اقوال سلف صالح

فرض‌های وضو

شش کار در وضو فرض است: یک بار شستن صورت از بالای پیشانی تا پایین چانه، و از گوش تا گوش، زیرا خداوند متعال می‌فرماید: ﴿فَٱغۡسِلُواْ وُجُوهَکُمۡ﴾ (پس صورت‌های خود را بشویید). مضمضه (آب در دهان زدن) و اِستِنشاق (آب در بینی زدن) نیز جزو شستن صورت است زیرا دهان و بینی جزو چهره است و پیامبر خدا ـ صلی …

بیشتر بخوانید »

فضیلت وضو

وضو فضایل بس بزرگی دارد که به برخی از آن اشاره می‌کنیم. خداوند متعال در بیان فضیلت وضو می‌فرماید: ﴿مَا یُرِیدُ ٱللَّهُ لِیَجۡعَلَ عَلَیۡکُم مِّنۡ حَرَجٖ وَلَٰکِن یُرِیدُ لِیُطَهِّرَکُمۡ وَلِیُتِمَّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَیۡکُمۡ لَعَلَّکُمۡ تَشۡکُرُونَ ۶﴾ [المائده: ۶]. (الله نمی‌خواهد شما را به تنگ آورد و به مشقت اندازد و بلکه می‌خواهد شما را پاکیزه دارد و نعمت خود را بر …

بیشتر بخوانید »

وضو

پیش از نماز واجب است که شخص از حَدَث اکبر([۱]) و حَدَث اصغر([۲]) پاک باشد. حدث اکبر با غسل از بین می‌رود و حدث اصغر با وضو، و در صورت نبودن آب یا زیانمند بودن آن به جای وضو و غسل می‌توان تیمم کرد. معنای وضو: وضو یعنی استفاده از آب در چهار عضو (صورت، دو دوست، سر و دو …

بیشتر بخوانید »

آداب قضای حاجت

نخست: پیش از قضای حاجت برای قضای حاجت، جایی را برگزیند که دور از چشمان مردم باشد. چیزی را که حاوی ذکر خداوند است با خود به دستشویی نبرد. با پای چپ وارد شود. هنگام وارد شدن به دستشویی بگوید: «بسمِ الله، اللهم إنی أعوذُ بک مِن الخُبْثِ، والخبائثِ». لباس خود را [در صحرا و محیط باز] برای پوشیده ماندن …

بیشتر بخوانید »

طهارت

حکم آن: طهارت بر اساس قرآن و سنت واجب است. خداوند متعال می‌فرماید: ﴿وَإِن کُنتُمۡ جُنُبٗا فَٱطَّهَّرُواْ﴾ [المائده: ۶]. (و اگر جنب هستید خود را پاک کنید). و می‌فرماید: ﴿إِنَّ ٱللَّهَ یُحِبُّ ٱلتَّوَّٰبِینَ وَیُحِبُّ ٱلۡمُتَطَهِّرِینَ ٢٢٢﴾ [البقره: ۲۲۲]. (همانا الله توبه‌کاران و پاکیزگان را دوست می‌دارد). و رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید: «پاکیزگی کلید نماز است».([۱]) …

بیشتر بخوانید »

عبادت(۴)

انواع عبادت عبادت انواع بسیاری دارد، از جمله: دعا و ترس و امید و توکل و رغبت (اشتیاق) و رهبَت (هراس) و قربانی و نذر و رکوع و سجود و طواف و سوگند و خشیت و خشوع و استعانت و استغاثه و دیگر انواع… غالب سوره‌های قرآن، و بلکه همۀ آن برای اثبات این امر و دعوت به آن نازل …

بیشتر بخوانید »

عبادت(۳)

اصولی که عبادت بر آن بنا می‌شود اصولی که عبادت بر پایۀ آن گذاشته می‌شود دو اصل است: نخست: محبت کامل. دوم: فروتنی کامل. هیچ عبادتی تنها با یکی از این دو سودمند نخواهد بود. به همین سبب یکی از سلف می‌گوید: هر کس الله را تنها بر اساس محبت، عبادت کند زندیق است، و هر کس او را بر …

