَدو فیفسده وَلَا یعجب بِهِ صَاحبه فیبطله.” ترجمه : “اخلاص عبارت است از آنچه که هیچ فرشته ای به آن آگاه نیست تا آن را بنویسد و هیچ دشمنی نمی تواند آن را از بین برود،و بعلاوه صاحب آن نیز دچار عجب نمی شود …

بیشتر بخوانید »

آیا سلام دادن به مردگان دال بر این است که آنان سلام را می شنوند؟!!

حافظ ابن حجر عسقلانی رحمه الله می فرماید : ” فخطاب الموتى بالسلام فی قول الذی یدخل المقبره : السلام علیکم أهل القبور من المؤمنین لا یستلزم أنهم یسمعون ذلک : بل هو بمعنى الدعاء , فالتقدیر : اللهم اجعل السلام علیکم , کما نقدر فی قولنا الصلاه والسلام علیک یا رسول الله , فإن المعنى : اللهم اجعل الصلاه …

بیشتر بخوانید »

از علامات قیامت کسب علم نزد صغائر است

سول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند : «إن من أشراط الساعه أن یلتمس العلم عند الأصاغر» .  [ صحیح الجامع : ۲۲۰۷ ] ترجمه : « “از علامات قیامت کسب علم نزد صغائر است.” » “از سیدنا ابن مبارک رحمه الله در مورد اصاغر سوال شد فرمود : منظور اهل بدعت استـــــ.”

بیشتر بخوانید »

هر کس به دنبال کسب علم برود

امام ابن قیم رحمه الله : ‏”من طلب العلم لیحیى به الإسلام فهو من الصدیقین ودرجته بعد درجه النبوه.” [ مفتاح دار السعاده ۱\ ۱۸۵ ] ترجمه : “هر کس به دنبال کسب علم برود تا بوسیله آن – امت – اسلام را زنده کند از صدیقین است،و مقام او بعد از درجه پیامبران می باشد.”

بیشتر بخوانید »

هر کس اعتقادش برخواسته از دلیل و برهان باشد،دگرگونی برایش پیش نمی آید.

امام ابن مفلح رحمه الله از ابو الوفاء بن عقیل چنین نقل می کند : “من صدر اعتقاده عن برهان لم یبق عنده تلون.” [ الآداب الشرعیه : ۲۶۳/۱ ] ترجمه : ” هر کس اعتقادش برخواسته از دلیل و برهان باشد،دگرگونی برایش پیش نمی آید.”

بیشتر بخوانید »

هرگاه غربت اسلام شدت بگیرد

امام ابن القیم رحمه الله تعالى می فرماید : “اذا اشتدت غربه الإسلام قل العلماء وغلب السفهاء. ” [ زاد المعاد : ۴۴۳/۳ ] ترجمه : “هرگاه غربت اسلام شدت بگیرد،علما کمیاب و سفیهان زیاد می شوند.”

بیشتر بخوانید »

اولین پله پرتگاه از بین رفتن دین

عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّیْلَمِیِّ  رحمه الله می فرماید : ” بَلَغَنِی أَنَّ أَوَّلَ ذَهَابِ الدِّینِ تَرْکُ السُّنَّهُ ، یَذْهَبُ الدِّینُ سُنَّهً سُنَّهً ، کَمَا یَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّهً قُوَّهً ” . [ سنن الدارمی : ۵۸/۱ ] ترجمه : ” چنین به ما آموخته اند که اولین – پله پرتگاه – از بین رفتن دین،ترک سنت است .. دین – شخص …

بیشتر بخوانید »

اگر در مسجد آتشی ببینم و نتوانم آن را خاموش کنم

ابو ادریس الخولانی می فرماید : ” لأنأرى فی المسجد نارا لا أستطیع إطفاءها، أحب إلی من أنأرى فیه بدعه لا أستطیع تغییرها “. [ الإعتصام : ۱۱۲/۱ ] ترجمه : “اگر در مسجد آتشی ببینم و نتوانم آن را خاموش کنم،برایم دوست داشتنی تر است از اینکه بدعتی در آنجا ببینم و نتوانم تغییرش بدهم.”