بیشتر بخوانید »

عبادت(۲)

شروط عبادت([۱]) عزم و ارادۀ صادقانه: این شرطِ وجود عبادت است (یعنی بدون آن عبادتی انجام نمی‌شود)، و معنای آن ترک تنبلی و پشت گوش انداختن، و تلاش در راه یکی شدن گفتار و کردار است. خدای متعال می‌فرماید: ﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفۡعَلُونَ ٢ کَبُرَ مَقۡتًا عِندَ ٱللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفۡعَلُونَ ٣﴾ [الصف: ۲-۳]. …

بیشتر بخوانید »

عبادت(۱)

خداوند متعال می‌فرماید: ﴿وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِیَعۡبُدُونِ ۵۶﴾ [الذاریات: ۵۶]. (و جن و انس را نیافریدم جز برای آنکه مرا عبادت کنند). کسی که در این آیۀ عظیم، نیک بنگرد می‌بیند که این آیه هدف بزرگِ خلقت را بیان کرده که همان تحقیق عبودیت برای خداوند متعال در زمین است. این وظیفۀ بزرگی است که هر کس انجامش …

بیشتر بخوانید »

معنای لا اله الا الله محمد رسول الله

معنای «لا اله الا الله» چنانکه از نصوص کتاب و سنت فهمیده می‌شود چنین است: «معبودی به حق نیست جز الله». بر اساس این تعریف، در این سخن نفی و اثبات را یکجا کرده‌ایم؛ منظور از نفی، نفی شایستگی عبادت برای هر کس دیگری جز خداوند متعال و اثبات عبادت تنها برای خدای عزوجل است. یعنی خداوند متعال همانطور که …

بیشتر بخوانید »

تاثیر توحید بر اعمال انسان و فضیلت آن

هر که توحید را محقق سازد بدون حساب و عذاب وارد بهشت می‌شود. توحید سبب آمرزش و بخشش گناهان است. توحید مانع از جاودان ماندن در آتش است. توحید برای صاحب خود هدایت و امنیت کامل در دنیا و آخرت را به ارمغان می‌آورد. پذیرش همۀ اعمال و گفتارها به توحید بستگی دارد. توحید باعث آسان شدن سختی‌ها و دردهای …

بیشتر بخوانید »

انواع توحید(۴)

توحید اسماء و صفات معنای توحید اسماء و صفات این است که الله را به نام و صفتی بخوانیم که خود بر خود نهاده، یا پیامبرش ـ صلی الله علیه وسلم ـ وی را به آن نام و صفت خوانده، و آن را دستخوش تحریف و تأویل نکنیم و به بیان چگونگی صفات یا تمثیل آن نپردازیم. دلیل ایمان به …

بیشتر بخوانید »

سخنان ماندگار

ابن قیم رحکه الله: برای دل‌ها، چیزی محبوب‌تر، دوست داشتنی‌تر از آفریدگار و ایجادکنندۀ آن وجود ندارد. اوست که إله، معبود، یاور، مولا، پروردگار، مدبّر و گرداننده، روزی دهنده، میراننده و زنده کنندۀ دلهاست. بنابراین، محبّتش، نعیم نفوس و حیات جانها و شادمانی روانها و نیروی دلها و فروغ اندیشه‌ها و روشنی دیده‌گان و سازندۀ درونی آدمیان‌ست.. دلهای سلیم و …

بیشتر بخوانید »

انواع توحید(۳)

توحید الوهیت([۱]) یعنی خدا را به یگانگى بپرستید، وهیچ چیز را با او در عبادت شریک نگردانید. بنابراین دعا و قربانی و نذر و نماز و ترس و امید و توکل و یاری خواستن و دیگر انواع عبادات را باید تنها برای پروردگار ـ سبحانه و تعالی ـ قرار داد. هر کس هر کدام از این عبادات را برای غیر …

بیشتر بخوانید »

انواع توحید(۲)