بیشتر بخوانید »

خشیت حقیقی

امام ابن رجب رحمه اللّٰه می فرماید : “لیس الخائف من بکیٰ و عصر عینیه؛و إنما الخائف من ترک مااشتهیٰ من الحرام اذا قدر علیه” ترجمه : “خاشع – و آنکه ادعای ترس از الله می کند – آن نیست که گریه و زاری کند؛بلکه خاشع – و خدا ترس واقعی – کسی است که حرام را آنگاه که قدرت …

بیشتر بخوانید »

به تحقیق که گوشت علما – رحمت الله بر آنان باد – موجب مسمومیت است

ابن عساکر رحمه الله می فرماید: “اعلم یا أخی -وفقنا الله وإیاک لمرضاته،وجعلنا ممن یخشاه ویتقیه حق تقاته- أن لحوم العلماء رحمه الله علیهم مسمومه،وعاده الله فی هتک أستار منتقصیهم معلومه” [ تبیین کذب المفتری۳۰ ] ترجمه : “بدان ای برادرم – الله من و شما را به اسباب رضایتشان توفیق دهند و مارا از جمله کسانی قرار بدهند که …

بیشتر بخوانید »

توحید دارای نوری است و برای شرک آتشی است

یحیى بن معاذ رحمه الله می فرماید : “إن للتوحید نورأ وللشرک نارأ وإن نور التوحید أحرق سیآت الموحدین کما أن نار الشرک أحرقت حسنات المشرکین.” [ روح البیان – تفسیر حقی – : ۱۰۳/۶ ] ترجمه : “توحید دارای نوری است و برای شرک آتشی است،و همانا نور توحید پلیدی های موحدین را می سوزاند چنانچه آتش شرک حسنات …

بیشتر بخوانید »

صدای قرآن

قال الإمام ⁧ابن القیم رحمه الله  ⁩ صوت ⁧ القرآن یسکن النفوس ویطمئنها ویوقرها، وصوت الغناء یستفزها ویزعجها ویهیجها. ‏ ‏بدائع التفسیر (۲/۱۴۳). ابن قیم رحمه الله میفرماید : صدای قرآن نفسها را آرام و مطمئن و با وقار میکند و صدای ترانه آنها را تحریک و اذیت و مهییج میکند.

بیشتر بخوانید »

سلف گناهانشان به قدری کم بود که آن را می شماردند

حافظ ابن رجب رحمه الله می فرماید : کان السلف لقله ذنوبهم یعدونها . قال ریاح القیسی رحمه الله : لی نیف وأربعون ذنبا قد استغفرت لکل ذنب مائه ألف مره. [ مجموعه الرسائل ۱-۳۶۴ ] ترجمه : سلف گناهانشان به قدری کم بود که آن را می شماردند . ریاح القیسی رحمه الله می فرماید : چهل و اندی …

بیشتر بخوانید »

کفر دارای شعب و اصولی است

امام ابن قیم رحمه اللّٰه می فرماید : “الکفر ذو أصل وشعب. فکما أن شعب الإیمان إیمان فشعب الکفر کفر, والحیاء شعبه من الإیمان, وقله الحیاء شعبه من شعب الکفر … والمعاصی کلها من شعب الکفر کما أن الطاعات کلها من شعب الإیمان.” * ترجمه : “کفر دارای شعب و اصولی است،و همانگونه که شعب ایمان؛ایمان نامیده می شود .. …

بیشتر بخوانید »