توحید ربوبیت یعنی یگانه دانستن خدا در کارهای وی از جمله آفرینش و روزی دادن و تدبیر و زنده گرداندن و میراندن و رستاخیز و دیگر کارهای مخصوص وی. بنابراین الله خالق و رازق و زنده کننده و میراننده است که امور جهان را تدبیر می‌کند و باران را فرو می‌فرستد. مشرکان به این توحید اقرار داشتند اما این اقرار …

بیشتر بخوانید »

انواع توحید(۱)

توحید بر دو نوع است: ۱- توحید علم و اعتقاد که به آن توحید علمی گویند و به اخبار و شناخت پروردگار مربوط است و سورۀ ﴿قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ١﴾ بیانگر آن است. این توحید، توحیدِ ربوبیت و توحید اسماء و صفات را در بر می‌گیرد. ۲- توحید اراده و قصد: که به آن توحید عبادت یا توحید الوهیت …

بیشتر بخوانید »

معنی اسلام

اسلام در لغت به معنای تسلیم بودن و گردن نهادن است، اما در شرع، اعمال ظاهری را اسلام می‌گویند، و به معنای تسلیم شدن در برابر خداوند به وسیله‌ی توحید و گردن نهادن در برابر او با طاعات و پاک بودن از شرک است. خداوند متعال می‌فرماید: ﴿وَمَنۡ أَحۡسَنُ دِینٗا مِّمَّنۡ أَسۡلَمَ وَجۡهَهُۥ لِلَّهِ﴾ [النساء: ۱۲۵]. (و دین چه کسی …

بیشتر بخوانید »

علم توحید

 علمی است که به صفات جلال و کمالی که برای خداوند واجب است و آنچه شایستۀ الله نیست و در حق وی غیر ممکن است می‌پردازد، و همچنین کارهایی که شایستۀ الله است، و آنچه در حق الله واجب است از جمله اخلاص در عبادت و ادای حق او با گردن نهادن به دستورات و دوری از منهیات وی، و …

بیشتر بخوانید »

سحر و جادوگری(۴)

پنجم: چگونه از سحر در امان بمانم؟([۱]) محقق ساختن توحید خالص برای خداوند متعال و خالی کردن قلب از وابستگی به هر کس جز الله متعال، و همینطور دوری از انواع شرک و اجتناب از گناهان بزرگ و کوچک. این‌ها به اذن خداوند تاثیر بسیاری در دور ساختن ساحران دارد. اخلاص نیت. محقق ساختن اخلاص راهِ رهایی از شیطان است. …

بیشتر بخوانید »

سحر و جادوگری(۳)

چهارم: حکم جادو و جادوگران حکم سحر: خداوند متعال در کتابِ خود، حکم آموزندۀ سحر را کفر دانسته و فرموده است: ﴿وَمَا یُعَلِّمَانِ مِنۡ أَحَدٍ حَتَّىٰ یَقُولَآ إِنَّمَا نَحۡنُ فِتۡنَهٞ فَلَا تَکۡفُرۡۖ﴾ [البقره: ۱۰۲]. (و آن دو به هیچکس [جادوگری] را یاد نمی‌دادند مگر آنکه می‌گفتند: همانا ما آزمایشی هستیم، پس کفر نورز). بنابراین، آموزش جادوگری ـ به هر نیتی …

بیشتر بخوانید »

سحر و جادوگری(۲)

سوم: زیان سحر برای فرد و جامعه زیان سحر برای انسان: سحر بر زندگی دینی و دنیوی انسان تاثیر می‌گذارد به طوری که وی را به ترک طاعت پروردگار و سرکشی از فرمان وی وا می‌دارد. شخص به سبب سحر به نزد ساحران و جادوگران می‌رود تا برای شفای وی راه حلی ارائه دهند و در نتیجه گرفتار شرک می‌شود. …

بیشتر بخوانید »

سحر و جادوگری(۱)

سحر و جادوگری([۱]) نخست: حقیقت سحر سحر حقیقت دارد و وقوع آن به تحقیق ثابت شده است و اگر حقیقت نداشت نهی و تهدید به انجام آن در شرع وارد نمی‌شود و شریعت خبر از مجازات دنیوی و اخروی فاعل آن نمی‌داد و همینطور امر به استعاذۀ از آن نمی‌کرد. خداوند متعال از وجود سحر در دوران فرعون خبر داده …

بیشتر بخوانید »

نفاق و انواع آن(۲)

نفاق اصغر منظور از نفاق اصغر همان نفاق عملی است که جنایتی بزرگ و گناهی عظیم است که از گناهان کبیره به شمار می‌آید، اما صاحب خود را از اسلام خارج نمی‌کند. برخی از نمونه‌های نفاق اصغر دروغ. پیمان شکنی. خیانت. خلف وعده. فجور([۱]) در دشمنی. دلیل آن سخن رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ که: «نشانۀ منافق …

بیشتر بخوانید »

نفاق و انواع آن(۱)

معنای نفاق نفاق آشکار کردن نیکی و پنهان کردن شر است، یعنی آنکه شخص در ظاهر خود را مؤمن نشان دهد و کفرِ خود را پنهان کند. سورۀ توبه که «فاضحه» یعنی «رسواگر» نیز نامیده می‌شود در بیان کارهای منافقان و هشدار مؤمنان نسبت به شرِ آنان و خباثت و دشمنی پنهانشان نازل شده است. انواع نفاق: نفاق به دو …

بیشتر بخوانید »

زیارت قبور(۲)

زیارت بدعت آمیز منظور زیارتی است که بر غیر سنت و راه و روش پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ باشد. مثلا شخصی به هدف دعا و نماز یا اعتکاف یا توسل به جاه و منزلت مردگان به زیارت آنان برود. [توسل بدعت آمیز] چنین است که شخص به جاه و منزلت شخص مرده یا غایب یا حاضر توسل …

بیشتر بخوانید »

زیارت قبور(۱)

خداوند متعال برای آنکه بندگانش آمادۀ دیدار وی شوند و همینطور برای آنکه سختی‌هایی که در دنیا با آن روبرو می‌شوند برایشان آسان گردد، زیارت قبور را برای آنان مشروع گردانده است. اما از سوی دیگر برای آنان بیان داشته که برخی از انواع زیارت مشروع نیست. اما زیارتی که مشروع است کدام است؟ زیارت غیر مشروع چیست؟ زیارت قبور …

بیشتر بخوانید »

عظمت شب قدر

امام ابن قـــیم رحمــه الله میفــرمایـد: اگر شــب قــــدر در سال ، یک شـــب بود سال را کامـل قـیام مى نمـودم تا درکـش کنم. حال چه فـکر می کنید که در ده شـب قرار دارد. [ بدائــــع الفـــــواید ج١/ص۵۵]

بیشتر بخوانید »

شرک اصغر(۲)

شرک اصغر به دو بخش تقسیم می‌شود: شرک آشکار. شرک پنهان. نخست: شرک آشکار این نوع شرک دو بخش دارد: شرک در کردار و شرک در گفتار. شرک در کردار: مانند پوشیدن تعویذ و ریسمان و آویزان کردن تمیمه و هیکل و طلسم برای دوری از چشم زخم یا آسیب جن و بیماری و یا مصیبت و حادثه. این نوعی …

بیشتر بخوانید »

تفاوت میان شرک اکبر و شرک اصغر

شرک اکبر: مرتکب خود را در آتش جهنم جاودانه می‌کند همۀ اعمال نیک را از بین می‌برد جان و مال صاحبش بی‌ارزش می‌شود خداوند او را نمی‌آمرزد مگر با توبۀ پیش از مرگ صاحب خود را در آتش جاودانه نمی‌کند شرک اصغر: اعمال نیک را به طور کامل از بین نمی‌برد خون و مال صاحبش حلال نیست صاحبش تحت مشیئت …

بیشتر بخوانید »

شرک اصغر(۳)

خطر شرک اصغر مرتکب شرک اصغر در آتش جهنم جاودانه نمی‌شود اما در معرض وعید پروردگار است و خطر بزرگی صاحبِ آن را تهدید می‌کند که نباید آن را دست کم گرفت. چه بسیارند کسانی که مدعی علم‌اند و مرتکب این نوع شرک می‌شوند تا چه رسد به مردم عادی، و چه بسا صاحبِ خود را به سوی شرک اکبر …