هر کس سخنی بگوید یا فعلی انجام دهد که کفر – اکبر – باشد

امام ابن تیمیه رحمه اللّٰه می فرماید : “فمن قال أو فعل ما هو کفر کفر بذلک وإن لم یقصد أن یکون کافرا إذ لا یقصد الکفر أحد إلا ما شاء الله.” * ترجمه : “هر کس سخنی بگوید یا فعلی انجام دهد که کفر – اکبر – باشد ، به سبب آن کافر می شود ، هر چند هم …

بیشتر بخوانید »

ابراهیم نخعی رحمه اللّٰه نابینا بود

ابراهیم نخعی رحمه اللّٰه نابینا بود ؛ و شاگردش سلیمان بن مهران رحمه اللّٰه چشمانش بسیار ضعیف … ابن جوزی رحمه اللّٰه در کتاب خود [ المنتظم ] روایت می کند که روزی این دو بزرگوار در مسیر مرکز علمی کوفه بودند ، در مسیر امام نخعی رحمه اللّٰه علیه می فرماید : «ای سلیمان ! تو از راهی دیگر …

بیشتر بخوانید »

آنکه به گناهش معترف است و می خندد

از سلف صالح روایت است که می فرمودند : “ضاحک معترف بذنبه، خیر من باک مدلّ على ربه.” [ أدب الدنیا والدین للماوردی ] ترجمه : “آنکه به گناهش معترف است و می خندد،بهتر از کسی است که گریه می کند اما در مقابل پروردگارش پر جرات است.”

بیشتر بخوانید »

هرکس حق را بشنود و آن را انکار کند

امام ابن بطه عبکری رحمه اللّٰه : “من سمع الحق فأنکره بعد علمه له فهو من المتکبرین علی اللّٰه،ومن نصر الخطأ فهو من حزب الشیطان .” [ الإبانه : ۵۴/۲ ] ترجمه : “هرکس حق را بشنود و آن را انکار کند در حالیکه به آن آگاه است،از متکبرین در برابر اللّٰه متعال است،و هرکس اشتباهات را نصرت دهد از …

بیشتر بخوانید »

خوشا بحال کسی که پرداختن به عیبش وی را از عیوب مردم غافل کرده

امام ابن قیم رحمه الله فرمود: خوشا بحال کسی که پرداختن به عیبش وی را از عیوب مردم غافل کرده، و وای بر آنکسی که عیب خود را فراموش کرده و به عیوب مردم پرداخته، اولی نشانه سعادت است و دومی نشانه شقاوت. طریق الهجرتین(ص : ۱۷۶)

بیشتر بخوانید »

مهمترین و سخت ترین اعمال

امام شافعی رحمه الله تعالی فرموده اند : « مهمترین و سخت ترین اعمال ، این سه کارند : عطاء و بخشیدن مال ، با وجود فقر و تنگدستی . ورع و تقوا در خلوت . گفتن کلمه ی حق در مقابل کسیکه از او چشمداشت نیکی داری، یا از او میترسی. صفه الصفوه ۲ / ۱۹۷

بیشتر بخوانید »

بنده در پیشگاه پروردگارش دو ایستگاه دارد

ابن‌القیم رحمه‌الله میفرماید: بنده در پیشگاه پروردگارش دو ایستگاه دارد: آن‌گاه که در برابرش به نماز می‌ایستد. و روز قیامت که برای حساب‌رسی به اعمالش در برابر پروردگارش حاضر می‌گردد و می‌ایستد. آن‌کس که حق ایستگاه نخست را به‌جای آورد، ایستگاه دوم بر او آسان خواهد بود. و آن‌کس که حق ایستگاه نخست را ادا نکند، ایستگاه حساب‌رسی بر او …

بیشتر بخوانید »

درودِ بسیار بر پیامبر

امام شافعی رحمه الله می‌گوید: درودِ بسیار بر پیامبر صلی الله علیه وسلم در همه حال و بیشتر در روز جمعه یا شب آن برایم دوست‌داشتنی است، و خواندن سوره‌ی کهف را در شب و روز جمعه به سبب آنچه در این باره وارد شده دوست دارم. الأم: ۱/ ۲۳۹