بیشتر بخوانید »

محروم بودن از باران

ابوھریره میگوید: (ھوبره «نوعی پرنده» از ظلم ستمگر در لانه اش میمیرد) مجاھد میگوید: (زمانی که باران قطع شود و خشکسالی باشد چھارپایان آدمھای گناھکار را نفرین میکنند، و میگویند این بخاطر شومی گناه انسان است) عکرمه میگوید: (حیوانات و حشرات حتی سوسک و عقربھا میگویند: بخاطر گناه انسانھا از باران منع شده ایم)(۱) انس بن مالک میگوید: (سوسمار در …

بیشتر بخوانید »

شرک اصغر(۱)

شرک اصغر و انواع آن: شرک اصغر شرکی است که در نصوص شریعت (کتاب و سنت) از آن به لفظ شرک نام برده شده اما به حد شرک اکبر نمی‌رسد. انواع شرک اصغر سوگند خوردن به غیر الله، و ریای اندک، و گفتن اینکه: «هر چه خدا و تو بخواهی» یا گفتن: «اگر خدا و فلانی نبودند…» و طلب علم …

بیشتر بخوانید »

شرک اکبر(۳)

انواع شرک اکبر شرکِ عبادت: یعنی انجام یکی از عبادات برای غیر الله، مانند دعا و نذر و ذبح و دیگر عباداتی که یاد شد. شرک محبت: یعنی انسان کسانی را همسان الله دوست بدارد، چنانکه الله متعال می‌فرماید: ﴿وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن یَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا یُحِبُّونَهُمۡ کَحُبِّ ٱللَّهِ﴾ [البقره: ۱۶۵]. (و از مردم کسانی هستند که در برابر …

بیشتر بخوانید »

شرک اکبر(۲)

خطر شرک اکبر بر صاحبِ آن: شرک اکبر تنها با توبه آمرزیده می‌شود، و اگر مرتکبِ آن [بدون توبه] به دیدار خداوند برود، در آتش جاودانه خواهد بود. خداوند متعال می‌فرماید: ﴿إِنَّ ٱللَّهَ لَا یَغۡفِرُ أَن یُشۡرَکَ بِهِۦ وَیَغۡفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِکَ لِمَن یَشَآءُۚ وَمَن یُشۡرِکۡ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱفۡتَرَىٰٓ إِثۡمًا عَظِیمًا ۴٨﴾ [النساء: ۴۸]. (مسلما الله این را که به …

بیشتر بخوانید »

شرک اکبر(۱)

تعریفِ شرک اکبر: همسان قرار دادن برای خداوند متعال در ربوبیت یا الوهیت، یا نام‌ها وصفات وی.([۱]) همچنین در تعریف آن گفته شده: [شرک اکبر] یعنی آنکه برای الله همسانی قرار داده شود که همانند خدا فرا خوانده شود یا همانند خدا از وی بترسند یا مانند خدا دوستش داشته باشند، یا یکی از انواع عبادت را برای وی قرار …

بیشتر بخوانید »

شرک

شرک و انواع آن شرک یعنی: قرار دادن همسان و شریک برای الله متعال. انواع شرک: شرک بر دو نوع است: شرک اکبر شرک اصغر  

بیشتر بخوانید »

نمونه‌های موالات و دوستی با کافران

شبیه ساختن خود به آنان در پوشش و سخن گفتن و دیگر مظاهر. هرگونه شبیه ساختن خود به کافران در مواردی که جزو ویژگی‌ها و سنت‌ها و رسوم و عبادات آنان هست، حرام می‌باشد؛ مانند تراشیدن ریش و بلند کردن سبیل و تقلید از لباس پوشیدن و روش غذا خوردن آنان و همینطور سخن گفتن به زبان کافران مگر برای …

بیشتر بخوانید »

اهمیت ولاء و براء در عقیدۀ مسلمان

یکی از پایه‌های عقیدۀ اسلامی این است که هر مسلمان معتقدی باید با صاحبان این عقیده دوستی ورزد و با دشمنان آن دشمن باشد، یعنی اهل اخلاص و توحید را دوست بدارد و از اهل شرک بیزار باشد، و این همان راه و روش ابراهیم ـ علیه السلام ـ و همراهان اوست که خداوند متعال ما را دستور به پیروی …

بیشتر بخوانید »

اهداف عقیدۀ اسلامی

خالص گرداندن نیت و عبادت برای خداوند متعال، زیرا وقتی خالق یکی است، واجب است که نیت و عبادت نیز تنها برای او باشد. آزاد سازی عقل و اندیشه از سرگردانی و حیرانی ناشی از تهی بودن قلب از عقیده؛ زیرا کسی که از عقیده محروم است از دو حالت خارج نیست: یا قلبش از هر عقیده‌ای خالی است و …

بیشتر بخوانید »

اهمیت عقیده

توجه به عقیده بر اساس آنچه گذشت واضح شد رکن اساسی که دین بر آن بنا می‌شود، عقیده است؛ چرا که بدون عقیده مردم در تاریکی‌های شرک و شهوت‌های دنیا سرگردان می‌شوند. عقیده محرک و انگیزه اصلی زندگی انسان است و انسان بدون آن به چارپایان می‌ماند. خداوند دربارۀ کسانی که از عقیده محرومند می‌فرماید: ﴿أَمۡ تَحۡسَبُ أَنَّ أَکۡثَرَهُمۡ یَسۡمَعُونَ …

بیشتر بخوانید »

ایمان به تقدیر(۳)

ثمرات ایمان به تقدیر اعتماد به الله در هنگام انجام اسباب، یعنی اینکه همۀ توجه بنده به خود سبب نباشد بلکه بر الله توکل نماید زیرا همه چیز به تقدیر وی بستگی دارد. بنده در صورت به دست آوردن آنچه آرزوی آن را داشته مغرور نمی‌شود بلکه می‌داند آن دستاورد در واقع نعمتی است از سوی الله که اسباب خیر …

بیشتر بخوانید »

ایمان به تقدیر(۲)

ایمان به تقدیر چند مساله را در بر می‌گیرد([۱]) نخست: باور به اینکه خداوند متعال به طور کلی و تفصیلی به همه چیز آگاه است. آنچه را شده و آنچه را خواهد شد و آنچه را که اگر بشود چگونه خواهد شد می‌داند. دوم: ایمان به اینکه خداوند این را در لوح محفوظ نگاشته است. خداوند متعال می‌فرماید: ﴿أَلَمۡ تَعۡلَمۡ …

بیشتر بخوانید »

ایمان به تقدیر(۱)

این ششمین رکن از ارکان ایمان است. معنای ایمان به تقدیر این است که خدای متعال آنچه را که شده و می‌شود می‌داند، و به احوال بندگان خود آگاه است و روزی و اجل و کارها و دیگر مسائل مربوط به آنان را می‌داند و هیچ چیز بر او پنهان نیست، و اینکه الله متعال تقدیر (اندازه‌های) بندگان را نوشته …

بیشتر بخوانید »

ایمان به روز آخرت(۳)

ثمرات ایمان به روز آخرت رغبت به انجام طاعات و حرص بر آن و پشیمانی به خاطر از دست دادن آن. ترس و هراس از انجام گناه. آرامش و عدم بی‌تابی برای از دست رفتن دنیا به امید نعیم و خوشیِ آخرت.

بیشتر بخوانید »

ایمان به روز آخرت(۲)

ایمان به آخرت بیانگر چیست؟ ایمان به آخرت در بر گیرندۀ مسائلی است از جمله: ایمان به حسابرسی و پاداش، چرا که خداوند متعال بندگان را بر اساس اعمالش مورد محاسبه قرار می‌دهد و هر یک را بر اساس کارهایی که کرده‌اند پاداش می‌دهد. الله متعال می‌فرماید: ﴿إِنَّ إِلَیۡنَآ إِیَابَهُمۡ ٢۵ ثُمَّ إِنَّ عَلَیۡنَا حِسَابَهُم ٢۶﴾ [الغاشیه: ۲۵-۲۶]. (در حقیقت …

بیشتر بخوانید »