بیشتر بخوانید »

خوب گوش دادن را یاد بگیریم

چه خوب است همانطور که خوب سخن گفتن را می‌آموزیم، خوب گوش دادن را هم یاد بگیریم. خوب گوش دادن نشانه‌ی ادب است… عطاء بن ابی رباح رحمه الله می‌گوید: گاه شخص حدیثی را به من می‌گوید و من طوری به او گوش فرا می‌دهم که انگار آن را نشنیده‌ام، در حالی که پیش از به دنیا آمدنش آن را …

بیشتر بخوانید »

عاقل آرزویش را طولانی نمی‌کند

می‌گویند: «یک عمر فرصت و همه‌ی آینده در برابر توست»! اما آیا کسی تضمین می‌کند که این فرصت واقعا فراهم شود؟ ابن حبان می‌گوید: «عاقل آرزویش را طولانی نمی‌کند؛ زیرا کسی که اَمَلش (آرزویش) قوی شد، عملش ضعیف می‌شود و هرگاه اجلش فرا رسد، آرزویش فایده‌ای ندارد!» [روضه العقلاء: ۴۴]

بیشتر بخوانید »

کسی که می گوید کسی که به شهادتین تکلّم کند تکفیرش جایز نیست

عبدالله پسر محمد بن عبد الوهاب می‌گوید: «وأما قول من یقول: إن من تکلم بالشهادتین ما یجوز تکفیره، وقائل هذا القول لا بد أن یتناقض، ولا یمکنه طرد قوله، فی مثل من أنکر البعث، أو شک فیه، مع إتیانه بالشهادتین، أو أنکر نبوه أحد من الأنبیاء الذین سماهم الله فی کتابه، أو قال الزنى حلال، أو نحو ذلک، فلا أظن …

بیشتر بخوانید »

عمل به غیر کتاب و سنت فساد است

شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله می فرماید: مَنْ عَمِلَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ کِتَابِ اللَّهِ وَسُنَّهِ رَسُولِهِ فَقَدْ سَعَى فِی الْأَرْضِ فَسَادًا ترجمه:هر کس در زمین به دنبال عمل به غیر کتاب الله و سنت رسول الله ﷺ باشد،به حقیقت در زمین فساد بر پا نموده است. [مجموع الفتاوى۲۸/۴۷۰].

بیشتر بخوانید »

ترس

وعن بعض العلماء: «خوّفوا المؤمنین باللّه، والمنافقین بالسّلطان، والمرائین بالنّاس». بعضی ازعلمای سلف فرموده اند: «مؤمنان از خدا می‌ترسند، و منافقین از سلطان، و ریاکاران از مردم می‌هراسند». [ مختصر شعب الإیمان۹۸]‏

بیشتر بخوانید »

اخلاص درمان دوری از ریاء است

قال أبو سلیمان الدّرانیّ  رحمه الله: «إذا أخلص العبد انقطعت عنه کثره الوساوس والرّیاء». ابو سلیمان دّرانی فرمود: «هرگاه بنده ای به اخلاص برسد، کثرت وسواس و ریاء از وی تمام می‌شود». [  مدارج السالکین۲/۹۶ ]

بیشتر بخوانید »

تنها ۴ سخن و کلمه مفید هستند

و قال محمد بن عجلان رحمه الله: «إنما الکلام أربعه: أن تذکر الله، وتقرأ القرآن، وتسأل ‏عن علم فتخبر به، أو تکلم فیما یعنیک من أمر دنیاک». محمد بن عجلان رحمه الله فرمودند: «سخن و کلام (مفید) تنها چهار تا هستند: اینکه ذکر خدا کنی، و قرآن قرائت کنی، و از علمی سوال کنی که بتوانی آنرا به دیگران برسانی، …

بیشتر بخوانید »

عمل زمانی مقبول است که خالص باشد و هم درست!

قال الفضیل بن عیاض رحمه الله فی قوله تعالى: «إن العمل إذا کان خالصاً ولم یکن صواباً لم یُقبَل، وإذا کان صواباً ولم ‏یکن خالصاً لم یُقبَل، حتى یکون خالصاً صواباً، قال: والخالص إذا کان لله عز وجل ‏والصواب إذا کان على السنه». فضیل بن عیاض رحمه الله فرمود: «هرگاه عمل خالصانه برای خدا باشد ولی درست انجام نشود، پذیرفته …

بیشتر بخوانید »

روایت بدعت گذار

امام نووی می‏فرماید: «علمای محدث و فقها و اصولیون می‏گویند: بدعت گذاری که با بدعتش کافر می‌شود به اتفاق، روایت او مقبول نیست.» شرح صحیح مسلم (۱/۶۰) و نک: التقریب نووی (ص۳۲۴).

بیشتر بخوانید »

بدعتگر معتقد است که این بدعت او دین است

بدعتگر معتقد است که این بدعت او دین است و گمان می‌کند که بر هدایت است و رجوعش از این بدعت، رجوع از حق و دین است؛ به همین خاطر کم پیش می‏آید که توبه کند، برخلاف گناهکاری که می‏داند کارش خطا و معصیت و مخالف با دین است، بنابراین رجوع و توبۀ او امیدوار کننده‏تر است

بیشتر بخوانید »

اهل بدعت بهتر از کافران اصلی هستند

شیخ الاسلام ابن تیمیه می گوید: «هر کسی‌که ایمان داشته باشد به آنچه به وسیله محمد صلی الله علیه وسلم آورده شده، بهتر از هرکسی است که به آن کفر می‏ورزد، اگر چه که در این شخص که به رسالت پیامبر صلی الله علیه وسلم ایمان دارد، نوعی بدعت هم وجود داشته باشد، فرقی نمی‌کند آن بدعت مربوط به خوارج، …

بیشتر بخوانید »

فقط بخش باطل آن سخن را رد می کنیم

ابن تیمیه رحمه الله می‏گوید: «قسم به ذات الله به ما امر شده که غیرحق را نگوییم و بدون علم در مورد آن سخن نگوییم و به ما امر شده که عدل و دادگری پیشه سازیم، پس برای ما جایز نیست وقتی که یهودی یا مسیحی –چه رسد به رافضی- سخن حقی بگویند، آن را ترک کنیم یا همۀ آن …

بیشتر بخوانید »

حق و باطل

و ابن القیم  رحمه الله می‏گوید: «حق را از کسی‌که آن را می‏گوید قبول کن اگر چه از وی کینه داشته باشی؛ و باطل را بر کسی‌که آن را می‏گوید، رد کن اگرچه آن شخص را دوست داری» مدارج السالکین، (۳/۵۲۲).

بیشتر بخوانید »

براستی حق و باطل همراه هر طایفه ‏ای است

ابن القیم  رحمه الله می‏گوید: «… براستی حق و باطل همراه هر طایفه ‏ای است، پس واجب است با آنچه از حق می‏گویند موافقت کنیم و با آنچه از باطل می‏گویند، مخالفت کنیم و اگر خداوند این راه و روش را برای کسی باز کند، براستی که همۀ درب¬های علم و دین را برای وی گشوده است و اسباب و …

بیشتر بخوانید »

همچنان که به نفع دوستتان شهادت می‏دهید پس علیه او هم شهادت بدهید

شیخ عبدالرحمن السعدی رحمه الله می‏گوید: «بلکه باید همچنان که به نفع دوستتان شهادت می‏دهید پس علیه او هم شهادت بدهید و همچنان که علیه دشمنانتان شهادت می‏دهید، به نفع او هم شهادت بدهید، اگرچه که کافر یا اهل بدعت باشد باز هم واجب است که در مورد او عدالت رعایت شود و حق را از او بپذیرد نه به …

بیشتر بخوانید »